فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۷ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

آموزش ابتدایی

Primary education

آموزش ابتدایی به مرحله‌ای از تحصیل رسمی اشاره دارد که معمولاً برای کودکان در سنین پیش‌دبستانی تا پایان دوره دبستان ارائه می‌شود. این مرحله پایه‌ای برای توسعه مهارت‌های شناختی، زبانی و اجتماعی در دوران رشد است. در روان‌شناسی رشد، کیفیت این دوره تأثیر عمیقی بر تکامل هیجانی و یادگیری‌های آتی دارد.

نام‌های دیگر: Primary education، primary education

رشد

آموزش صلح

peace education

آموزش صلح فرآیندی است که مهارت‌های حل تعارض، همدلی و تفکر انتقادی را برای پیشگیری از خشونت تقویت می‌کند. این رویکرد بر توسعهٔ هوش هیجانی و مهارت‌های ارتباطی در افراد تمرکز دارد. هدف آن ایجاد فضایی امن و محترمانه برای گفت‌وگو و تعامل سازنده است. این آموزش‌ها معمولاً در محیط‌های آموزشی و اجتماعی برای کاهش پرخاشگری اجرا می‌شوند.

نام‌های دیگر: آموزش صلح

رشد

آموزش صلح

peace education

فرآیند یادگیری و آموزش با هدف ترویج ارزش‌ها، نگرش‌ها و مهارت‌های لازم برای حل مسالمت‌آمیز اختلافات و ایجاد فرهنگ صلح در جوامع. این آموزش بر تقویت همدلی، مدارا و مهارت‌های ارتباطی برای کاهش خشونت تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: peace education

رشد

آموزش والدین

Parent Training

آموزش والدین یک مداخله روان‌شناختی است که به والدین مهارت‌های رفتاری و ارتباطی مؤثر را برای مدیریت رفتار کودکان آموزش می‌دهد. هدف اصلی آن تقویت روابط والد-کودک و کاهش رفتارهای چالش‌برانگیز از طریق تکنیک‌های تقویت مثبت و مدیریت قاطعانه است. این رویکرد معمولاً برای کودکان با اختلالات رفتاری یا تکاملی کاربرد دارد.

نام‌های دیگر: آموزش والدین

رشد

پیش‌دبستانی

Preschool

مرحله‌ای از دوران رشد کودک که پیش از ورود به مدرسه رسمی است. این دوره شامل فعالیت‌های آموزشی و اجتماعی اولیه برای آمادگی کودک جهت ورود به نظام آموزشی می‌شود.

نام‌های دیگر: پیش‌دبستانی

رشد

دوران پس از زایمان

Postpartum period

دوره‌ای است که بلافاصله پس از زایمان آغاز شده و معمولاً تا شش هفته یا چند ماه ادامه می‌یابد. در این زمان، مادران با تغییرات هورمونی، جسمانی و روانی متعددی روبرو هستند که می‌تواند بر خلق‌وخو و رفتار آن‌ها تأثیر بگذارد. حمایت روان‌شناختی در این دوره برای پیشگیری از اختلالات خلقی ضروری است.

نام‌های دیگر: مادران پس از زایمان

رشد

رشد پس از تروما

Post-traumatic growth

فرآیندی است که در آن فرد پس از مواجهه با تجربه بسیار دشوار یا آسیب‌زا، دچار تغییرات مثبت در خودشناسی، روابط بین‌فردی، فلسفه زندگی و توانمندی‌های شخصی می‌شود. این رشد نشان‌دهنده بازسازی معنایی زندگی پس از بحران است.

نام‌های دیگر: رشد پس از تروما

رشد

رشد روانی‌جنسی

psychosexual development

مفهومی در روان‌شناسی تحولی که مراحل مختلف رشد شخصیت را بر اساس تمرکز انرژی‌های لذت‌جویانه در نواحی مختلف بدن توصیف می‌کند. این نظریه بر نقش تجربیات دوران کودکی در شکل‌گیری ساختار روانی فرد تأکید دارد.

