فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۵ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

ارزیابی خطر خودکشی

Suicide risk assessment

ارزیابی خطر خودکشی رویکردی بالینی برای تعیین شدت تهدید جانی ناشی از رفتارهای خودآسیب‌رسان است. متخصصان با تحلیل تاریخچه روانی، علائم بالینی و عوامل محیطی، میزان احتمال اقدام به خودکشی را طبقه‌بندی می‌کنند. این ارزیابی پایه‌ای برای تصمیم‌گیری درباره سطح مراقبت و مداخلات ضروری فراهم می‌کند.

نام‌های دیگر: Suicide risk assessment، suicide risk assessment

اضطراب و ترس

استرس

Stress

واکنش فیزیولوژیک و روانی بدن در پاسخ به فشارها یا تهدیدهای محیطی است. استرس می‌تواند ناشی از عدم توانایی در مقابله با تقاضاهای محیطی باشد.

نام‌های دیگر: استرس

اضطراب و ترس

اسکیزوفرنی

schizophrenia

یک اختلال روان‌پزشکی مزمن و پیچیده است که بر نحوهٔ تفکر، احساس و رفتار فرد تأثیر می‌گذارد. این بیماری با علائمی نظیر توهم، هذیان، تفکر آشفته و کاهش انگیزه همراه است. اسکیزوفرنی ساختار شخصیت را تکه‌تکه نمی‌کند، بلکه ارتباط فرد با واقعیت را مختل می‌سازد و نیاز به مدیریت طولانی‌مدت دارد.

نام‌های دیگر: اسکیزوفرنی

اضطراب و ترس

اضطراب اجتماعی

Social anxiety

ترس یا نگرانی شدید از مورد قضاوت شدن یا مواجهه با موقعیت‌های اجتماعی توسط دیگران. این حالت می‌تواند باعث اجتناب از تعاملات عمومی و کاهش اعتمادبه‌نفس در محیط‌های اجتماعی شود.

نام‌های دیگر: اضطراب اجتماعی

اضطراب و ترس

اضطراب اجتماعی

Social anxiety

اضطراب اجتماعی نوعی ترس شدید و پایدار از موقعیت‌های اجتماعی یا عملکردی است که در آن فرد نگران قضاوت شدن، طرد شدن یا شرمساری در حضور دیگران است. این حالت فراتر از خجالت معمولی بوده و می‌تواند منجر به اجتناب از تعاملات اجتماعی و اختلال در زندگی روزمره شود. علائم آن شامل ترس از صحبت کردن، غذا خوردن یا نگاه شدن در جمع است.

نام‌های دیگر: Social anxiety، social anxiety

اضطراب و ترس

اضطراب جسمانی

Somatic anxiety

نوعی از اضطراب است که در آن فرد بیشتر با واکنش‌های فیزیکی و بدنی ناشی از اضطراب درگیر است. در این حالت، علائم جسمانی مانند تنگی نفس یا بی‌قراری بدنی، جنبه‌های اصلی تجربه اضطرابی فرد را تشکیل می‌دهند.

نام‌های دیگر: اضطراب جسمانی

اضطراب و ترس

افکار خودکشی

suicidal ideation

افکار خودکشی به هرگونه فکر، طرح یا تمایل به پایان دادن به زندگی توسط فرد اشاره دارد. این پدیده می‌تواند از افکار گذرا تا برنامه‌ریزی دقیق متغیر باشد و نشانه‌ای جدی از پریشانی روانی است. شناسایی و ارزیابی دقیق این افکار برای پیشگیری از اقدامات خطرناک و ارائه مداخلات به‌موقع ضروری است.

نام‌های دیگر: افکار خودکشی، suicidal ideation، Suicidal ideation

اضطراب و ترس

پرسشنامه اضطراب اجتماعی

SAS

SAS مخفف Social Anxiety Scale است که ابزاری استاندارد برای سنجش شدت علائم اضطراب اجتماعی در افراد می‌باشد. این پرسشنامه ابعاد مختلفی مانند ترس از ارزیابی منفی، اجتناب موقعیت‌های اجتماعی و علائم فیزیولوژیک اضطراب را می‌سنجد. روان‌شناسان از این ابزار برای تشخیص اولیه و پیگیری روند درمان اختلال اضطراب اجتماعی استفاده می‌کنند.

