فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۶۷ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

آفرینش

Creation

آفرینش به فرآیند پیدایش و به وجود آمدن جهان، حیات و موجودات اشاره دارد. در روان‌شناسی، این مفهوم اغلب در تقابل یا تعامل با نظریه‌های علمی مانند تکامل مورد بحث قرار می‌گیرد. دیدگاه‌های مختلف روان‌شناختی به چگونگی درک انسان از آفرینش و تأثیر آن بر باورها و رفتارهایش می‌پردازند.

نام‌های دیگر: آفرینش

سایر

اختلالات همراه

comorbidity

وجود هم‌زمان دو یا چند اختلال روان‌شناختی یا بیماری در یک فرد. این پدیده می‌تواند بر شدت علائم، روند پیشرفت و پیچیدگی مدیریت وضعیت سلامت فرد تأثیر بگذارد.

نام‌های دیگر: اختلالات همراه

سایر

اخلاق مشاوره

counseling ethics

مجموعه‌ای از اصول، ارزش‌ها و استانداردهای رفتاری که مسیر عمل متخصصان مشاوره را در مواجهه با مسائل اخلاقی هدایت می‌کند. این اصول به منظور محافظت از حقوق مراجعان و حفظ اعتبار و سلامت حرفه تدوین شده‌اند.

نام‌های دیگر: اخلاق مشاوره

سایر

ارزیابی بالینی

Clinical Assessment

ارزیابی بالینی فرآیندی سیستماتیک برای جمع‌آوری، تفسیر و تلفیق اطلاعات درباره یک فرد است تا مسائل روان‌شناختی، عاطفی و رفتاری او شناسایی شوند. این فرآیند معمولاً شامل مصاحبه، مشاهده رفتار، و استفاده از آزمون‌های روان‌سنجی معتبر است. نتایج ارزیابی برای تشخیص، برنامه‌ریزی درمانی و پیش‌آگهی استفاده می‌شود.

نام‌های دیگر: ارزیابی بالینی

سایر

استقلال و خودمختاری مراجع

Client autonomy

استقلال و خودمختاری مراجع به حق فرد برای تصمیم‌گیری آگاهانه و کنترل بر زندگی خود اشاره دارد. این اصل در روان‌درمانی بر احترام به ارزش‌ها و انتخاب‌های مراجع تأکید می‌کند. روان‌شناسان باید از تحمیل نظرات خود پرهیز کرده و به مراجع کمک کنند تا مسیر خود را بیابد. این مفهوم پایه‌ای اخلاق حرفه‌ای و رابطه درمانی است.

نام‌های دیگر: استقلال و خودمختاری مراجع

سایر

بین‌فرهنگی

Cross-cultural

رویکرد بین‌فرهنگی در روان‌شناسی به بررسی تأثیرات فرهنگ بر رفتار، فرآیندهای روانی و سلامت روان می‌پردازد. این رویکرد بر این اصل استوار است که مفاهیم روان‌شناختی ممکن است در جوامع مختلف معانی یا بیان‌های متفاوتی داشته باشند. پژوهشگران با استفاده از این چارچوب، از تعمیم نادرست یافته‌های یک فرهنگ به فرهنگ دیگر پرهیز می‌کنند.

نام‌های دیگر: cross-cultural

سایر

پزشکی بالینی

Clinical Medicine

شاخه‌ای از پزشکی است که مستقیماً با بیماران درگیر شده و بر تشخیص، درمان و پیشگیری از بیماری‌ها تمرکز دارد. این حوزه شامل ارزیابی بالینی، تفسیر نتایج آزمایشگاهی و تجویز درمان‌های دارویی یا جراحی می‌شود و پایه‌ای برای همکاری‌های بین‌رشته‌ای در سلامت روان است.

نام‌های دیگر: Clinical Medicine

سایر

پژوهش بالینی

clinical research

نوعی مطالعه علمی که با هدف بررسی اثربخشی مداخلات، تشخیص دقیق‌تر اختلالات و درک بهتر مکانیسم‌های بیماری‌های روانی انجام می‌شود. این پژوهش‌ها بر داده‌های حاصل از مشاهده و ارزیابی مستقیم مراجعان تمرکز دارند.

