ثرندایک يکى از نظريه پردازان نظريه شرطى ادوارد لى ثرندايک است. او در سال ۱۸۹۸ نتيجهٔ پژوهشهاى خود را دربارهٔ رفتار حيوانات در کتابى به نام هوش حيوانى منتشر ساخت. ثرندايک، تحت تأثير روانشناسى فيزيولوژيک قرار داشت و معتقد بود که مشخصترين يادگيرى در انسانها و حيوانهاى ديگر، يادگيرى از راه کوشش و خطاست که وى بعدها آن را يادگيرى از طريق گزينش و پيوند ناميد؛ به بيان ديگر، عکس العمل يا پاسخ موجود زنده (اعم از انسان يا حيوان) در مقابل محرک يا محرکها، ناشى از برقرارى ارتباطات عصبى در درون سازواره است، به طورى که در طول يادگيري، بتدريج پاسخهاى نادرست کم مى شود و به جاى آن پاسخهاى درست ـ که موجود را به هدف میرساند ـ ظاهر میشود و در ادامهٔ کار به يادگيرى منجرمیگردد.
قانون اثر نشان دهنده این واقعیت است که در جریان آزمایش و خطا، هرگاه بین محرک و پاسخ رابطهٔ خوشایند و لذتبخشى پديد آيد، آن رابطه تقويت می شود و برعکس، اگر بين محرک و پاسخ رابطهٔ ناخوشايند و آزاردهندهاى به وجود آيد، آن پاسخ خاموش می شود و از بين میرود. در واقع، مقصود ثرندايک از قانون اثر اين بود که پاداشها و موفقيتها به يادگيرى رفتار پاداش يافته قوت می بخشند، در حالى که تنبيه ها و ناکامیها سبب میشوند که تمايل به تکرار رفتارى که تنبيه، شکست يا آزردگى به دنبال داشته است کاهش می يابد؛ به عبارت ديگر، همراه شدن عمل و عکس العمل فرد با يک عامل نامطلوبِ آزاردهنده، سبب تأخير در يادگيرى يا عدم بروز آن می شود .قانون اثر بر پاداش وتنبیه استوار است ، اگر درنتیجه پیامد مطلوب پیوند بین محرک وپاسخ نیرومند شود به این رابطه قانون پاداش گویند ولی اگر درحضور محرک رفتاری صورت بگیرد که نتیجه ای آزاردهنده در بر داشته باشدو پیوند بین محرک پاسخ را ضعیف کند به این رابطه قانون تنبیه میگویند هرگاه شاگردان در آنچه ياد میگيرند فايده و ارزش و لذتى احساس کنند، رغبت و علاقه نشان خواهند داد، ولى اگر آن را بيروح و خشک بيابند و هيچگونه رابطه اى بين فعاليتهاى مدرسه با زندگى واقعى و نيازمنديهاى خود کشف نکنند، از آن بيزار شده، نوعى عدم رغبت از خود نشان خواهند داد. بنابراين، برنامه هاى درسى وقتى جالب توجه و با ارزش خواهند بود که بر اساس احتياجات فردى و اجتماعى شاگردان تهيه و تنظيم شوند. معلم ورزيده و موفق کسى است که فعاليتهاى آموزشى شاگردان را با زندگى و احتياجهاى آنان مربوط سازد و بدين وسيله، ميل و رغبت آنان را براى يادگيرى برانگيزد.