فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۷۷ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

آزمایشگاه روان‌شناسی

Psychology Laboratory

فضای کنترل‌شده‌ای که در آن پژوهشگران به بررسی متغیرهای مختلف روانی و رفتاری می‌پردازند. در این محیط، از روش‌های تجربی برای آزمودن فرضیه‌ها و جمع‌آوری داده‌های علمی استفاده می‌شود.

نام‌های دیگر: آزمایشگاه روان‌شناسی

سایر

آزمون‌های روان‌شناسی

psychological tests

آزمون‌های روان‌شناسی ابزارهای استاندارد شده‌ای هستند که برای اندازه‌گیری متغیرهای روان‌شناختی مانند هوش، شخصیت، علایق و توانایی‌های شناختی به کار می‌روند. این ابزارها با ارائه داده‌های کمی و کیفی، به ارزیابی دقیق رفتار و عملکرد فرد کمک می‌کنند. روایی و پایایی از ویژگی‌های اساسی هر آزمون معتبر است که اطمینان از دقت نتایج را فراهم می‌سازد.

نام‌های دیگر: آزمون‌های روان‌شناسی

سایر

آسیب روانی (تروما)

Psychological trauma

آسیب روانی یا تروما به واکنش‌های هیجانی و شناختی شدید ناشی از مواجهه با رویدادهای ترسناک، تهدیدکننده حیات یا فاجعه‌بار اشاره دارد. این تجربه‌ها می‌توانند تعادل روان‌شناختی فرد را برهم زده و منجر به علائمی مانند بازتجربه، اجتناب و برانگیختگی بیش‌ازحد شوند. پردازش ناکارآمد این خاطرات می‌تواند عملکرد روزمره و سلامت روان را به طول‌مدت تحت تأثیر قرار دهد.

نام‌های دیگر: آسیب روانی (تروما)

سایر

آسیب‌شناسی

Pathology

آسیب‌شناسی به مطالعهٔ ساختار، علل و پیامدهای اختلالات، بیماری‌ها و ناهنجاری‌های روانی یا جسمی اشاره دارد. این مفهوم در روان‌شناسی بالینی برای توصیف الگوهای ناسازگار رفتاری و هیجانی به کار می‌رود که با رنج شخصی یا نقص در عملکرد همراه است. هدف اصلی آسیب‌شناسی، شناسایی و طبقه‌بندی علائم برای درک بهتر ماهیت اختلال است.

نام‌های دیگر: آسیب‌شناسی

سایر

آسیب‌شناسی روانی

Psychopathology

شاخه‌ای از روان‌شناسی و روان‌پزشکی است که به مطالعهٔ علائم، علل و سیر تکاملی اختلالات روانی می‌پردازد. این حوزه به طبقه‌بندی نشانه‌های بالینی و درک مکانیسم‌های بنیادین ناکارآمدی‌های روانی اختصاص دارد. هدف اصلی آن شناخت ماهیت رنج روانی و تفاوت آن با رفتارهای طبیعی یا فرهنگی است.

نام‌های دیگر: Psychopathology، psychopathology

سایر

آمادگی

Preparedness

وضعیت آمادگی ذهنی، روانی یا جسمی فرد برای مواجهه با یک موقعیت، چالش یا تغییر خاص. این مفهوم به میزان مهیا بودن منابع درونی و بیرونی برای پاسخگویی به نیازهای محیطی اشاره دارد.

نام‌های دیگر: Preparedness، preparedness

سایر

آموزش روان‌پزشکی

Psychiatric Education

فرایند آکادمیک و بالینی برای تربیت متخصصان در زمینه تشخیص، درمان و پیشگیری از اختلالات روانی است. این دوره شامل تحصیل در دانشکده پزشکی، کارورزی‌های بالینی و دوره‌های تخصصی پس‌ازدکتری می‌شود. هدف نهایی این آموزش، ایجاد صلاحیت‌های حرفه‌ای لازم برای ارائه مراقبت‌های بهداشت روانی ایمن و مؤثر است.

