فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۳۴ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

اروین یالوم

Irvin D. Yalom

اروین دی. یالوم روان‌پزشک و روان‌درمانگر اگزیستانسیالیست آمریکایی است که به عنوان یکی از برجسته‌ترین چهره‌های گروه‌درمانی شناخته می‌شود. او با تأکید بر عوامل درمانی درون‌گروهی و رویکرد وجودی، تأثیر عمیقی بر تئوری و عمل روان‌درمانی گروهی گذاشته است.

نام‌های دیگر: اروین یالوم

سایر

اسلام

Islam

اسلام یک دین ابراهیمی و نظام اعتقادی است که بر اساس قرآن و سنت پیامبر آن شکل گرفته است. در روان‌شناسی، مباحث مرتبط با اسلام اغلب در چارچوب روان‌شناسی دین و تأثیر باورهای مذهبی بر سلامت روان و سازگاری فردی مورد بررسی قرار می‌گیرد. این مفهوم بیشتر به زمینهٔ فرهنگی و معنوی اشاره دارد تا یک سازهٔ روان‌شناختی خالص.

نام‌های دیگر: Islam

سایر

اسلام‌گرایی

Islamism

اسلام‌گرایی به جنبش‌ها و ایدئولوژی‌هایی اطلاق می‌شود که تلاش می‌کنند احکام و ارزش‌های اسلامی را در تمام شئون زندگی فردی و اجتماعی و سیاسی اعمال نمایند. این مفهوم در روان‌شناسی سیاسی و اجتماعی، به بررسی انگیزه‌های هویتی، احساسات تعلق و مکانیسم‌های دفاعی گروهی می‌پردازد. پژوهش‌ها بر تعامل بین هویت دینی، احساس محرومیت نسبی و پویایی‌های گروهی تمرکز دارند.

نام‌های دیگر: اسلام

سایر

اینترنت

Internet

اینترنت شبکه جهانی ارتباطات کامپیوتری است که امکان تبادل اطلاعات و برقراری ارتباطات گسترده را فراهم می‌کند. از منظر روان‌شناسی، اینترنت به عنوان یک محیط جدید برای تعاملات اجتماعی و شکل‌گیری شناخت‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد. دسترسی به این شبکه تأثیرات عمیقی بر سبک زندگی، یادگیری و سلامت روان دارد.

نام‌های دیگر: اینترنت

سایر

بومی

Indigenous

اشاره به دانش، فرهنگ یا شیوه‌های شناختی دارد که از دل یک جامعه یا منطقه خاص برخاسته و با محیط زیست و تاریخ آن پیوند خورده است. در روان‌شناسی، این مفهوم بر اهمیت توجه به ریشه‌های فرهنگی و بومی در درک رفتار انسان تأکید دارد.

نام‌های دیگر: Indigenous

سایر

بی‌عدالتی

Injustice

ادراک یا تجربهٔ برخورد ناعادلانه و نابرابر با دیگران که می‌تواند منجر به بروز احساسات منفی نظیر خشم، درماندگی یا بی‌اعتمادی شود. این مفهوم در روان‌شناسی اجتماعی و سلامت روان نقش مهمی در تحلیل واکنش‌های هیجانی افراد ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: بی‌عدالتی

سایر

بین‌فرهنگی

intercultural

این اصطلاح به تعامل، مقایسه یا همزیستی میان دو یا چند فرهنگ متمایز اشاره دارد. در روان‌شناسی، مباحث بین‌فرهنگی بر چگونگی تأثیر باورها، ارزش‌ها و هنجارهای فرهنگی بر رفتار و فرآیندهای روانی افراد تمرکز دارند. پژوهش‌های این حوزه به درک تفاوت‌ها و شباهت‌های روان‌شناختی در جوامع گوناگون می‌پردازند.

نام‌های دیگر: بین‌فرهنگی

سایر

پرسش‌نامه

inventory

پرسش‌نامه نوعی ابزار سنجش ساختاریافته است که مجموعه‌ای از سوالات یا گویه‌ها را برای ارزیابی ویژگی‌های خاص روان‌شناختی، رفتاری یا هیجانی شامل می‌شود. برخلاف مصاحبه، این ابزار معمولاً به صورت نوشتاری ارائه شده و پاسخ‌دهنده به صورت مستقل آن را تکمیل می‌کند. پرسش‌نامه‌ها در تحقیقات و بالین برای غربالگری و تشخیص استفاده می‌شوند.