نام‌های دیگر: پژوهش بالینی

سایر

تاریخ مفهومی

Conceptual History

تاریخ مفهومی رویکردی در علوم انسانی است که تغییرات معنایی واژگان کلیدی را در بستر زمان و جامعه بررسی می‌کند. این روش نشان می‌دهد که چگونه درک انسان‌ها از پدیده‌ها با گذشت زمان دگرگون می‌شود. در روان‌شناسی، این دیدگاه به درک بهتر ریشه‌های تاریخی مفاهیم روان‌شناختی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: تاریخ مفهومی

سایر

تحول تعارض

conflict transformation

رویکردی جامع برای مدیریت و حل تعارضات است که فراتر از حل مسئلهٔ فوری، به تغییر ساختارها، روابط و الگوهای فکری زمینه‌ساز تعارض می‌پردازد. این مفهوم بر این باور استوار است که تعارضات ذاتاً اجتناب‌ناپذیرند و می‌توانند محرکی برای رشد فردی و اجتماعی باشند. هدف نهایی، ایجاد روابط پایدارتر و عادلانه‌تر میان طرفین درگیر است.

نام‌های دیگر: conflict transformation

سایر

تسویه (املاک)

Closing (real estate)

تسویه یا کلوزینگ در بازار املاک، مرحله نهایی انتقال مالکیت ملک از فروشنده به خریدار است که در آن اسناد رسمی امضا و وجه پرداخت می‌شود. اگرچه این اصطلاح عمدتاً حقوقی و اقتصادی است، اما در روان‌شناسی کاربردی و مشاوره املاک، به استرس‌ها، هیجانات و فرآیندهای تصمیم‌گیری پیچیده‌ای اشاره دارد که طرفین در این مرحله تجربه می‌کنند.

نام‌های دیگر: Closing (real estate)

سایر

تصاویر آرشیوی بالینی

Clinical archival images

مجموعه‌ای از تصاویر و مستندات بصری که در طول فرآیند درمان یا بررسی‌های پزشکی ثبت شده‌اند. این تصاویر برای بررسی روند تغییرات بالینی و مستندسازی تاریخچه سلامت فرد در آرشیوهای پزشکی نگهداری می‌شوند.

نام‌های دیگر: تصاویر آرشیوی بالینی

سایر

تناقض

Contradiction

وجود دو یا چند ویژگی، ایده یا گزاره که با یکدیگر در تضاد هستند و نمی‌توانند به‌طور هم‌زمان درست باشند. در تحلیل‌های نظری، تناقض می‌تواند نشان‌دهنده شکاف میان نظریه و واقعیت باشد.

نام‌های دیگر: Contradiction

سایر

تنوع فرهنگی در روان‌درمانی

Cultural Diversity in Psychotherapy

این مفهوم به اهمیت توجه به باورها، ارزش‌ها، هنجارها و زمینه‌های فرهنگی مراجع در فرآیند درمان اشاره دارد. روان‌درمانی حساس به فرهنگ تلاش می‌کند تا مداخلات را با هویت فرهنگی مراجع هماهنگ کند تا اثربخشی درمان افزایش یابد. نادیده گرفتن تنوع فرهنگی می‌تواند منجر به سوءتفاهم، گسست درمانی و نتایج ناکارآمد شود.

نام‌های دیگر: تنوع فرهنگی در روان‌درمانی

سایر

چارلز داروین

Charles Darwin

زیست‌شناس و نظریه‌پرداز برجسته‌ای که با ارائه نظریه انتخاب طبیعی، تأثیر عمیقی بر درک روان‌شناسی تکاملی داشت. دیدگاه‌های او بر پایه تغییرات تدریجی گونه‌ها در طول زمان استوار است.

نام‌های دیگر: چارلز داروین

سایر

چت‌بات

Chatbot

چت‌بات نرم‌افزاری هوشمند است که از طریق پیام‌رسان‌ها یا وب‌سایت‌ها با کاربران گفت‌وگو می‌کند و پاسخ‌های خودکار ارائه می‌دهد. این ابزارها اغلب از پردازش زبان طبیعی و یادگیری ماشین برای شبیه‌سازی گفت‌وگوی انسانی استفاده می‌کنند. چت‌بات‌ها در روان‌شناسی به‌عنوان ابزارهای کمکی در مداخلات اولیه، پایش خلق‌وخو و ارائه آموزش‌های خودیار مورد استفاده قرار می‌گیرند.

