فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۳۵ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

اشتیاق

Enthusiasm

حالت هیجانی مثبت شامل شور و شوق و علاقه شدید نسبت به یک فعالیت، موضوع یا هدف خاص. این ویژگی می‌تواند بر سطح انگیزش و تعامل فرد با محیط تأثیرگذار باشد.

نام‌های دیگر: Enthusiasm، enthusiasm

هیجان و خلق

برانگیختگی هیجانی

Emotional Arousal

برانگیختگی هیجانی به سطح فعال‌شدگی فیزیولوژیک و روانی اشاره دارد که همراه با تجربهٔ هیجانی رخ می‌دهد. این حالت شامل تغییراتی نظیر افزایش ضربان قلب، تعریق و فعالیت سیستم عصبی خودمختار است. برانگیختگی به‌تنهایی هیجان نیست، بلکه زیرساخت زیستی لازم برای تجربهٔ آگاهانهٔ احساسات را فراهم می‌کند.

نام‌های دیگر: برانگیختگی هیجانی

هیجان و خلق

بی‌نظمی هیجانی

Emotional dysregulation

بی‌نظمی هیجانی به دشواری در مدیریت و کنترل پاسخ‌های هیجانی اشاره دارد که با شدت، مدت یا شدت غیرمتعارف همراه است. این وضعیت باعث می‌شود فرد در تنظیم احساسات خود ناتوان شده و واکنش‌های تکانشی یا افراطی نشان دهد. این پدیده اغلب با اختلالات روان‌شناختی مختلف و دشواری در روابط بین‌فردی همراه است.

نام‌های دیگر: Emotional dysregulation، emotional dysregulation

هیجان و خلق

پردازش هیجان

Emotion processing

فرآیندی که در آن فرد به تجربه، درک و مدیریت پاسخ‌های عاطفی خود می‌پردازد. این فرآیند شامل بازنمایی ذهنی هیجانات و تلاش برای معنابخشی به آن‌ها در بافت‌های مختلف زندگی است.

نام‌های دیگر: پردازش هیجان

هیجان و خلق

پردازش هیجانی

Emotional processing

فرآیندی که در آن فرد تجربه‌های هیجانی خود را درک، سازماندهی و ادغام می‌کند تا معنای جدیدی از آن‌ها بیابد. این پردازش به مدیریت واکنش‌های عاطفی و کاهش شدت تجربیات دردناک گذشته کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: پردازش هیجانی

هیجان و خلق

پرسشنامه افسردگی ادمبرگ

EPDS (Edinburgh Postnatal Depression Scale)

ابزاری استاندارد و معتبر برای غربالگری علائم افسردگی در دوران بارداری و پس از زایمان است. این پرسشنامه شامل سؤالاتی درباره خلق‌وخو، اضطراب و توانایی مقابله با وظایف روزمره است. نمرات بالا نشان‌دهنده احتمال افسردگی پس از زایمان است و نیاز به ارزیابی بالینی بیشتر دارد.

نام‌های دیگر: EPDS

هیجان و خلق

تکافی هیجانی

Emotional valence

معیاری برای تعیین جهت و کیفیت یک هیجان که نشان می‌دهد یک محرک یا تجربه از نظر تجربه درونی، مطلوب (مثبت) یا نامطلوب (منفی) است. این مفهوم مشخص می‌کند که یک حالت هیجانی به سمت لذت یا رنج متمایل است.

نام‌های دیگر: Emotional valence، emotional valence

هیجان و خلق

تنظیم هیجان

Emotion regulation

تنظیم هیجان به فرآیندهای درونی و برون‌فردی اشاره دارد که از طریق آن‌ها فرد بر شدت، مدت‌زمان و بیان هیجانات خود اثر می‌گذارد. این مهارت شامل شناسایی احساسات، درک آن‌ها و به‌کارگیری راهبردهای سازگارانه برای مدیریت پاسخ‌های هیجانی است. تنظیم هیجان سالم به سازگاری روانی و روابط بین‌فردی مثبت کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: تنظیم هیجان، emotion regulation، Emotion regulation، Emotion Regulation

هیجان و خلق

تنظیم هیجان

emotional regulation

فرآیندی که در آن فرد بر چه زمانی، چگونه و با چه شدتی هیجانات خود را مدیریت و کنترل می‌کند. این فرآیند شامل تغییر در شدت، مدت یا نوع تجربه هیجانی برای انطباق با موقعیت‌های مختلف است.