نام‌های دیگر: inventory

سایر

پزشکی داخلی

Internal Medicine

تخصص پزشکی که بر پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری‌های غیرجراحی در بزرگسالان تمرکز دارد. پزشکان داخلی با بررسی سیستم‌های مختلف بدن و مدیریت بیماری‌های مزمن یا حاد، نقش مهمی در تشخیص علل جسمانی اختلالات روان‌شناختی ایفا می‌کنند.

نام‌های دیگر: Internal Medicine

سایر

تفسیر (فلسفه)

Interpretation (philosophy)

در فلسفه، تفسیر فرآیندی است که طی آن معنای متون، پدیده‌ها یا تجربیات انسانی کشف و تبیین می‌شود. این مفهوم بر این باور استوار است که درک واقعیت همواره از طریق چارچوب‌های زبانی و پیش‌فهم‌های تفسیرگر شکل می‌گیرد. در روان‌شناسی، این رویکرد به درک عمیق‌تر از معانی شخصی و زمینه‌ای رفتارهای انسانی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: Interpretation (philosophy)

سایر

تلفیقی

integrative

رویکردی در روان‌درمانی که با ترکیب عناصر، تکنیک‌ها و نظریه‌های مختلف از مدارس گوناگون، یک چارچوب درمانی منعطف ایجاد می‌کند. هدف از این رویکرد، تطبیق روش‌های درمانی با نیازهای منحصربه‌فرد مراجع است.

نام‌های دیگر: integrative

سایر

درمان تلفیقی

Integrative Therapy

یک رویکرد در روان‌درمانی که از ترکیب و ادغام اصول و تکنیک‌های مختلف از مدارس گوناگون برای پاسخگویی به نیازهای منحصربه‌فرد مراجع استفاده می‌کند. در این روش، درمانگر به جای پایبندی سخت‌گیرانه به یک مکتب، از مجموعه‌ای از ابزارها برای اثربخشی بیشتر بهره می‌برد.

نام‌های دیگر: درمان تلفیقی

سایر

درمان یکپارچه‌نگر

Integrative psychotherapy

رویکردی در روان‌درمانی که با ترکیب و تلفیق شیوه‌ها، نظریه‌ها و تکنیک‌های مختلف از مدارس گوناگون، برای پاسخگویی به نیازهای منحصربه‌فرد مراجع استفاده می‌کند. این رویکرد بر انعطاف‌پذیری و سازگاری درمان با ویژگی‌های فردی تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: درمان یکپارچه‌نگر

سایر

درهم‌تنیدگی یا پیوستگی

Interconnectedness

مفهومی که بر ارتباطات متقابل و وابستگی اجزای مختلف به یکدیگر دلالت دارد. در روان‌شناسی، این اصطلاح بیانگر آن است که فرآیندهای ذهنی، زیستی و محیطی به‌جای جدایی، با هم در پیوند هستند.

نام‌های دیگر: Interconnectedness، interconnectedness

سایر

رضایت آگاهانه

Informed Consent

رضایت آگاهانه فرآیندی است که در آن مراجع پیش از آغاز مداخله درمانی، از ماهیت خدمات، اهداف، ریسک‌ها، مزایا و گزینه‌های جایگزین آگاهی کامل می‌یابد. این فرآیند نیازمند درک مراجع و ارائه رضایت داوطلبانه و کتبی او برای ادامه فرآیند درمان است. رضایت آگاهانه حق بنیادین مراجع برای خودمختاری و کنترل بر روند درمان خود محسوب می‌شود.

نام‌های دیگر: رضایت آگاهانه

سایر

رضایت آگاهانه

Informed consent

رضایت آگاهانه فرآیندی اخلاقی و حقوقی است که در آن فرد پس از دریافت اطلاعات کامل درباره روش‌ها، خطرات و مزایای مداخله، داوطلبانه موافقت خود را اعلام می‌کند. این اصل بر شفافیت، درک کامل و عدم اجبار استوار است و پایه‌ای برای اعتماد در رابطه درمانی محسوب می‌شود.