نام‌های دیگر: Chatbot، chatbots

سایر

چینی-آمریکایی

Chinese American

اصطلاحی برای توصیف افرادی که از تبار چینی هستند و در جامعه ایالات متحده زندگی می‌کنند. این مفهوم در روان‌شناسی برای بررسی تأثیرات فرهنگی و فرآیندهای مهاجرت بر سلامت روان و هویت فردی به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: Chinese American، Chinese Americans

سایر

حافظه جمعی

collective memory

مجموعه‌ای از یادها، تجربیات و دانش‌های مشترکی که توسط یک گروه یا جامعه حفظ و بازنمایی می‌شود. این حافظه به گروه‌ها کمک می‌کند تا پیوستگی تاریخی خود را حفظ کرده و بر اساس تجربیات گذشته عمل کنند.

نام‌های دیگر: حافظه جمعی

سایر

حساسیت فرهنگی

cultural sensitivity

حساسیت فرهنگی به توانایی متخصصان روان‌شناسی برای درک، احترام و توجه مؤثر به باورها، ارزش‌ها و زمینه‌های فرهنگی مراجع اشاره دارد. این مهارت مستلزم آگاهی از تعصبات خود و پرهیز از قضاوت‌های نادرست ناشی از پیش‌فرض‌های فرهنگی است. اعمال حساسیت فرهنگی به ایجاد رابطه درمانی موثر و ارائه خدمات دقیق‌تر کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: حساسیت فرهنگی

سایر

خوشه (فضاپیما)

Cluster (spacecraft)

به مجموعه‌ای از فضاپیماها یا ماهواره‌ها گفته می‌شود که در یک آرایش مشخص از هم فاصله گرفته و به صورت گروهی در مدار فعالیت می‌کنند. این ساختار برای انجام ماموریت‌های پیچیده که نیازمند پوشش وسیع‌تر یا همکاری چند دستگاه است، طراحی می‌شود.

نام‌های دیگر: Cluster (spacecraft)

سایر

درمان رابطه‌ای-فرهنگی

Cultural-relational therapy

این رویکرد درمانی، تعامل پیچیده میان پویایی‌های رابطه‌ای فرد و زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی او را مورد توجه قرار می‌دهد. درمانگر در این مدل، بافت فرهنگی مراجع را درک رفتارها و احساسات او به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت و تجربهٔ درونی‌اش می‌داند. هدف، بهبود کیفیت روابط از طریق آگاهی از تأثیرات فرهنگی و بین‌فردی است.

نام‌های دیگر: درمان رابطه‌ای-فرهنگی، درمان رابطه‌ای–فرهنگی، درمان رابطه‌ای‌‌فرهنگی

سایر

درمان مبتنی بر پیامد به‌هدایت مراجع

Client-directed outcome-informed therapy

رویکردی درمانی است که در آن مراجع به‌طور فعال در تعیین اهداف و سنجش پیشرفت درمان مشارکت دارد. این روش بر اهمیت بازخورد مستمر از وضعیت مراجع تأکید می‌کند تا مداخلات درمانی با نیازها و ترجیحات او همسو شود. درمانگر در این رویکرد نقش تسهیل‌گر را ایفا کرده و بر تقویت مشارکت مراجع تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: درمان مبتنی بر پیامد به هدایت مراجع

سایر

درمان مبتنی بر پیامد به‌هدایت مراجع

Client-directed outcome-informed therapy (CDOI)

رویکردی درمانی است که در آن مراجع به‌طور فعال در تعیین اهداف و سنجش پیشرفت درمان مشارکت دارد. این روش بر اهمیت بازخورد مستمر از وضعیت مراجع تأکید می‌کند تا مداخلات درمانی با نیازها و ترجیحات او همسو شود. درمانگر در این رویکرد نقش تسهیل‌گر را ایفا کرده و بر تقویت مشارکت مراجع تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: Client-directed outcome-informed therapy (CDOI)

سایر

روان‌درمانی شخص‌محور مشارکتی

Collaborative person-centered psychotherapy

نوعی رویکرد درمانی که در آن درمانگر و مراجع به صورت هم‌سطح و مشارکتی برای رسیدن به اهداف درمانی کار می‌کنند. این روش بر احترام به استقلال مراجع و همکاری متقابل در فرآیند درمان تأکید دارد.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی شخص‌محور مشارکتی