نام‌های دیگر: رشد روانی‌جنسی

رشد

رشد شخصی

personal development

فرایند مادام‌العمر آگاهی از توانایی‌ها و استعدادها و سرمایه‌گذاری بر آن‌ها برای دستیابی به اهداف و رویاهای فردی. این مفهوم شامل کسب مهارت‌های جدید، توسعه اعتمادبه‌نفس و بهبود کیفیت زندگی از طریق یادگیری مستمر است.

نام‌های دیگر: personal development

رشد

رشد فردی

personal growth

فرآیند خودآگاه یا ناخودآگاه افزایش ظرفیت‌های روانی، خودشناسی و تکامل ویژگی‌های شخصیتی در طول حیات. این مفهوم بر بهبود کیفیت زندگی و دستیابی به پتانسیل‌های درونی تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: رشد فردی

رشد

زنان نخست‌زا

primipara

به زنی گفته می‌شود که برای نخستین بار تجربهٔ زایمان را دارد. این اصطلاح در مطالعات روان‌شناسی رشد و سلامت مادر و کودک برای بررسی تغییرات روانی و جسمی دوران پس از زایمان اول به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: زنان نخست زا

رشد

فرزندپروری

Parenting

فرآیند هدایت، حمایت و مراقبت از کودک برای کمک به رشد جسمی، روانی و اجتماعی او است. این فرآیند شامل تعاملات مداوم میان والد و فرزند و شکل‌دهی به الگوهای رفتاری و عاطفی در طول دوران رشد است.

نام‌های دیگر: فرزندپروری

رشد

کتاب‌های تصویری

Picture books

نوعی از کتاب‌ها که در آن‌ها تصاویر نقش محوری در انتقال معنا و روایت داستان دارند. این ابزار آموزشی و سرگرمی، به‌ویژه در مراحل اولیه رشد شناختی و زبانی کودکان، برای تقویت مهارت‌های ادراکی و ارتباطی کاربرد دارد.

نام‌های دیگر: Picture books، picture books

رشد

مشارکت والدین

Parental involvement

مشارکت والدین به سطح و کیفیت حضور، حمایت و تعامل والدین در فرآیند رشد و آموزش کودک اشاره دارد. این مفهوم شامل حمایت عاطفی، نظارت بر رفتار و مشارکت در فعالیت‌های تحصیلی یا اجتماعی کودک می‌شود. سطح مناسب این مشارکت با بهبود سلامت روان و عملکرد تحصیلی کودک همبستگی مثبت دارد.

نام‌های دیگر: مشارکت والدین

رشد

نوزاد نارس

Premature infant

نوزادی که پیش از اتمام هفته سی و هفم بارداری متولد می‌شود. این نوزادان به دلیل تکامل نیافتن کامل اندام‌های حیاتی، نیازمند مراقبت‌های ویژه پزشکی هستند. ریسک عوارض سلامتی در این گروه نسبت به نوزادان سررسید بیشتر است. رشد فیزیکی و عصبی آن‌ها معمولاً با تأخیر نسبت به هم‌سن‌وسالان خود دنبال می‌شود.

نام‌های دیگر: نوزاد نارس

رشد

نوزادان نارس

Premature infants

گروهی از نوزادان که پیش از هفته سی و هفم چرخه بارداری به دنیا می‌آیند. سیستم ایمنی و تنفسی آن‌ها اغلب ناقص بوده و حساسیت بیشتری به عفونت‌ها دارند. مراقبت‌های تخصصی نوزادان به‌شدت در بهبود پیامدهای بلندمدت آن‌ها نقش دارد. الگوهای رشد و تکامل در این گروه نیازمند پایش دقیق و مداوم است.

نام‌های دیگر: نوزادان نارس

رشد

والدگونگی کودک

Parentification

والدگونگی کودک زمانی رخ می‌دهد که انتظاراتی فراتر از سن کودک، بر دوش او قرار می‌گیرد. در این پدیده، کودک نقش مراقب یا همسر جایگزین یکی از والدین را ایفا می‌کند. این بار روانی می‌تواند مانع رشد عاطفی طبیعی و استقلال فرد شود. پیامدهای آن اغلب در بزرگسالی به صورت مشکلات رابطه‌ای ظاهر می‌شود.

نام‌های دیگر: والدگونگی کودک

رشد