نام‌های دیگر: Informed consent، informed consent

سایر

روان‌درمانی آدلری یکپارچه

Integrative Adlerian psychotherapy

رویکردی در روان‌درمانی که اصول روان‌شناسی فردگرای آلفرد آدلر را با تکنیک‌های مدرن و رویکردهای مختلف روان‌شناختی ترکیب می‌کند. این روش بر هدفمندی رفتار و احساس تعلق اجتماعی تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی آدلری یکپارچه

سایر

روان‌درمانی تلفیقی

Integrative Psychotherapy

روان‌درمانی تلفیقی رویکردی است که عناصر و تکنیک‌های مختلف مکاتب روان‌درمانی را با هم ترکیب می‌کند تا درمانی شخصی‌سازی‌شده و مؤثرتر ارائه دهد. این روش بر اساس نیازها، ویژگی‌ها و ترجیحات هر مراجع شکل می‌گیرد و از انعطاف‌پذیری بالایی برخوردار است. هدف اصلی آن بهره‌گیری از نقاط قوت مکاتب مختلف برای تسهیل فرآیند بهبودی و رشد فردی است.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی تلفیقی

سایر

روان‌درمانی فردی

Individual psychotherapy

فرآیند درمانی که در آن متخصص سلامت روان با یک فرد به صورت انفرادی به بررسی مسائل روانی، عاطفی یا رفتاری می‌پردازد. هدف این درمان، بهبود عملکرد روان‌شناختی و رسیدن به سلامت روان است.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی فردی

سایر

روان‌درمانی یکپارچه‌نگر

Integrative psychotherapy

روان‌درمانی یکپارچه‌نگر رویکردی است که از ترکیب و تلفیق اصول و تکنیک‌های مختلف مدارس روان‌شناختی برای پاسخگویی به نیازهای منحصربه‌فرد مراجع استفاده می‌کند. این رویکرد به جای پایبندی سخت‌گیرانه به یک نظریه، بر انعطاف‌پذیری تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی یکپارچه‌نگر

سایر

رویکردهای یکپارچه‌نگر

Integrative approaches

شیوه‌هایی در روان‌درمانی که به جای پایبندی سخت‌گیرانه به یک مکتب واحد، از ترکیب تکنیک‌ها و نظریه‌های مختلف استفاده می‌کنند. هدف این رویکردها، تطبیق درمان با نیازهای منحصربه‌فرد هر مراجع است.

نام‌های دیگر: رویکردهای یکپارچه‌نگر

سایر

فرهنگ اصطلاحات

Idiom culture

الگوی استفاده از تعابیر و اصطلاحات خاص در یک جامعه که ریشه در سنت‌ها و باورهای مشترک دارد. این فرهنگ به درک معنای ضمنی و استعاری کلمات در تعاملات اجتماعی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: فرهنگ اصطلاحات

سایر

فناوری اطلاعات

Information technology

فناوری اطلاعات به مجموعه ابزارها، سیستم‌ها و روش‌هایی گفته می‌شود که برای جمع‌آوری، پردازش، ذخیره‌سازی و انتقال داده‌ها استفاده می‌شوند. در روان‌شناسی، تأثیرات این فناوری بر شناخت، رفتار و سلامت روان مورد بررسی قرار می‌گیرد. مباحثی مانند اعتیاد به اینترنت، حریم خصوصی و تغییرات در تعاملات اجتماعی از جمله حوزه‌های پژوهشی مرتبط با این حوزه هستند.

نام‌های دیگر: Information technology

سایر

گروه‌درمانی بستری

Inpatient group therapy

گروه‌درمانی بستری نوعی مداخله روان‌شناختی است که در محیط‌های بستری برای بیماران با نیازهای مراقبتی فوری یا شدید انجام می‌شود. تمرکز این روش بر تثبیت علائم حاد، آموزش مهارت‌های سازگاری و ایجاد حمایت اجتماعی در کوتاه‌مدت است.

نام‌های دیگر: گروه‌درمانی بستری

سایر

گروه‌درمانی بیماران بستری

Inpatient group therapy

گروه‌درمانی بیماران بستری شکلی از مداخله روان‌درمانی است که در محیط‌های بستری بیمارستان‌ها یا مراکز تخصصی روان‌پزشکی اجرا می‌شود. در این روش، بیماران تحت مراقبت شبانه‌روزی در قالب گروه‌های ساختاریافته یا نیمه‌ساختاریافته به تبادل تجربیات و یادگیری مهارت‌های مقابله‌ای می‌پردازند.

نام‌های دیگر: گروه‌درمانی بیماران بستری

سایر

مداخله

Intervention

مداخله به مجموعه‌ای از اقدامات هدفمند و ساختاریافته اطلاق می‌شود که برای بهبود وضعیت روان‌شناختی، رفتاری یا اجتماعی فرد طراحی می‌شود. این اقدامات می‌توانند شامل درمان‌های بالینی، آموزش مهارت‌ها یا تغییرات محیطی باشند. مداخله بر اساس نیازهای خاص فرد و با تکیه بر شواهد علمی انجام می‌گیرد تا به نتایج مثبت و پایانی منجر شود.