نام‌های دیگر: آموزش روان‌پزشکی

سایر

آموزش روان‌شناختی

Psychoeducation

آموزش روان‌شناختی فرآیندی ساختاریافته است که در آن اطلاعات علمی دربارهٔ یک اختلال روانی، مکانیسم‌های آن و راهکارهای مدیریت علائم به بیماران و خانواده‌هایشان ارائه می‌شود. هدف اصلی این رویکرد، توانمندسازی افراد برای درک بهتر وضعیت خود و مشارکت فعال‌تر در روند درمان است. این آموزش‌ها معمولاً شامل مباحثی مانند نشانه‌شناسی، پیشگیری از عود و مهارت‌های مقابله‌ای می‌شود.

نام‌های دیگر: آموزش روان‌شناختی

سایر

ابزارهای سنجش روان‌شناختی

psychometric instruments

ابزارهای سنجش روان‌شناختی وسایل استاندارد شده‌ای هستند برای اندازه‌گیری سازه‌های روان‌شناختی مانند هوش، شخصیت یا علائم بالینی. این ابزارها باید روایی و پایایی کافی داشته باشند تا نتایج قابل اعتمادی ارائه دهند. استفاده از آن‌ها به ارزیابی دقیق‌تر وضعیت روانی فرد کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: ابزارهای سنجش

سایر

اختلالات روان‌پزشکی

Psychiatric disorders

مجموعه‌ای از الگوهای رفتاری، هیجانی یا شناختی که با ناراحتی قابل‌توجه یا ناتوانی در عملکردهای روزمره همراه هستند. این اختلالات معمولاً با معیارهای بالینی مشخصی تعریف می‌شوند و بر سلامت روان فرد تأثیر می‌گذارند.

نام‌های دیگر: اختلالات روانپزشکی

سایر

اخلاق حرفه‌ای

professional ethics

مجموعه‌ای از اصول، ارزش‌ها و استانداردهای رفتاری است که چارچوب عمل متخصصان را در محیط‌های کاری و بالینی تعیین می‌کند. این اصول به حفظ سلامت مراجع و رعایت مسئولیت‌پذیری در روابط حرفه‌ای کمک می‌کنند.

نام‌های دیگر: اخلاق حرفه‌ای

سایر

اخلاق و سیاست

Political ethics

اخلاق و سیاست به بررسی اصول هنجاری و ارزش‌های اخلاقی حاکم بر تصمیم‌گیری‌ها و اقدامات سیاسی می‌پردازد. این حوزه مرزبندی بین اقدامات مشروع و غیرمشروع، عدالت و انصاف در مدیریت عمومی را تحلیل می‌کند. از منظر روان‌شناسی، این موضوع به درک تعارضات شناختی، وجدان کاری و همدلی در رهبران و شهروندان هنگام مواجهه با چالش‌های اخلاقی کمک می‌نماید.

نام‌های دیگر: اخلاق و سیاست

سایر

ارتقا (در شطرنج)

Promotion (chess)

قاعده‌ای در بازی شطرنج که بر اساس آن، زمانی که یک مهره پیاده به ردیف آخر حریف می‌رسد، بازیکن می‌تواند آن را به هر مهره دیگری (به‌جز شاه یا پیاده دیگر) تبدیل کند. این فرآیند استراتژیک می‌تواند قدرت تهاجمی بازیکن را تغییر دهد.

نام‌های دیگر: Promotion (chess)

سایر

ارزیابی برنامه

Program evaluation

ارزیابی برنامه فرآیندی سیستماتیک برای جمع‌آوری، تحلیل و استفاده از اطلاعات جهت بررسی ارزش و کیفیت مداخلات، خدمات یا سیاست‌های روان‌شناختی و اجتماعی است. این روش به پژوهشگران و سیاست‌گذاران کمک می‌کند تا اثربخشی مداخلات را بسنجند و تصمیمات آگاهانه‌تری برای بهبود خدمات‌رسانی اتخاذ کنند.

