اهمالکاری از دو بخش «pro» به معنی «جلو»، «پیش» و «در حمایت از» و «crastinus» به معنی«فردا» و «تا فردا» است این اصطلاح برگرفته از واژه لاتین «Procrastinare» است به معنی از سرخود واکردن، به تأخیر انداختن، کش دادن، درنگ کردن از حرکت بازداشتن، یا به تعویق انداختن انجام یک تکلیف.
از این اصطلاح، بهعنوان یک عادت بد و مشکلی رفتاری یادشده که بسیاری از بزرگسالان در کارهای روزانه خود تجربه میکنند بهویژه در تکالیفی که بایستی بهصورت معمول انجام شوند.
در تعریف اهمالکاری مینویسند اهمالکاری، ویژگی یا نقصی رفتاری است که به شکل عقب انداختن یک تکلیف و یا یک تصمیمگیری نمایان میشود.
تحقیقات نشان میدهند که اهمالکاری تأثیر منفی روی سلامتی و بهداشت و رضایت از زندگی اقشار مختلف دارد.
اهمالکاری تحصیلی یکی از معضلات شایع در دوران تحصیل است و تبعات منفی زیادی به همراه دارد؛ اینگونه به نظر میرسد که دو سیستم فعالکنندهی رفتاری و بازدارندهی رفتاری در اهمالکاری تحصیلی نقش ایفا میکنند.
امروزه اين امر مسلم گشته است كه مولد بودن، فعال بودن و به انجام رساندن تكاليف از نرمهای بسيار ارزشمند هستند، درحالیکه به تعويق انداختن كارها و اهمالکاری تخطي مستقيم از هنجارهاي مقبول انجام امور است.
اهمالکاری بهعنوان یک صفت نامطلوب و منفی، بخش جداییناپذیر و طبیعی رفتار تمامی انسانها است؛ اما زمانی که این رفتار بهصورت مستمر تکرار میشود و به شکل عادت درمیآید میتواند دردسرساز باشد.
پیشایندهای اهمالکاری
خودكارآمدي، اهداف بيروني، ارزش تكليف، اضطراب امتحان و كمالگرايي اشاره كرد. تحقيقات نشان میدهند كه اهمالکاری تأثير منفي روي سلامتي و بهداشت و رضايت از زندگي اقشار مختلف دارد.
پيامد منفي در محیطهای آموزشي و تحصيلي نيز، در گسترهای از عملكرد تحصيلي پايين نمرات پایینتر و شركت غيرفعال در کلاسها و بحثها، رضايت پايين از عملكرد و شكست تحصيلي و حتي اضطراب عمومي بالاتر گزارششده است.
اهمالکاری تحصیلی
اهمالکاری تحصیلی ایجاد تأخیر ارادی در انجام یک تکلیف تحصیلی در چارچوب زمانی مورد انتظار یا مطلوب تعریف میشود، علیرغم اینکه فرد به دلیل تأخیر انتظار بدتر شدن ارزیابی یا نتیجه را دارد.
دانشجویانی که اهمالکاری تحصیلی دارند تکالیف خود را تا دقیقه آخر و زمان امتحانات به تأخیر میاندازند؛ و در ضرب العجل فرارسیده با انبوهی از تکالیف ناقص و فشار زمان مواجه میشوند.
اهمالکاری تحصیلی را یک عامل ناتوانکننده میدانند که ارتباط زیادی با دستاوردهای اندک دانشگاهی، اضطراب و عزتنفس اندک دارد. در ادامه به بررسی عوامل تأثیرگذار بر اهمالکاری تحصیلی و نقش انگیزش بر آن میپردازیم.
در سالهای اخیر، تعلل ورزی تحصیلی بهعنوان نوعی نقص در خودتنظیمی در معنای ناتوانی فرد در کنترل افکار، هیجانات، عواطف و عملکرد مطابق با معیارهای موردنظر خود مطرحشده است.
در برخی پژوهشها به این نتیجه رسیدهاند که میزان شیوع بسیار بالا است. ازآنجاییکه دانش آموزان اهمالکار، اغلب در کلاس درس و محیط مدرسه مورد استقبال دیگر دانش آموزان و نیروهای آموزشی و پرورشی قرار نمیگیرند، به نظر میرسد در این افراد، حس تنهایی نیز وجود داشته باشد.
از مصاديق اهمالکاری، اهمالکاری در موقعیتهای آموزشی است. این مسئله در بین دانشجويان، پديدهای شايع است. در میان دانشجويان دو نوع تأخیر در انجام تکالیف تحصیلی مشاهده میشود. يک نوع آن تأخیر هدفمند، برنامهریزیشده و متفکرانه است. برای مثال، هنگامیکه دانشجويان مجبورند، به نقل از گرانول، پاتریک و فريس تکالیف بسیاری را همزمان به اتمام برسانند، برخی تکالیف مهم را اولویتبندی میکنند.
نوع ديگر آن تأخیر غیرمنطقی، خودشکنانه و آسیبزاست که اين نوع تأخیر بهعنوان اهمالکاری تحصیلی شناختهشده است. اهمالکاری تحصیلی بهصورت تأخیر عمدی در انجام امور مرتبط بامطالعه نظیر خواندن، نوشتن مقالات و مطالعه برای امتحانات آشکار میشود گرانکل و همکاران،92 19 اهمالکاری تحصیلی تمايلی غیرمنطقی برای به تعويق انداختن امور در شروع، يا کامل کردن يک تکلیف درسی است که فراگیران باوجود قصد انجام فعالیت تحصیلی در زمان مشخص، انگیزهی کافی برای انجام آن را ندارند.