نام‌های دیگر: مداخله

سایر

مراقبت یکپارچه

Integrated Care

مراقبت یکپارچه رویکردی است که در آن خدمات سلامت روان و مراقبت‌های اولیه پزشکی به صورت هماهنگ و هم‌افزا ارائه می‌شوند. هدف این است که نیازهای جسمی و روانی بیمار به صورت کلی و بدون گسستگی سیستم‌های جداگانه مدیریت شود. این مدل معمولاً شامل تیم‌های چندتخصصی و اشتراک اطلاعات بین ارائه‌دهندگان خدمات است.

نام‌های دیگر: مراقبت یکپارچه

سایر

مشاوره یکپارچه

integrative counseling

مشاوره یکپارچه رویکردی است که عناصر و تکنیک‌های مختلف مکاتب روان‌شناسی را با هم ترکیب می‌کند تا درمانی شخصی‌سازی‌شده و مؤثر ارائه دهد. این روش بر اساس نیازها و ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد مراجع، بهترین ابزارهای نظری و عملی را انتخاب می‌کند. هدف، بهره‌گیری از نقاط قوت رویکردهای مختلف برای حل بهتر مسائل روان‌شناختی است.

نام‌های دیگر: integrative counseling

سایر

مصاحبه با یونگ

Interview with Jung

اشاره به گفتگوهای ثبت‌شده با کارل گوستاو یونگ دارد که مفاهیم نظری او را تبیین می‌کنند. این مصاحبه‌ها منبع مهمی برای درک مفاهیم روان‌شناسی تحلیلی و ناخودآگاه جمعی هستند.

نام‌های دیگر: مصاحبه با یونگ

سایر

مصاحبه بالینی اولیه

Initial Clinical Interview

مصاحبه بالینی اولیه فرآیندی ساختاریافته یا نیمه‌ساختاریافته است که در آن درمانگر برای نخستین بار با مراجع گفت‌وگو می‌کند. هدف اصلی آن جمع‌آوری اطلاعات دموگرافیک، تاریخچه مشکلات روان‌شناختی، و ارزیابی اولیه وضعیت روانی مراجع است. این جلسه پایه‌ای برای ایجاد اتحاد درمانی و تدوین طرح درمان فراهم می‌آورد.

نام‌های دیگر: مصاحبه‌ی بالینی اولیه

سایر

مصاحبه ورودی

Intake Interview

مصاحبه ورودی یا اینتییک، اولین جلسه رسمی بین درمانگر و مراجع است که با هدف ثبت اطلاعات اولیه و تعیین صلاحیت مراجع برای دریافت خدمات انجام می‌شود. در این جلسه، مسائل اصلی مراجعه، تاریخچه پزشکی و روان‌شناختی، و انتظارات مراجع از درمان بررسی می‌گردد. این مرحله نقش کلیدی در هدایت مراجع به خدمات مناسب دارد.

نام‌های دیگر: مصاحبه‌ی اولیه (Intake)

سایر

مهاجرت نامنظم

Irregular migration

به جابه‌جایی افراد از یک منطقه جغرافیایی به منطقه دیگر گفته می‌شود که خارج از چارچوب‌های قانونی و مقررات رسمی مهاجرتی انجام می‌گیرد. این پدیده می‌تواند پیامدهای روانی و اجتماعی پیچیده‌ای برای مهاجران و جوامع مقصد داشته باشد.

نام‌های دیگر: Irregular migration

سایر

ناپایداری

Instability

وضعیت عدم ثبات در ویژگی‌ها، هیجان‌ها یا ساختارهای روانی که منجر به تغییرات ناگهانی و غیرقابل پیش‌بینی می‌شود. این ویژگی می‌تواند در حوزه‌های مختلف از تنظیم هیجانی تا روابط بین‌فردی مشاهده شود.

نام‌های دیگر: Instability

سایر

ناخالصی (کانی)

Inclusion (mineral)

ماده یا ویژگی‌ای که در ساختار یک کانی یافت می‌شود و از مواد دیگر متمایز است. این اصطلاح مربوط به علوم زمین است و در روان‌شناسی کاربردی ندارد.

نام‌های دیگر: Inclusion (mineral)

سایر