نام‌های دیگر: Program evaluation، program evaluation

سایر

اصل (امنیت رایانه‌ای)

Principal (computer security)

در امنیت رایانه‌ای، اصل به هر موجودیت فعالی اطلاق می‌شود که دسترسی به منابع سیستم را درخواست می‌کند، از جمله کاربران، برنامه‌های کاربردی یا فرآیندها. این مفهوم در مدل‌های کنترل دسترسی برای تعیین مجوزها و احراز هویت استفاده می‌شود. اگرچه ریشه در علوم کامپیوتر دارد، در روان‌شناسی شناختی مرتبط با امنیت سایبری به درک رفتار کاربران در برابر تهدیدات می‌پردازد.

نام‌های دیگر: Principal (computer security)

سایر

افراد دارای معلولیت

Persons with disabilities

این اصطلاح به افرادی اطلاق می‌شود که دارای نقص‌های جسمی، ذهنی، روانی یا حسی بلندمدت هستند. این نقص‌ها ممکن است مانع از مشارکت کامل و مؤثر آن‌ها در جامعه شود. رویکرد مدرن بر تعامل بین ویژگی‌های فرد و موانع محیطی تأکید دارد. این تعریف بر پایه کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت سازمان ملل استوار است.

نام‌های دیگر: افراد دارای معلولیت

سایر

اقتصاد سیاسی

Political Economy

در روان‌شناسی، این مفهوم به بررسی تأثیر متقابل ساختارهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی بر فرآیندهای روانی و رفتار انسان اشاره دارد. این رویکرد تحلیل می‌کند که چگونه نابرابری‌های اقتصادی، سیاست‌های کلان و توزیع منابع بر سلامت روان، انگیزش و هویت فردی تأثیر می‌گذارند. تمرکز اصلی بر تعامل میان بسترهای کلان اجتماعی و تجربه درونی فرد است.

نام‌های دیگر: اقتصاد سیاسی

سایر

اندازه‌گیری روان‌شناختی

Psychological measurement

اندازه‌گیری روان‌شناختی فرآیند اختصاص اعداد یا نمادها به ویژگی‌های روان‌شناختی مانند شخصیت، هوش یا هیجان بر اساس قوانین مشخص است. این فرآیند با استفاده از ابزارهای استاندارد شده مانند پرسشنامه‌ها و آزمون‌ها انجام می‌شود تا کمیت یا شدت یک سازه انتزاعی را کمی کند. روایی و پایایی از اصول بنیادین در این نوع اندازه‌گیری هستند.

نام‌های دیگر: اندازه‌گیری روان‌شناختی

سایر

اندیشه سیاسی

Political thought

اندیشه سیاسی به مجموعه‌ای از باورها، ارزش‌ها و نظریه‌هایی اطلاق می‌شود که نحوه سازماندهی جامعه، توزیع قدرت و روابط بین شهروندان را تبیین می‌کند. این مفهوم شامل بررسی اصول حاکمیت، حقوق فردی و مسئولیت‌های اجتماعی است. در روان‌شناسی، مطالعه این اندیشه‌ها به درک چگونگی شکل‌گیری هویت سیاسی و انگیزه‌های رفتاری افراد در بستر اجتماعی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: اندیشه سیاسی

سایر

اندیشه سیاسی و اجتماعی

Political and social thought

مجموعه‌ای از نظریه‌ها و باورهایی است که نحوه سازماندهی جامعه، توزیع قدرت و روابط انسانی را تبیین می‌کند. این حوزه در روان‌شناسی به بررسی چگونگی شکل‌گیری هویت سیاسی، تعصبات گروهی و انگیزه‌های رفتاری افراد در بستر سیستم‌های اجتماعی می‌پردازد.

نام‌های دیگر: اندیشه سیاسی و اجتماعی

سایر

بستری در بیمارستان روان‌پزشکی

Psychiatric hospitalization

فرآیند پذیرش و اقامت موقت بیمار در یک مرکز درمانی تخصصی برای مدیریت بحران‌های روانی یا کنترل علائم شدید. این اقدام با هدف نظارت دقیق بر سلامت روان و ارائه مراقبت‌های تخصصی انجام می‌شود.

