فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۲۷ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

آزار کودک

child abuse

هرگونه رفتار عمدی یا بی‌توجهی از سوی مراقب یا بزرگسال که منجر به آسیب جسمی، عاطفی، جنسی یا غفلت در سلامت کودک شود. این پدیده می‌تواند پیامدهای روانی و تحولی شدیدی برای رشد کودک داشته باشد.

نام‌های دیگر: child abuse، Child abuse

رشد

آزار هیجانی دوران کودکی

Childhood emotional abuse

تجربیات ناگوار و رفتارهای ناشی از بی‌توجهی یا بی‌مهری عاطفی که در دوران کودکی فرد را مواجه کرده است. این نوع آزار شامل نادیده گرفتن نیازهای عاطفی و عدم حمایت روانی از سوی مراقبان اصلی است.

نام‌های دیگر: آزار هیجانی دوران کودکی

رشد

آموزش تطبیقی

comparative education

آموزش تطبیقی به مطالعهٔ سیستم‌های آموزشی در کشورهای مختلف و تحلیل تفاوت‌ها و شباهت‌های آن‌ها می‌پردازد. این حوزه به درک تأثیر عوامل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بر فرآیند یادگیری کمک می‌کند. روان‌شناسان از این دیدگاه برای بهینه‌سازی روش‌های تدریس و سیاست‌گذاری‌های آموزشی استفاده می‌کنند. هدف نهایی، بهبود کیفیت یادگیری با الهام از تجربیات جهانی است.

نام‌های دیگر: آموزش تطبیقی

رشد

آموزش تطبیقی

comparative education

آموزش تطبیقی شاخه‌ای از علوم تربیتی است که با بررسی و مقایسه سیستم‌های آموزشی، سیاست‌ها و روش‌های تدریس در کشورهای یا فرهنگ‌های مختلف، به دنبال درک تفاوت‌ها و شباهت‌های آن‌هاست. هدف اصلی این حوزه، استخراج درس‌آموخته‌ها و الگوهای موفق برای بهبود کیفیت آموزش در جوامع دیگر است. این رشته با در نظر گرفتن بافت‌های اجتماعی و تاریخی، به تحلیل اثرگذاری متغیرهای آموزشی می‌پردازد.

نام‌های دیگر: comparative education، Comparative education

رشد

انتقال فرهنگی

Cultural Transmission

فرآیند انتقال باورها، ارزش‌ها، آداب و رسوم و دانش از یک نسل به نسل دیگر یا از یک گروه اجتماعی به گروه دیگر در یک جامعه. این پدیده نقش کلیدی در شکل‌گیری هویت فرهنگی و تداوم الگوهای اجتماعی ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: انتقال فرهنگی

رشد

ایمنی کودک

child safety

مجموعه‌ای از شرایط و اقدامات پیشگیرانه که هدف آن‌ها محافظت از سلامت جسمی و روانی کودک در برابر آسیب، سوءرفتار یا خطرات محیطی است. این مفهوم بر ایجاد محیط‌های امن برای رشد سالم و بدون تهدید تأکید دارد.

نام‌های دیگر: ایمنی کودک

رشد

ایمنی کودک

child safety

مجموعه‌ای از اقدامات، تدابیر و محیط‌های محافظتی که با هدف پیشگیری از آسیب‌های جسمی و روانی در کودکان طراحی شده‌اند. این مفهوم بر حفظ سلامت و جلوگیری از خطرات احتمالی در محیط‌های مختلف تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: child safety

رشد

پرورش شهروندی

Civic Education

فرآیند آموزش و یادگیری مهارت‌ها، ارزش‌ها و دانش‌های لازم برای مشارکت فعال، مسئولانه و آگاهانه فرد در زندگی اجتماعی و سیاسی جامعه است. این مفهوم بر توسعه تفکر انتقادی، همدلی و احترام به حقوق دیگران تمرکز دارد تا افراد بتوانند در تصمیم‌گیری‌های جمعی نقش سازنده ایفا کنند.

نام‌های دیگر: تربیت شهروندی

رشد

تجربه‌های دوران کودکی

Childhood experiences

مجموعه رویدادها، تعاملات و محیطی که فرد در سال‌های اولیه زندگی خود با آن‌ها مواجه شده است. این تجربیات نقش بنیادینی در شکل‌گیری ساختار شخصیت و الگوهای رفتاری در بزرگسالی ایفا می‌کنند.