سایر

روان‌درمانی مراجع‌محور

Client-Centered Therapy

روان‌درمانی مراجع‌محور رویکردی انسان‌گرایانه به رهبری کارل راجرز است که بر توانایی ذاتی فرد برای خودشفا‌بخشی تأکید دارد. در این روش، درمانگر با ارائه همدلی، پذیرش خالص و اصالت، فضایی امن برای رشد مراجع ایجاد می‌کند. هدف اصلی، کمک به مراجع برای درک بهتر خود و همسوسازی تجربه‌های درونی با مفهوم خود است.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی مراجع‌محور

سایر

روانشناسی بالینی

clinical psychology

روانشناسی بالینی شاخه‌ای از روان‌شناسی است که بر ارزیابی، تشخیص، درمان و پیشگیری از اختلالات روانی، هیجانی و رفتاری تمرکز دارد. متخصصان این حوزه با به‌کارگیری رویکردهای علمی و بالینی، به کاهش رنج و بهبود عملکرد روان‌شناختی افراد کمک می‌کنند. این رشته ترکیبی از دانش نظری و مهارت‌های عملی برای مداخله در مشکلات پیچیده انسانی است.

نام‌های دیگر: روانشناسی بالینی، روان‌شناسی بالینی

سایر

روان‌شناسی بالینی کودک و بزرگسال

Child and Adult Clinical Psychology

این شاخه تخصصی از روان‌شناسی بالینی به ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات روان‌شناختی در سنین مختلف می‌پردازد. متخصصان این حوزه با استفاده از رویکردهای نظری و بالینی متناسب با مراحل رشدی، به بهبود سلامت روان مراجعین کمک می‌کنند. تمرکز اصلی بر درک تعامل پیچیده بین عوامل زیستی، روانی و اجتماعی است.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی بالینی کودک و بزرگسال

سایر

روان‌شناسی تطبیقی

comparative psychology

شاخه‌ای از روان‌شناسی که به مطالعه و مقایسه رفتار و فرآیندهای ذهنی در گونه‌های مختلف جانوری می‌پردازد. هدف این حوزه درک شباهت‌ها و تفاوت‌های زیستی و رفتاری میان انسان و سایر موجودات است.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی تطبیقی

سایر

روانشناسی معاصر

Contemporary Psychology

شاخه‌ای از روان‌شناسی است که بر پژوهش‌ها و رویکردهای نوین علمی در قرن بیستم و بیست‌ویکم تمرکز دارد. این حوزه با تلفیق یافته‌های علوم اعصاب، علوم شناختی و علوم اجتماعی، درک عمیق‌تری از رفتار و فرآیندهای ذهنی انسان ارائه می‌دهد. روان‌شناسی معاصر بر روش‌شناسی دقیق، تکرارپذیری و کاربرد عملی یافته‌ها در حل مسائل واقعی تأکید ویژه‌ای دارد.

نام‌های دیگر: روانشناسی معاصر

سایر

روزنامه‌نگاری شهروندی

Citizen journalism

روزنامه‌نگاری شهروندی به فرآیندی اشاره دارد که در آن افراد عادی جامعه، بدون وابستگی به رسانه‌های حرفه‌ای، به جمع‌آوری، گزارش‌دهی و انتشار اخبار و رویدادها می‌پردازند. این پدیده با گسترش فناوری‌های دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی امکان‌پذیر شده است. این رویکرد می‌تواند تنوع دیدگاه‌ها را افزایش دهد، اما چالش‌هایی نظیر صحت‌سنجی اطلاعات را نیز به همراه دارد.

نام‌های دیگر: Citizen journalism

سایر

سرمایه‌داری

Capitalism

سرمایه‌داری یک نظام اقتصادی است که در آن مالکیت خصوصی بر ابزار تولید و سودآوری محور اصلی فعالیت‌هاست. در روان‌شناسی، این مفهوم برای بررسی پیامدهای روانی رقابت، مصرف‌گرایی، نابرابری و فشارهای ناشی از بازار کار مورد استفاده قرار می‌گیرد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که ویژگی‌های این نظام می‌توانند بر سطح استرس، رضایت از زندگی و روابط بین‌فردی تأثیر بگذارند.

نام‌های دیگر: سرمایه‌داری

سایر

سنگ بنا

Cornerstone

عنصر یا اصل بنیادین و حیاتی که یک نظریه، ساختار یا مفهوم بر پایه آن استوار است. در روان‌شناسی، این اصطلاح برای اشاره به مفاهیم زیربنایی که سایر بخش‌ها را پشتیبانی می‌کنند به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: Cornerstone

سایر

شخصیت (ریاضیات)

Character (mathematics)

در مباحث ریاضیاتی و منطقی، به ویژگی‌ها یا مشخصه‌های ساختاری یک شیء یا تابع گفته می‌شود که در زیرمجموعه‌های خاص ثابت می‌ماند. این اصطلاح با مفهوم روان‌شناختی شخصیت تفاوت بنیادین دارد.