نام‌های دیگر: بستری در بیمارستان روان‌پزشکی

سایر

بهداشت عمومی

Public health

علم و هنر پیشگیری از بیماری‌ها، طولانی‌کردن عمر و ارتقای سلامت از طریق تلاش‌های سازمان‌یافتهٔ جامعه است. این حوزه بر عوامل تعیین‌کنندهٔ سلامت جمعیت، سیاست‌گذاری‌های بهداشتی و مداخلات پیشگیرانه تمرکز دارد. هدف اصلی آن بهبود کیفیت زندگی از طریق کنترل بیماری‌های مسری و غیرمسری در سطح جامعه است.

نام‌های دیگر: Public health

سایر

بیمار

Patient

فردی که تحت مراقبت‌های پزشکی یا روان‌شناختی قرار دارد و برای مدیریت یک وضعیت سلامت یا درمان یک اختلال مراجعه می‌کند. این اصطلاح بر نقش فرد در فرآیند درمان و دریافت خدمات سلامت تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: Patient

سایر

بیمارستان روان‌پزشکی

Psychiatric hospital

مؤسسه‌ای درمانی که متخصصان سلامت روان در آن به ارائه خدمات مراقبتی و درمانی برای اختلالات روانی می‌پردازند. این مراکز شامل بخش‌های بستری و درمان‌های تخصصی برای مدیریت بحران‌های روانی هستند.

نام‌های دیگر: Psychiatric hospital، psychiatric hospitals

سایر

پارتیتاها

partitas

پارتیتا مجموعه‌ای از رقص‌ها یا قطعات موسیقایی مستقل است که معمولاً به هم مرتبط هستند. در مطالعات روان‌شناسی موسیقی، این ساختارها برای بررسی حافظه فعال، یادگیری توالی‌های حرکتی و هماهنگی بین‌نواحی مغزی در پاسخ به تغییرات ریتمیک مورد توجه قرار می‌گیرند.

نام‌های دیگر: partitas

سایر

پدیده

Phenomenon

هر امر یا رویدادی که قابل مشاهده، قابل تجربه یا قابل مطالعه باشد. در روان‌شناسی، پدیده به وقایع یا رفتارهایی اطلاق می‌شود که از طریق مشاهده یا تجربه درونی قابل شناسایی هستند.

نام‌های دیگر: Phenomenon

سایر

پروفایل‌سازی

profiling

پروفایل‌سازی فرآیند طبقه‌بندی افراد بر اساس ویژگی‌های مشخص یا رفتارهای پیش‌بینی‌شده است. در روان‌شناسی جنایی، به تحلیل رفتارهای مجرم برای شناسایی ویژگی‌های شخصیتی او اطلاق می‌شود. همچنین در بازاریابی و منابع انسانی، برای پیش‌بینی تمایلات یا عملکرد افراد به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: profiling

سایر

پریود (موسیقی)

Period (music)

یک واحد ساختاری در موسیقی که از مجموعه‌ای از عبارت‌های موسیقایی تشکیل شده و دارای یک ساختار کامل است. این مفهوم در تحلیل‌های مربوط به ریتم و ساختار صوتی کاربرد دارد.

نام‌های دیگر: Period (music)

سایر

پژوهش عملی مشارکتی

Participatory action research

پژوهش عملی مشارکتی رویکردی تحقیقاتی است که در آن پژوهشگران و اعضای جامعه یا گروه مورد مطالعه به صورت همکارانه در تمام مراحل پژوهش مشارکت می‌کنند. هدف این روش نه تنها تولید دانش، بلکه ایجاد تغییر مثبت و حل مسائل عملی در محیط واقعی است. این رویکرد بر توانمندسازی شرکت‌کنندگان و بهبود شرایط از طریق اقدام و بازاندیشی متوالی تأکید دارد.

نام‌های دیگر: Participatory action research، participatory action research

سایر

پس از تعارض

post-conflict

دوره یا وضعیتی که در پی پایان یافتن یک دوره درگیری، جنگ یا تنش شدید ایجاد می‌شود. این مرحله بر بازسازی روابط، تثبیت صلح و مدیریت پیامدهای روانی و اجتماعی ناشی از دوران درگیری تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: post-conflict

سایر

پیشگیری

prevention

تدابیر و مداخلاتی که با هدف کاهش احتمال وقوع یک پدیده نامطلوب، بیماری یا اختلال انجام می‌شوند. این فرآیند می‌تواند پیش از بروز مشکل (پیشگیری اولیه) یا در مراحل اولیه برای جلوگیری از تشدید آن صورت گیرد.