نام‌های دیگر: emotional regulation، Emotional regulation

هیجان و خلق

تنظیم هیجان

Emotion Regulation

تنظیم هیجان به فرآیندهای خودکار و آگاهانه‌ای اشاره دارد که از طریق آن افراد بر تجربه‌های هیجانی، بر بیان آن‌ها و بر واکنش‌هایشان نظارت، ارزیابی و اصلاح می‌کنند. این مهارت شامل توانایی کاهش شدت هیجانات منفی و افزایش هیجانات مثبت در موقعیت‌های مختلف است. تنظیم هیجان نقش کلیدی در سازگاری روان‌شناختی و عملکرد اجتماعی ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: مهار هیجان

هیجان و خلق

حالت‌های هیجانی

Emotional States

حالت‌های هیجانی به وضعیت‌های روانی موقتی و نسبتاً پایدار اطلاق می‌شود که توسط محرک‌های درونی یا بیرونی فعال شده و بر تجربه، رفتار و فیزیولوژی فرد تأثیر می‌گذارند. این حالت‌ها شامل طیف وسیعی از احساسات از شادی و خشم تا غم و ترس هستند و معمولاً با تغییرات فیزیولوژیک و شناختی همراه‌اند. در روان‌شناسی، درک این حالت‌ها برای تنظیم هیجان و سازگاری اجتماعی ضروری است.

نام‌های دیگر: حالات هیجانی

هیجان و خلق

حالت‌های هیجانی

Emotional States

حالت‌های هیجانی به وضعیت‌های روان‌شناختی و فیزیولوژیکی گذرا اطلاق می‌شود که با تجربه‌ی آگاهانه، پاسخ‌های فیزیولوژیک و الگوهای رفتاری مشخص همراه است. این حالت‌ها معمولاً واکنشی به محرک‌های درونی یا بیرونی بوده و شدت و مدت متغیری دارند. درک این حالت‌ها برای تنظیم هیجان و سازگاری اجتماعی ضروری است.

نام‌های دیگر: حالت‌های هیجانی

هیجان و خلق

درمان متمرکز بر احساسات

Emotion-Focused Therapy

درمان متمرکز بر احساسات (EFT) رویکردی میان‌فردی در روان‌درمانی است که احساسات را به عنوان منبع اصلی معنا و سازمان‌دهی تجربه روانی می‌داند. این درمان به مراجعان کمک می‌کند تا احساسات خود را بشناسند، بپذیرند و آن‌ها را برای تغییر الگوهای ناکارآمد به کار گیرند. هدف نهایی، ایجاد تجربه‌های هیجانی سازگارانه‌تر و بهبود سلامت روان است.

نام‌های دیگر: EFT

هیجان و خلق

درمان متمرکز بر هیجان

Emotion-focused therapy

یک رویکرد روان‌درمانی که بر مدیریت و تغییر الگوهای هیجانی فرد تمرکز دارد. در این روش، هدف اصلی، کمک به فرد برای شناسایی، درک و بازسازی تجربه‌های عاطفی جهت بهبود تنظیم هیجانی است.

نام‌های دیگر: درمان متمرکز بر هیجان

هیجان و خلق

درمان وجودی

Existential therapy

درمان وجودی بر بررسی چالش‌های بنیادین زندگی مانند مرگ، آزادی، تنهایی و بی‌معنایی تمرکز دارد. این رویکرد به فرد کمک می‌کند تا با پذیرش مسئولیت انتخاب‌های خود، معنا و اصالت را در زندگی بازبیابد. درمانگر با ایجاد رابطهٔ اصیل، به مراجع یاری می‌رساند تا با اضطراب‌های وجودی روبرو شود و زندگی آگاهانه‌تری را تجربه کند.