نام‌های دیگر: Character (mathematics)

سایر

شکایت‌ها

Complaints

در روان‌شناسی بالینی، شکایت‌ها به بیان‌های اولیه مراجع از مشکلات، ناراحتی‌ها یا نگرانی‌های خود اطلاق می‌شود که او را به درمان ارجاع داده است. این موارد می‌توانند شامل علائم هیجانی، مشکلات رفتاری یا چالش‌های بین‌فردی باشند. شناسایی دقیق شکایت اصلی، گام نخستین در فرآیند ارزیابی و تدوین طرح درمان است.

نام‌های دیگر: complaints

سایر

صلاحیت حرفه‌ای

Competence

صلاحیت حرفه‌ای به دانش، مهارت، تجربه و استانداردهای اخلاقی لازم برای ارائه خدمات روان‌شناختی مؤثر و ایمن اشاره دارد. متخصصان موظفند تنها در حوزه‌هایی که آموزش دیده و صلاحیت لازم را کسب کرده‌اند، مداخله کنند. حفظ و ارتقای مداوم صلاحیت از طریق آموزش‌های مستمر و نظارت حرفه‌ای ضروری است.

نام‌های دیگر: صلاحیت

سایر

طبقه

Class

گروهی از افراد در جامعه که بر اساس معیارهای اقتصادی، شغلی یا تحصیلی مشابهی دسته‌بندی می‌شوند. جایگاه طبقاتی می‌تواند بر دسترسی به منابع، فرصت‌های رشد و الگوهای رفتاری و روان‌شناختی افراد تأثیر بسزایی داشته باشد.

نام‌های دیگر: طبقه

سایر

طبقه (فلسفه)

Class (philosophy)

در فلسفه، طبقه به دسته‌بندی‌های بنیادین واقعیت یا مفاهیم انتزاعی اشاره دارد، نه لزوماً ساختارهای اجتماعی. این مفهوم در منطق و متافیزیک برای گروه‌بندی موجودات بر اساس ویژگی‌های مشترک به کار می‌رود. درک صحیح آن برای تحلیل استدلال‌های منطقی و ساختار دانش ضروری است.

نام‌های دیگر: Class (philosophy)

سایر

علائم عبوری

cross-cutting symptoms

علائم عبوری به نشانه‌های بالینی گفته می‌شود که در طیف وسیعی از اختلالات روان‌شناختی مشترک هستند و محدود به یک تشخیص خاص نمی‌باشند. این علائم مانند اضطراب یا افسردگی می‌توانند در تشخیص‌های مختلف دیده شوند و به ارزیابی جامع‌تر از بیماری کمک می‌کنند. شناسایی این علائم برای درک شدت کلی اختلال ضروری است.

نام‌های دیگر: cross-cutting symptoms

سایر

عوامل مشترک

Common factors

ویژگی‌ها یا عناصر مشترکی که در تمامی روش‌های روان‌درمانی مؤثر هستند، فارغ از تفاوت‌های نظری. این عوامل شامل مواردی نظیر اتحاد درمانی، همدلی و انتظار بهبود توسط مراجع است.

نام‌های دیگر: عوامل مشترک

سایر

فرهنگ

culture

مجموعه‌ای از الگوهای رفتاری، باورها، ارزش‌ها و نمادهای مشترک که در یک گروه اجتماعی به اشتراک گذاشته می‌شود. فرهنگ چارچوبی برای درک جهان و شکل‌گیری هویت فردی و اجتماعی فراهم می‌کند.

نام‌های دیگر: culture

سایر

فرهنگ صلح

culture of peace

مجموعه‌ای از ارزش‌ها، رفتارها و سبک زندگی است که بر پایهٔ احترام به زندگی، پایان دادن به خشونت و ترویج ارزش‌های آزادی، عدالت و حقوق بشر بنا شده است. این مفهوم بر تعامل سازنده و دیالوگ بین‌فرهنگی تأکید دارد و محیطی را فراهم می‌کند که در آن تعارضات به‌صورت مسالمت‌آمیز حل‌وفصل می‌شوند. فرهنگ صلح نیازمند پرورش تفکر انتقادی، همدلی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی در افراد و جوامع است.