درنتیجه درانجام کامل تکالیف در چارچوب زمانی مطلوب و مورد انتظار با شکست مواجه میشوند.
خطمشی نخست با محوريت ارتباط اهمالکاری با عملکرد قبلی و اتمام هدف و خطمشی دوم با نگاهی به ارتباط، بین اهمالکاری و عوامل شخصیتی همچنین، اهمالکاری با دو نوع الگوی اصلی شخصیت مرتبط دانسته شده است:
مدل سه عاملی برونگرايی، روانپریشی و روان رنجور خويی آيزنک و مدل پنج عاملی روان رنجور خويی، برونگرايی، باز بودن به تجربه، مسئولیتپذیری و توافق پذيری. تحقیقات اخیر دربارهی ارتباط بین اهمالکاری و صفات شخصیتی، مدل پنج عاملی کاستا و مک کری را موردتوجه قرار دادهاند.
اهمالکاری رفتاری ناسازگارانه است که پیامدهای شناختی و هیجانی منفی دارد افراد اهمالکار هر بار تصمیم میگیرند که کارهای خود را تا آخرين لحظات به تعويق نیندازند، افراد روان رنجور در مواجهه با تکالیف احساس میکنند در انبوهی از تکالیف غرقشدهاند و فعالیتهای کماهمیت آنها را گیج کرده است، چیزی که ممکن است باعث اهمال در تصمیمگیری شود. همچنین، افرادی که مسئولیتپذیری کمی دارند در انجام فعالیتهایشان اهمال میکنند.
همینطور، چنانچه افراد کمالگرا احساس کنند تمام شرايط لازم برای انجام کار فراهم نیست و يا ممکن است با کمبود وقت روبهرو شوند، هرگز کار خود را شروع نمیکنند.
اين امر میتواند موجب نارضايتی در فرد شود، زيرا تعلل زياد در شروع کارها يا پذيرش مسئولیتها و طفره رفتن از انجام امور، مشکلات بسیاری برای آنان ايجاد میکند و موجب میشود زمان زيادی از دست بدهند.
اين مسئله میتواند باعث افت کیفیت در عملکرد و فعالیتها شود. بنابراين به نظر میرسد اهمالکاری تحصیلی معلول برخی از عوامل است که شناسايی آنها جهت مقابله با آن لازم و ضروری است.
افرادي که بیشتر بتوانند رفتارهایشان را درونی کنند، احساس خودمختاري بیشتري را به دست میآورند در تحقیق طولی نشان داده شد که برخورداري از خودمختاري بالا رابطهی مثبت معناداري با پایداري طولانیمدت در انجام و به ثمر رساندن برنامههای تحصیلی دارد.
دانشآموزانی هم که اهمالکاری دارند، در آغاز و همچنین در مداومت در پیگیري هدفهای تحصیلیشان ناتواناند که نمودي از ضعف در خودتنظیمی در آنها است.
انگیزش پیشرفت
یکی از عواملي كه با انگيزش پيشرفت ارتباط دارد اهمالکاری است دانشآموزانی كه اهمالکاری بالايي دارند داراي انگيزش پيشرفت پایینتری هستند.
شیوع
اهمالکاری یکی از شایعترین مشکلات در سطوح مختلف فرهنگی اجتماعی است که به تمایل غالب فراگیران برای به تأخیر انداختن فعالیتها و هدف و برنامههای زندگی اشاره دارد تا آنجایی که عملکرد بهینه را تحت تأثیر قرار میدهد و سبب مشکلات بسیاری میشود و بهعنوان مانعی برای موفقیت؛ کمیت و کیفیت یادگیری را کاهش میدهد.
نتایج برخی پژوهشها فراوانی اهمالکاری در دانشجویان را ۸۰ تا ۹۵ درصد تخمین زدهاند که از آن میان، ۷۵ درصد خود را اهمالکار میدانند.
افزون بر این، نیمی از این ۷۵ درصد نیز همواره به اهمالکاری مشغولاند. ظاهراً این درصدها رو به افزایش و تا ۹۵ درصد افزایشیافته است.
بهگونهای که به نظر میرسد حدود ۲۵ درصد از دانشجویان اهمالکاری مزمن دارند و در امتحانها نیز نمره کم میگیرند.
برخی دیگر پژوهشها شیوع اهمالکاری مزمن را تا ۲۳ درصد گزارش کردهاند. به نظر میرسد ناراحتی درون ذهنی دانشجویان که به گونه معمولاً با اضطراب همراه است ناشی از اهمال و به تأخیر انداختن وظیفه است.
مطالعات انجامشده حكايت از شيوع بالا در اقشار مختلف، بهویژه جوانان و نوجوانان دارد. او زر، دمير و فراری نشان دادهاند كه اهمالکاری حدود 40 تا 95 درصد محیطهای آموزشي را دربرمی گيرد و در پژوهشي ديگر چنين گزارششده كه 70 درصد دانشجويان و 20 درصد مردم عادي داراي تمايلات اهمالکاری هستند.
اوزر و ساكس نيز در پژوهش خود به اين نتيجه رسیدهاند كه 38 درصد دانشجويان، شديداً اهمالکار هستند.
مطالعهی کتاب راهنمای درمان اهمالکاری را هم به شما پیشنهاد میکنیم.