نام‌های دیگر: درمان وجودی

هیجان و خلق

درمان هیجان‌مدار

emotion-focused therapy

رویکردی درمانی که بر شناسایی، پذیرش و تنظیم هیجان‌ها به‌عنوان محور اصلی بهبودی روانی تأکید دارد. این روش به افراد کمک می‌کند تا با درک بهتر پیامدهای هیجانی خود، الگوهای ناسازگارانه را تغییر داده و روابط سالم‌تری را تجربه کنند.

نام‌های دیگر: درمان هیجان‌مدار

هیجان و خلق

درمان هیجان‌مدار

Emotion-focused therapy (EFT)

رویکردی فرایند-محور است که بر شناسایی، پذیرش و تنظیم هیجانات به عنوان محور اصلی تغییر روانی تأکید دارد. در این روش، هیجانات نه تنها به عنوان علائم، بلکه به عنوان منابعی برای درک بهتر خود و روابط دیده می‌شوند. درمانگر به مراجع کمک می‌کند تا با هیجانات عمیق‌تر و سازگارتر ارتباط برقرار کند.

نام‌های دیگر: Emotion-focused therapy (EFT)

هیجان و خلق

دفاع‌های هیجانی

Emotional defenses

دفاع‌های هیجانی مکانیسم‌های ناخودآگاه روانی هستند که فرد برای محافظت از خود در برابر اضطراب، ترس یا احساسات ناخوشایند به کار می‌برد. این سازوکارها با تحریف واقعیت یا انکار احساسات، تعادل روانی را موقتاً حفظ می‌کنند اما ممکن است مانع پردازش سالم هیجانات شوند.

نام‌های دیگر: دفاع‌های هیجانی

هیجان و خلق

رنج روان‌شناختی

emotional distress

رنج روان‌شناختی به حالت ناخوشایند هیجانی و روانی اشاره دارد که ناشی از فشارهای روانی، تروما یا اختلالات روحی است. این مفهوم شامل علائمی مانند اندوه، اضطراب، خشم و احساس درماندگی می‌شود که عملکرد روزمره فرد را مختل می‌کند. رنج روان‌شناختی یک نشانه است و نه یک تشخیص مستقل، و نیاز به ارزیابی دقیق بالینی دارد.

نام‌های دیگر: emotional distress، Emotional distress

هیجان و خلق

روان‌شناسی هیجان

Emotion Psychology

حوزه‌ای از روان‌شناسی که به مطالعه ماهیت، کارکرد و فرآیندهای هیجانی در انسان می‌پردازد. این شاخه شامل بررسی ریشه‌های زیستی، نقش هیجانات در شناخت و تأثیر آن‌ها بر رفتار و سازگاری است.

نام‌های دیگر: Emotion Psychology

هیجان و خلق

سازگاری هیجانی

Emotional Adjustment

سازگاری هیجانی به توانایی فرد در تنظیم و مدیریت موثر احساسات خود در مواجهه با استرس‌ها و چالش‌های زندگی اشاره دارد. این مفهوم شامل پذیرش واقعیت‌های درونی و بیرونی و اتخاذ راهبردهای سالم برای کاهش ناراحتی‌های هیجانی است. افرادی که سازگاری هیجانی بالایی دارند، معمولاً تاب‌آوری بیشتری در برابر مشکلات نشان می‌دهند.