نام‌های دیگر: culture of peace

سایر

فلسفه معاصر

Contemporary Philosophy

فلسفه معاصر به مجموعه‌ای از مکاتب و جریان‌های فکری اطلاق می‌شود که از اواخر قرن نوزدهم تاکنون توسعه یافته‌اند. این دوره با گذار از نظام‌سازی‌های کلان هگلی به سمت تمرکز بر زبان، تجربه زیسته و نقد عقلانیت مدرن شناخته می‌شود. در روان‌شناسی، درک این جریان‌ها برای تحلیل مبانی وجودی و پدیدارشناختی رفتار انسانی اهمیت دارد.

نام‌های دیگر: فلسفه معاصر

سایر

کاتولیسیسم

Catholicism

کاتولیسیسم بزرگ‌ترین شاخه‌ی مسیحیت است که بر ساختار سلسله‌مراتبی کلیسا و سنت‌های دینی تأکید دارد. در روان‌شناسی، شناخت این باورها برای درک بهتر زمینه‌های فرهنگی و معنوی مراجعین ضروری است. این اصطلاح بیشتر در بافت‌های فرهنگی و مذهبی کاربرد دارد تا مفاهیم بالینی.

نام‌های دیگر: کاتولیسیسم رومی

سایر

کارآزمایی بالینی

Clinical trial

یک نوع مطالعه پژوهشی که برای ارزیابی اثربخشی و ایمنی مداخلات جدید، از جمله روش‌های درمانی یا مداخلات روان‌شناختی، به‌کار می‌رود. این مطالعات معمولاً با گروه‌های کنترل و آزمایشی برای مقایسه نتایج انجام می‌شوند.

نام‌های دیگر: کارآزمایی بالینی

سایر

کارآزمایی‌های بالینی

clinical trials

مطالعات آزمایشی و ساختارمندی که برای ارزیابی اثربخشی و ایمنی مداخلات درمانی یا پروتکل‌های جدید انجام می‌شوند. این فرآیند شامل گروه‌های کنترل و آزمایش است تا نتایج حاصل از مداخله به‌دقت سنجیده شود.

نام‌های دیگر: clinical trials، Clinical trial

سایر

کارل گوستاو یونگ

Carl Gustav Jung

روان‌شناس سوئیسی و بنیان‌گذار روان‌شناسی تحلیلی که بر مفاهیمی چون ناخودآگاه جمعی، کهن‌الگوها و فرآیند فردیت تأکید داشت. آثار او تأثیر عمیقی بر درک ساختارهای نمادین در روان انسان گذاشته است.

نام‌های دیگر: سی. جی. یونگ

سایر

کرور

Crore

کرور یک واحد شمارش عددی در سیستم اعداد هندی و پاکستانی است که معادل ده میلیون (۱۰,۰۰۰,۰۰۰) می‌باشد. این اصطلاح در متون روان‌شناسی و علوم اجتماعی کاربرد تخصصی ندارد و معمولاً در گزارش‌های آماری مربوط به جمعیت‌شناسی یا پژوهش‌های منطقه‌ای خاورمیانه و آسیا دیده می‌شود. در متون علمی فارسی، برای حفظ دقت، معمولاً از معادل عددی یا واژه «ده‌میلیون» استفاده می‌شود.

نام‌های دیگر: Crore

سایر

کلیسا

Church

کلیسا به عنوان یک نهاد مذهبی و اجتماعی، می‌تواند بر هویت، ارزش‌ها و رفتارهای روان‌شناختی افراد تأثیر بگذارد. اگرچه کلیسا خود یک مفهوم روان‌شناختی نیست، اما حضور در آن و مشارکت در فعالیت‌های مذهبی می‌تواند بر بهزیستی روانی، حمایت اجتماعی و معنای زندگی تأثیر داشته باشد. در مطالعات روان‌شناسی دین، نقش کلیسا در شکل‌گیری باورها و هنجارهای اخلاقی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

نام‌های دیگر: کلیسا

سایر

کنترپوان

counterpoint

تکنیکی در موسیقی که در آن دو یا چند خط ملودی مستقل، از نظر ریتمیک و ملودیک با هم ترکیب می‌شوند. این ساختار در تحلیل‌های روان‌شناختی موسیقی، برای بررسی پیچیدگی پردازش شنیداری و سازمان‌دهی شناختی استفاده می‌شود.