نام‌های دیگر: تجربه‌های دوران کودکی

رشد

تغییر

Change

تحول در ساختارها، الگوهای رفتاری یا فرآیندهای شناختی در طول زمان است. تغییر می‌تواند شامل سازگاری با محیط یا بازسازی ویژگی‌های شخصیتی باشد.

نام‌های دیگر: تغییر

رشد

خاطرات کودکی

Childhood memories

بازمانده‌های شناختی و عاطفی تجربیات دوران اولیه زندگی که در حافظه بلندمدت فرد ذخیره شده‌اند. این خاطرات نقش مهمی در شکل‌گیری الگوهای رفتاری، سبک‌های دلبستگی و ساختار شخصیت بزرگسالی ایفا می‌کنند. بررسی آن‌ها در روان‌درمانی برای ریشه‌یابی مشکلات روان‌شناختی کنونی کاربرد دارد.

نام‌های دیگر: خاطرات کودکی

رشد

رشد کودک

child development

رشد کودک به فرآیند تغییرات منظم و پیوسته در ابعاد جسمانی، شناختی، عاطفی و اجتماعی کودک از تولد تا پایان نوجوانی گفته می‌شود. این مفهوم شامل الگوهای طبیعی بلوغ و کسب مهارت‌های جدید است که تحت تأثیر تعامل عوامل ژنتیکی و محیطی قرار دارد. مطالعه این حوزه به درک چگونگی شکل‌گیری شخصیت و توانایی‌های انسانی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: رشد کودک

رشد

روان‌آموزی کودک

Child psychoeducation

روان‌آموزی کودک فرآیندی آموزشی است که در آن مفاهیم روان‌شناختی، هیجانی یا رفتاری متناسب با سن کودک به زبان ساده برای او توضیح داده می‌شود. هدف این روش افزایش خودآگاهی کودک نسبت به احساسات و رفتارهای خود و کاهش احساس گناه یا ترس ناشی از مشکلات روانی است. این رویکرد معمولاً بخشی از مداخلات درمانی خانواده‌محور است.

نام‌های دیگر: روان‌آموزی کودک

رشد

روان‌شناسی بالینی کودک

clinical child psychology

گرایش تخصصی در روان‌شناسی بالینی که بر ارزیابی، تشخیص و مداخله برای مشکلات روانی و رفتاری کودکان و نوجوانان تمرکز دارد. این حوزه با در نظر گرفتن ویژگی‌های رشد، به بررسی اختلالات در این بازه سنی می‌پردازد.

نام‌های دیگر: clinical child psychology

رشد

روان‌شناسی کودک

child psychology

روان‌شناسی کودک شاخه‌ای از روان‌شناسی است که به مطالعه علمی رفتار، فرآیندهای ذهنی و رشد عاطفی کودکان از دوران نوزادی تا پایان نوجوانی می‌پردازد. این حوزه بر عواملی مانند رشد شناختی، اجتماعی و هیجانی تمرکز دارد تا الگوهای طبیعی و ناهنجاری‌های رفتاری را درک کند. هدف اصلی آن کمک به والدین و مربیان برای حمایت بهتر از نیازهای رشدی کودکان است.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی کودک، روانشناسی کودک

رشد

روان‌شناسی کودک

child psychology

شاخه‌ای از روان‌شناسی که به مطالعه علمی رشد روانی، هیجانی، اجتماعی و شناختی کودکان می‌پردازد. این حوزه بر چگونگی تغییرات رفتاری و ذهنی از بدو تولد تا دوران بلوغ تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: child psychology

رشد

سن تقویمی

Chronological Age

مدت زمانی است که از تولد فرد تاکنون سپری شده و بر اساس تقویم رسمی سنجیده می‌شود. این معیار بیرونی‌ترین و ساده‌ترین روش تعیین سن است و مبنای مقایسهٔ رشد جسمانی و روانی در گروه‌های سنی مختلف قرار می‌گیرد. سن تقویمی با سن عقلی یا اجتماعی تفاوت بنیادین دارد.

نام‌های دیگر: سن شناسنامه‌ای

رشد

سوءاستفاده جنسی در کودکی

Childhood sexual abuse

هرگونه فعالیت یا رفتار جنسی که در آن کودک مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد و با عدم رضایت یا عدم توانایی در درک ماهیت عمل مواجه است. این تجربه می‌تواند پیامدهای روانی عمیقی در مراحل مختلف رشد داشته باشد.