نام‌های دیگر: سازگاری هیجانی

هیجان و خلق

سبک هیجانی

Emotional Style

سبک هیجانی به الگوهای پایدار و متمایز فرد در پاسخ‌دهی هیجانی به رویدادها اشاره دارد. این سبک شامل تفاوت‌های فردی در شدت، مدت و جهت‌گیری هیجانی (مثلاً گرایش به شادی یا اندوه) است. سبک هیجانی تحت تأثیر عوامل زیستی و تجربیات رشدی شکل می‌گیرد و در تنظیم عصبی-روانی نقش کلیدی ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: سبک هیجانی

هیجان و خلق

سرایت هیجانی

Emotional Contagion

فرآیند خودکار که در آن فرد حالات هیجانی، رفتارها یا حالات بدنی دیگران را جذب و بازتولید می‌کند. این پدیده باعث می‌شود که هیجانات یک فرد یا گروه به اعضای دیگر منتقل و در آن‌ها بازتاب یابد.

نام‌های دیگر: سرایت هیجانی

هیجان و خلق

سرکوب ابرازی

Expressive Suppression

سرکوب ابرازی یک راهبرد تنظیم هیجان است که در آن فرد تلاش می‌کند نشانه‌های ظاهری و رفتاری هیجان خود را پنهان یا کنترل کند. برخلاف بازارزیابی شناختی، این روش معمولاً با کاهش تجربه درونی هیجان همراه نیست و ممکن است منجر به افزایش بار استرس روانی شود. استفاده مداوم از این راهبرد می‌تواند بر کیفیت روابط بین‌فردی و سلامت روان تأثیر منفی بگذارد.

نام‌های دیگر: Expressive Suppression، expressive suppression

هیجان و خلق

شدت هیجانی

emotional intensity

شدت هیجانی به میزان قدرت و دامنه‌ی تجربه‌ی یک حالت هیجانی خاص در یک فرد اشاره دارد. این ویژگی نشان‌دهنده‌ی چگونگی تجربه‌ی درونی احساسات از ملایم تا بسیار شدید است و می‌تواند بر قضاوت، حافظه و رفتار تأثیر بگذارد. در برخی اختلالات روان‌شناختی، نوسانات شدید در شدت هیجانی مشاهده می‌شود.

نام‌های دیگر: emotional intensity

هیجان و خلق

شرمندگی

embarrassment

شرمندگی یک هیجان اجتماعی کوتاه‌مدت است که هنگام نقض ناخواسته یا ناخواسته هنجارهای اجتماعی، توجه منفی دیگران یا مواجهه با موقعیت‌های نامناسب ایجاد می‌شود. این احساس با علائم فیزیولوژیک مانند سرخ‌شدن صورت و تمایل به پنهان شدن یا اصلاح رفتار همراه است و به بازسازی تصویر اجتماعی فرد کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: embarrassment

هیجان و خلق

طبقه‌بندی هیجان

Emotion classification

طبقه‌بندی هیجان فرآیند دسته‌بندی حالات عاطفی بر اساس نشانه‌های بیرونی یا درونی است. این کار معمولاً با شناسایی الگوهای چهره، صدای گفتار، فیزیولوژی بدن یا گزارش‌های خودگزارشی انجام می‌شود. این مفهوم در روان‌شناسی و هوش مصنوعی برای درک و شبیه‌سازی واکنش‌های عاطفی انسانی کاربرد دارد.

نام‌های دیگر: Emotion classification، emotion classification

هیجان و خلق

مداخله هیجانی

emotional intervention

مداخله هیجانی به مجموعه‌ای از راهبردهای درمانی اطلاق می‌شود که هدف اصلی آن‌ها تنظیم، پردازش و بهبود تجربه‌های هیجانی فرد است. این رویکرد بر شناسایی الگوهای هیجانی ناسازگار و آموزش مهارت‌های جدید برای مدیریت بهتر احساسات تمرکز دارد. هدف نهایی، افزایش تاب‌آوری روانی و بهبود کارکرد اجتماعی از طریق تعدیل واکنش‌های هیجانی است.