نام‌های دیگر: کنترپوان

سایر

محرمانگی

Confidentiality

محرمانگی به اصل و رویه‌ای اطلاق می‌شود که بر اساس آن، اطلاعات شخصی و حساس مراجعین توسط متخصصان روان‌شناسی در چارچوب قانونی و اخلاقی حفظ می‌شود. این اصل تضمین می‌کند که داده‌های درمانی بدون رضایت کتبی مراجع یا مگر در موارد استثنایی قانونی، در اختیار اشخاص ثالث قرار نگیرد. حفظ محرمانگی پایه‌ای اعتماد بین درمانگر و مراجع است و فضای امنی برای بیان صادقانه مشکلات فراهم می‌آورد.

نام‌های دیگر: محرمانگی

سایر

مداخله در بحران

Crisis intervention

مداخله در بحران یک رویکرد کوتاه‌مدت و فوری روان‌شناختی است که هدف آن کاهش آسیب‌های روانی ناشی از یک رویداد استرس‌زای شدید و بازگرداندن فرد به سطح عملکرد پیشین است. این مداخلات معمولاً در ساعات یا روزهای اولیه پس از بحران انجام می‌شود و بر ایمن‌سازی، ارائهٔ حمایت عاطفی و حل مسئلهٔ فوری تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: مداخله در بحران

سایر

مراجعان بالینی

Clinical clients

افرادی هستند که به منظور دریافت خدمات روان‌شناختی یا روان‌پزشکی به متخصص مراجعه می‌کنند. این افراد ممکن است با چالش‌های سلامت روان یا نیاز به بهبود عملکرد روانی برای رسیدن به بهزیستی به مراکز درمانی مراجعه کنند.

نام‌های دیگر: مراجعان بالینی

سایر

مرکز (نظریه مقوله‌ای)

Center (category theory)

مفهومی در ریاضیات و نظریه مقوله‌ها که به مجموعه‌ای از عناصر اشاره دارد که با تمام عناصر دیگر در یک ساختار خاص، ویژگی‌های جابه‌جایی‌پذیری دارند. این اصطلاح در مباحث ساختاری و منطقی کاربرد دارد.

نام‌های دیگر: Center (category theory)

سایر

مسیحیت

Christianity

یکی از ادیان بزرگ جهان که بر آموزه‌های مربوط به مسیح و آموزه‌های کتاب مقدس استوار است. در مطالعات روان‌شناسی، این مفهوم ممکن است در بررسی تأثیر دین بر سلامت روان و ساختارهای اجتماعی مورد مطالعه قرار گیرد.

نام‌های دیگر: مسیحیت

سایر

مشاوره

Counseling

مشاوره فرآیندی تعاملی و پویا بین مشاور و مراجع است که با هدف کمک به فرد برای درک بهتر خود، حل مسائل زندگی و دستیابی به تصمیم‌گیری‌های سازنده انجام می‌شود. این فرآیند بر پایه اعتماد، همدلی و رازداری بنا شده و به فرد کمک می‌کند تا پتانسیل‌های نهفته خود را شناسایی و از آن‌ها بهره‌برداری کند. مشاوره می‌تواند در زمینه‌های مختلف مانند تحصیلی، شغلی، خانوادگی و فردی کاربرد داشته باشد.

نام‌های دیگر: مشاوره، ﻣﺸﺎوره

سایر

مشاوره

Counseling

یک فرآیند حمایتی و تخصصی که با هدف کمک به افراد برای حل مشکلات روزمره، بهبود مهارت‌های مقابله‌ای و تصمیم‌گیری بهتر انجام می‌شود. مشاوره بر پیشگیری و ارتقای سلامت روان در مواجهه با چالش‌های زندگی تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: counseling

سایر

مشاوره

consultation

فرآیند تعاملی میان متخصص و مراجع است که با هدف حل مسائل، تصمیم‌گیری یا بهبود عملکرد انجام می‌شود. این فرآیند می‌تواند در زمینه‌های مختلف آموزشی، شغلی یا سلامت روان صورت گیرد.