نام‌های دیگر: سوءاستفاده جنسی در کودکی

رشد

شاگردی شناختی

Cognitive apprenticeship

یک رویکرد آموزشی است که در آن مهارت‌های ذهنی و فرآیندهای تفکر پیچیده از طریق مشاهده و مشارکت در فعالیت‌های متخصصان به یادگیرنده منتقل می‌شود. در این فرآیند، یادگیرنده با الگوبرداری از مدل‌های ذهنی استاد، توانایی حل مسئله را کسب می‌کند.

نام‌های دیگر: Cognitive apprenticeship، cognitive apprenticeship

رشد

فرهنگ و یادگیری

Culture and Learning

این مفهوم به تأثیر متقابل بافت‌های فرهنگی بر فرآیندها، باورها و روش‌های یادگیری اشاره دارد. فرهنگ الگوهای شناختی، ارزش‌های آموزشی و شیوه‌های ارتباطی را شکل می‌دهد که بر نحوه کسب دانش تأثیر می‌گذارد. درک این رابطه برای طراحی آموزش‌های متناسب با بافت‌های مختلف فرهنگی ضروری است.

نام‌های دیگر: فرهنگ و یادگیری

رشد

کنارآمدن با تروماهای کودکی

Coping with Childhood Trauma

این عبارت به فرآیند سازگاری روان‌شناختی فرد با تجربیات آسیب‌زای دوران کودکی اشاره دارد. تروماهای کودکی می‌توانند تأثیرات عمیقی بر رشد عاطفی، شناختی و اجتماعی فرد بگذارند. کنارآمدن موفق نیازمند درک مکانیسم‌های دفاعی، پردازش هیجانی و اغلب مداخلات تخصصی برای کاهش عوارض بلندمدت است.

نام‌های دیگر: کنارآمدن با تروماهای کودکی

رشد

کودکان

children

موجوداتی که در مراحل اولیه رشد و تکامل قرار دارند و ویژگی‌های زیستی و روانی آن‌ها با بزرگسالان متفاوت است. مطالعه این گروه بر فرآیندهای رشد و یادگیری تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: children

رشد

کودکان

children

کودکان به دوره‌ای از رشد انسان اطلاق می‌شود که از تولد آغاز شده و تا پیش از ورود به نوجوانی ادامه می‌یابد. این مرحله شامل تغییرات سریع جسمانی، شناختی، عاطفی و اجتماعی است که پایه‌های شخصیت و رفتارهای آینده را شکل می‌دهد. روان‌شناسی کودک به مطالعه الگوهای رشد طبیعی و ناهنجاری‌های احتمالی در این بازه سنی می‌پردازد.

نام‌های دیگر: کودکان

رشد

کودکان و نوجوانان

Children and Adolescents

این اصطلاح به گروه سنی رشد از دوران کودکی تا پایان نوجوانی اشاره دارد که ویژگی‌های رشدی و روان‌شناختی منحصربه‌فردی دارند. ارزیابی و مداخله در این گروه سنی نیازمند درک تحولات شناختی، هیجانی و اجتماعی متناسب با سن است. ملاحظات بالینی باید با توجه به معیارهای تشخیصی تعدیل‌شده برای سنین پایین‌تر صورت پذیرد.

نام‌های دیگر: کودکان و نوجوانان

رشد

گفت‌وگوی کلاسی

Classroom Discourse

گفت‌وگوی کلاسی به الگوهای تعامل کلامی و غیرکلامی میان معلم و دانش‌آموزان یا بین خود دانش‌آموزان در محیط آموزشی اشاره دارد. این تعاملات ساختار یادگیری، مشارکت فعال و درک مفاهیم را تحت تأثیر قرار می‌دهند. تحلیل این گفت‌وگوها به درک پویایی‌های یادگیری و بهبود روش‌های تدریس کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: گفت‌وگوی کلاسی

رشد

مقابله با تروماهای دوران کودکی

Coping with childhood traumas

فرآیند مواجهه و مدیریت پیامدهای روانی ناشی از تجربه‌های آسیب‌زا در سال‌های نخست زندگی است. این فرآیند شامل بازسازی روانی و یادگیری راهبردهای سازگارانه برای مدیریت خاطرات و اثرات تروما است.

نام‌های دیگر: مقابله با تروماهای دوران کودکی

رشد

ناملایمات دوران کودکی

Childhood adversity

تجربیات دشوار، آسیب‌زا یا تنش‌زای محیطی که در دوران کودکی فرد با آن‌ها مواجه می‌شود. این ناملایمات می‌تواند شامل سوءرفتار، فقدان مراقبت یا شرایط سخت اجتماعی و اقتصادی باشد.

نام‌های دیگر: ناملایمات دوران کودکی

رشد