نام‌های دیگر: SAS

اضطراب و ترس

تشدید تنش

Stress Escalation

تشدید تنش به فرآیندی اشاره دارد که در آن شدت و دامنه واکنش‌های استرسی فرد به تدریج یا ناگهانی افزایش می‌یابد. این پدیده معمولاً زمانی رخ می‌دهد که مکانیسم‌های مقابله‌ای اولیه کارایی خود را از دست داده‌اند یا منبع استرس ادامه‌دار و غیرقابل پیش‌بینی است. تشدید تنش می‌تواند منجر به فرسودگی و اختلالات روان‌تنی شود.

نام‌های دیگر: تشدید تنش

اضطراب و ترس

رفتارهای ایمنی

Safety behaviors

رفتارهای ایمنی اقدامات پنهان یا آشکاری هستند که فرد برای جلوگیری از وقوع سناریوی ترسناک یا کاهش شدت اضطراب انجام می‌دهد. این رفتارها با وجود اینکه فرد را از خطر واقعی نجات نمی‌دهند، باورهای غیرمنطقی او را تقویت کرده و مانع از اصلاح شناختی می‌شوند. مثال‌های آن شامل اجتناب از تماس چشمی یا چک کردن مکرر قفل‌هاست.

نام‌های دیگر: رفتارهای ایمنی

اضطراب و ترس

سنجش خطر خودکشی

Suicide risk assessment

سنجش خطر خودکشی فرآیندی ساختاریافته برای ارزیابی احتمال انجام رفتار خودکشی توسط فرد در آینده نزدیک است. این فرآیند شامل بررسی افکار، نیت‌ها، برنامه‌ریزی، دسترسی به وسایل و عوامل محافظت‌کننده می‌شود. هدف آن شناسایی سطح خطر و تدوین مداخلات فوری برای ایمن‌سازی مراجع است.

نام‌های دیگر: سنجش خطر خودکشی

اضطراب و ترس

طرح ایمنی

Safety plan

طرح ایمنی یک سند ساختاریافته و شخصی‌سازی‌شده است که به افراد در بحران‌های روان‌شناختی کمک می‌کند تا راهکارهای مقابله‌ای ایمن را شناسایی کنند. این طرح شامل مراحل شناسایی هشدارها، استفاده از راهبردهای خودکمکی، تماس با افراد حمایتگر و دسترسی به خدمات حرفه‌ای است. هدف آن کاهش فوری خطر خودکشی و ایجاد حس کنترل در لحظات بحرانی است.

نام‌های دیگر: Safety plan

اضطراب و ترس

عامل استرس‌زا

Stressor

هر عامل محیطی، روانی یا جسمی که باعث ایجاد پاسخ‌های تنش‌زا در موجود زنده می‌شود. این عوامل می‌توانند تعادل فیزیولوژیک یا روانی فرد را مختل کرده و نیاز به سازگاری ایجاد کنند.

نام‌های دیگر: Stressor، stressors

اضطراب و ترس

نشانه‌های بدنی اضطراب

Somatic symptoms of anxiety

واکنش‌های جسمانی که در پاسخ به تجربه اضطراب بروز می‌کنند و شامل علائمی نظیر تپش قلب، تعریق، لرزش یا تنش عضلانی هستند. این نشانه‌ها نشان‌دهنده درگیر شدن سیستم‌های فیزیولوژیک در فرآیند تجربه هیجانی فرد است.

نام‌های دیگر: نشانه‌های بدنی اضطراب

اضطراب و ترس

هراس خاص

Specific Phobia

ترس شدید، مداوم و غیرمنطقی از یک شیء، حیوان یا موقعیت مشخص است که باعث اجتناب از آن می‌شود. مواجهه با عامل ترس‌آور معمولاً منجر به واکنش‌های اضطرابی شدید و مختل‌کننده در زندگی روزمره می‌گردد.

نام‌های دیگر: هراس خاص

اضطراب و ترس