نام‌های دیگر: consultation

سایر

مشاوره میان‌فرهنگی

Cross-Cultural Counseling

مشاوره میان‌فرهنگی رویکردی است که در آن درمانگر آگاهی و مهارت‌های لازم برای درک تأثیرات فرهنگ، قومیت و پیشینه اجتماعی مراجع را به کار می‌گیرد. این روش بر حساسیت فرهنگی تأکید دارد و تلاش می‌کند تا شکاف‌های فرهنگی را در فرآیند درمان کاهش دهد. هدف، ایجاد فضایی امن و درک‌شده برای مراجعانی با پیشینه‌های متفاوت فرهنگی است.

نام‌های دیگر: مشاوره میان‌فرهنگی

سایر

مصاحبه بالینی

Clinical interview

مصاحبه بالینی فرآیندی ساختاریافته یا نیمه‌ساختاریافته است که در آن روان‌شناس با استفاده از پرسش‌های هدفمند، اطلاعات کلیدی درباره تاریخچه زندگی، علائم بالینی و عملکرد روان‌شناختی مراجع را جمع‌آوری می‌کند. این روش به عنوان پایه‌ای‌ترین ابزار تشخیصی برای درک عمیق مسائل مراجع و تدوین طرح درمان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نام‌های دیگر: Clinical interview، clinical interview، Clinical Interview

سایر

مطالعهٔ موردی

case study

یک روش تحقیق کیفی که در آن بر بررسی دقیق و عمیق یک واحد مشخص، از جمله یک فرد، گروه یا یک پدیدهٔ خاص تمرکز می‌شود. این روش برای درک جزئیات پیچیده و فرآیندهای درونی در بافتار واقعی استفاده می‌گردد.

نام‌های دیگر: case study

سایر

مقایسه‌ی رویکردها

Comparison of approaches

فرآیند تحلیل و بررسی تفاوت‌ها و شباهت‌های میان نظریه‌ها یا روش‌های مختلف در روان‌شناسی. این کار به درک بهتر کارآمدی هر رویکرد در مواجهه با پدیده‌های مختلف روانی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: مقایسه‌ی رویکردها

سایر

نظریه انتقادی

Critical theory

رویکردی در علوم اجتماعی و روان‌شناسی که با هدف تحلیل و نقد ساختارهای قدرت و بازتولید نابرابری‌ها شکل گرفته است. این نظریه به دنبال آگاهی‌بخشی به افراد برای رهایی از سلطه‌های اجتماعی و فرهنگی است.

نام‌های دیگر: Critical theory

سایر

نقد اخلاق

Critique of Morality

رویکردی تحلیلی که به بررسی ریشه‌های روان‌شناختی و اجتماعی ارزش‌ها و هنجارهای اخلاقی می‌پردازد. این مفهوم در روان‌شناسی به دنبال درک انگیزه‌ها و نیروهای زیربنایی است که باعث شکل‌گیری قواعد رفتاری در افراد و جوامع می‌شوند.

نام‌های دیگر: نقد اخلاق

سایر

نقد سرمایه‌داری

Critique of capitalism

مجموعه‌ای از تحلیل‌های انتقادی است که ساختارهای اقتصادی و اجتماعی سرمایه‌داری را از منافع قدرت و نابرابری بررسی می‌کند. در روان‌شناسی، این مفهوم به بررسی تأثیرات روان‌شناختی استثمار، بیگانگی و فشارهای ساختاری ناشی از این نظام بر سلامت روان و هویت فردی می‌پردازد.

نام‌های دیگر: نقد سرمایه‌داری

سایر

نمای کلی بالینی

Clinical profiles

الگوی مشخصی از علائم، ویژگی‌ها و نشانه‌های روان‌شناختی یا جسمانی است که در یک فرد یا گروه مشاهده می‌شود. این پروفایل‌ها به درک ساختار پیچیده وضعیت سلامت فرد کمک می‌کنند.

نام‌های دیگر: Clinical profiles

سایر

هم‌ابتلایی

Comorbidity

وجود هم‌زمان دو یا چند اختلال روان‌شناختی یا بیماری در یک فرد است. این وضعیت می‌تواند بر شدت علائم و روند درمان تأثیرگذار باشد.

نام‌های دیگر: هم‌ابتلایی

سایر

هوانوردی غیرنظامی

Civil aviation

به تمامی فعالیت‌ها و عملیات‌های پروازی که برای مقاصد غیرنظامی و غیرنظامی انجام می‌شوند، اطلاق می‌گردد. این حوزه شامل حمل‌ونقل هوایی مسافری، بارهای تجاری و خدمات مرتبط با مدیریت فضای هوایی است.

نام‌های دیگر: Civil aviation

سایر