نام‌های دیگر: مداخله هیجانی

هیجان و خلق

واکنش‌های هیجانی

Emotional Responses

واکنش‌های هیجانی، پاسخ‌های فوری و خودکار سیستم عصبی و روانی به محرک‌های خاص هستند که برای سازگاری و بقا تکامل یافته‌اند. این واکنش‌ها شامل تغییرات فیزیولوژیک، تجربیات ذهنی و الگوهای رفتاری هستند که در کسری از ثانیه رخ می‌دهند. تحلیل این واکنش‌ها در روان‌شناسی هیجان برای درک مکانیسم‌های تنظیم هیجان و اختلالات مرتبط ضروری است.

نام‌های دیگر: پاسخ‌های هیجانی

هیجان و خلق

هوش هیجانی

emotional intelligence

هوش هیجانی به توانایی فرد در درک، مدیریت و استفاده از احساسات خود و دیگران برای هدایت افکار و رفتارها اشاره دارد. این مفهوم شامل مهارت‌هایی مانند همدلی، تنظیم هیجانی و آگاهی اجتماعی است که در موفقیت‌های شخصی و حرفه‌ای نقش کلیدی ایفا می‌کنند. افراد با هوش هیجانی بالا معمولاً روابط سازنده‌تری برقرار می‌کنند.

نام‌های دیگر: هوش هیجانی

هیجان و خلق

هوش هیجانی

emotional intelligence

هوش هیجانی به توانایی فرد در درک، مدیریت و استفاده از احساسات خود و دیگران برای هدایت افکار و رفتارها اشاره دارد. این مفهوم شامل مهارت‌هایی مانند همدلی، تنظیم هیجانی و آگاهی اجتماعی است که در موفقیت‌های شخصی و حرفه‌ای نقش کلیدی ایفا می‌کنند. افراد با هوش هیجانی بالا معمولاً روابط سازنده‌تری برقرار می‌کنند.

نام‌های دیگر: emotional intelligence، Emotional intelligence

هیجان و خلق

هیجان

emotion

واکنش‌های ذهنی و جسمانی پیچیده و نسبتاً کوتاهی که در پاسخ به محرک‌های درونی یا بیرونی رخ می‌دهند. هیجان‌ها شامل تغییرات فیزیولوژیک، تجربیات ذهنی آگاهانه و الگوهای رفتاری مشخصی هستند که به سازگاری فرد با محیط کمک می‌کنند.

نام‌های دیگر: هیجان

هیجان و خلق

هیجان

Emotion

هیجان یک واکنش روان‌شناختی و فیزیولوژیک پیچیده به محرک‌های درونی یا بیرونی است که شامل احساسات، تغییرات بدنی و تمایلات رفتاری می‌شود. هیجان‌ها مانند شادی، خشم یا ترس، به سازمان‌دهی پاسخ‌های سازگارانه کمک کرده و به فرد در ارزیابی اهمیت رویدادها یاری می‌رسانند. این پدیده نقش مهمی در تصمیم‌گیری و تعاملات اجتماعی ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: emotion، emotions

هیجان و خلق

هیجانات

Emotions

هیجانات واکنش‌های پیچیده‌ی روان‌شناختی، فیزیولوژیکی و رفتاری هستند که در پاسخ به محرک‌های درونی یا بیرونی رخ می‌دهند. این حالت‌ها معمولاً کوتاه‌مدت‌تر از خلق‌وخو هستند و با تغییرات فیزیولوژیکی مشخصی همراه‌اند. هیجانات نقش سازگاری مهمی در بقا و تعاملات اجتماعی ایفا می‌کنند.

نام‌های دیگر: هیجان‌ها

هیجان و خلق

هیجان‌پذیری

Emotionality

هیجان‌پذیری به میزان شدت و فراوانی تجربه‌ی هیجانات مثبت و منفی در یک فرد اشاره دارد. این ویژگی یکی از ابعاد پایدار شخصیت است که نشان‌دهنده‌ی حساسیت سیستم عصبی به محرک‌های هیجانی است. افراد با هیجان‌پذیری بالا، واکنش‌های هیجانی شدیدتر و پایدارتری نسبت به محرک‌های مشابه نشان می‌دهند.

نام‌های دیگر: هیجان‌مندی

هیجان و خلق