فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۹ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

احساس خودآگاه

self-conscious emotion

احساسات خودآگاه به دسته‌ای از هیجانات پیچیده اطلاق می‌شود که نیازمند خودآگاهی و ارزیابی عملکرد فرد در برابر استانداردهای درونی یا اجتماعی دارد. این احساسات شامل شرم، غرور، گناه و خجالت هستند و با ارزیابی خود مرتبط‌اند. شکل‌گیری این هیجانات با رشد شناختی و اجتماعی کودک و درک خود مرتبط است.

نام‌های دیگر: self-conscious emotion

هیجان و خلق

اختلال علائم جسمانی

Somatic Symptom Disorder

این اختلال با وجود یک یا چند علامت جسمانی آزاردهنده مشخص می‌شود که باعث پریشانی زیاد یا اختلال در زندگی روزمره می‌گردد. فرد پاسخ‌های فکری، هیجانی یا رفتاری ناسازگاری نسبت به این علائم نشان می‌دهد، مانند نگرانی مداوم یا صرف زمان زیاد برای نگرانی درباره سلامت. تمرکز بر رنج ناشی از علائم است، نه علت پزشکی آن.

نام‌های دیگر: اختلال نشانه‌های جسمانی

هیجان و خلق

اختلال علائم جسمانی و مرتبط

Somatic Symptom and Related Disorders

این دسته شامل شرایطی است که در آن‌ها علائم جسمانی برجسته و پررنج وجود دارد و باعث پریشانی یا اختلال در عملکرد فرد می‌شود. ویژگی اصلی، تمرکز بیش‌ازحد بر نگرانی‌های مربوط به علائم جسمی است، نه لزوماً شدت خود علائم. این اختلالات می‌توانند با اضطراب، افسردگی یا رفتارهای سلامت‌محور افراطی همراه باشند.

نام‌های دیگر: اختلال نشانه‌های جسمانی و مرتبط

هیجان و خلق

درمان کوتاه‌مدت متمرکز بر راه‌حل

Solution-focused brief therapy

درمان کوتاه‌مدت متمرکز بر راه‌حل، رویکردی آینده‌نگر و هدف‌محور است که به جای تحلیل ریشه‌های مشکل، بر یافتن راه‌حل‌های عملی تمرکز دارد. درمانگر با پرسش‌های کلیدی، نقاط قوت و موفقیت‌های گذشته مراجع را برجسته می‌کند تا الگوهای سازنده را تقویت کند. این روش معمولاً در تعداد جلسات محدود و با هدف تغییرات سریع و ملموس کاربرد دارد.

نام‌های دیگر: درمان در طول چند جلسه

هیجان و خلق

شرم

Shame

شرم یک هیجان دردناک و خودآگاه است که ناشی از ارزیابی منفی از خودِ فرد یا هویت اوست. برخلاف گناه که بر رفتار متمرکز است، شرم احساس نقص بنیادین در شخصیت را القا می‌کند. این هیجان می‌تواند منجر به انزوا، پنهان‌کاری و کاهش عزت‌نفس شود و در صورت تداوم، زمینه‌ساز اختلالات روان‌شناختی گوناگون گردد.

نام‌های دیگر: شرم

هیجان و خلق

شرم

Shame

احساسی دردناک و خودآگاه است که ناشی از ارزیابی منفی فرد از خود یا عملکردش در برابر استانداردهای درونی یا اجتماعی است. برخلاف گناه که بر رفتار متمرکز است، شرم کل هویت فرد را تهدید می‌کند و اغلب با تمایل به پنهان‌شدن یا محو شدن همراه است. این هیجان نقش پیچیده‌ای در تنظیم روابط اجتماعی و سلامت روان ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: Shame، shame

هیجان و خلق

غم

Sadness

غم یک هیجان پایه و طبیعی است که معمولاً در پاسخ به از دست دادن، شکست یا ناکامی تجربه می‌شود. این حالت شامل احساس اندوه، ناامیدی و کاهش انرژی روانی است و نقش سازگاری در پردازش سوگ و بازسازی معنا ایفا می‌کند. اگرچه غم موقتی است، اما تداوم آن می‌تواند نشانه‌ای از افسردگی بالینی باشد.

نام‌های دیگر: غم

هیجان و خلق

غم

Sadness

یک حالت هیجانی پایه و گذرا که با احساس ناامیدی، از دست دادن یا ناراحتی همراه است و معمولاً در پاسخ به رویدادهای ناگوار تجربه می‌شود.

نام‌های دیگر: Sadness، sadness

هیجان و خلق

فقدان همسر

Spousal bereavement

فقدان همسر به فرآیند سوگواری و سازگاری روانی پس از فوت یکی از شرکای زندگی اشاره دارد. این تجربه به دلیل عمق پیوند عاطفی و وابستگی روزمره، معمولاً از پیچیده‌ترین انواع سوگ محسوب می‌شود. افراد درگیر ممکن است با احساس تنهایی شدید، هویت‌تزلزل و افسردگی اساسی مواجه شوند.

نام‌های دیگر: فقدان همسر

هیجان و خلق