نام‌های دیگر: prevention

سایر

تشخیص روان‌پزشکی

Psychiatric Diagnosis

فرایند شناسایی و طبقه‌بندی اختلالات روانی بر اساس الگوهای بالینی مشخص و معیارهای استاندارد است. این فرآیند توسط متخصصان سلامت روان برای درک ماهیت مشکلات بیمار و تعیین مسیر درمانی مناسب انجام می‌شود. تشخیص دقیق به تفکیک اختلالات با علائم مشابه و ارائه مداخلات هدفمند کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: تشخیص روان‌پزشکی

سایر

حقوق بیماران

patient rights

مجموعه‌ای از استانداردهای اخلاقی و قانونی که بر احترام به استقلال، حریم خصوصی و حق تصمیم‌گیری آگاهانه بیمار تأکید دارد. این حقوق در فرآیند درمان و مراقبت‌های روان‌شناختی الزامی است.

نام‌های دیگر: حقوق بیماران

سایر

حوزه‌های روان‌پزشکی

psychiatric domains

حوزه‌های روان‌پزشکی به ابعاد مختلف عملکرد روانی و رفتاری اشاره دارد که در ارزیابی بالینی مورد توجه قرار می‌گیرند. این حوزه‌ها شامل خلق، اضطراب، شناخت، رفتار و روابط بین‌فردی می‌شوند. بررسی این حوزه‌ها به متخصصان کمک می‌کند تا تصویر جامعی از سلامت روان فرد به دست آورند.

نام‌های دیگر: psychiatric domains

سایر

درمان با جهت‌گیری زمان حال

Present-centered Therapy

رویکردی در روان‌درمانی که به جای تمرکز بر علل گذشته، بر تجربه‌های جاری و آگاهی از لحظه اکنون تأکید می‌ورزد. هدف این رویکرد کمک به فرد برای مواجهه با واقعیت‌های موجود و مدیریت تجربه‌های فعلی است.

نام‌های دیگر: درمان با جهت‌گیری زمان حال

سایر

درمان تجربه‌فرایندی

Process-oriented therapy

رویکردی در روان‌درمانی که بر تحلیل و تمرکز بر آنچه در لحظهٔ حضور در جلسه درمان رخ می‌دهد، تأکید دارد. در این روش، تمرکز از محتوای کلامی به سمت فرایندهای درونی و تعاملات جاری تغییر می‌یابد.

نام‌های دیگر: درمان تجربی‌فرایندی

سایر

درمان روان‌شناختی

psychotherapy

فرآیندی ساختاریافته و تعاملی است که در آن یک درمانگر آموزش‌دیده با استفاده از روش‌های علمی، به فرد یا گروه کمک می‌کند تا الگوهای فکری، هیجانی و رفتاری ناسازگار را شناسایی و تغییر دهد. این رویکرد بر رشد شخصی، بهبود مهارت‌های مقابله‌ای و حل مشکلات روان‌شناختی تمرکز دارد. انواع مختلفی از جمله درمان شناختی-رفتاری و روان‌کاوی در این دسته قرار می‌گیرند.

نام‌های دیگر: درمان روان‌شناختی

سایر

رمان روان‌شناختی

psychological novel

گونه‌ای ادبی است که در آن تمرکز اصلی بر کاوش درونی شخصیت‌ها، تحلیل انگیزه‌ها، هیجانات و فرآیندهای ذهنی آن‌هاست. برخلاف رمان‌های ماجراجویانه که بر رویدادهای بیرونی تأکید دارند، در این سبک، درون‌مایه‌ها و تحول‌های روانی قهرمانان محور اصلی روایت را تشکیل می‌دهند. این اثرها اغلب به بررسی پیچیدگی‌های شخصیت و تأثیر محیط بر روان فرد می‌پردازند.

نام‌های دیگر: رمان روان‌شناختی

سایر

روان‌درمانی پویشی

psychodynamic therapy

رویکردی درمانی که بر بررسی تأثیر تجربیات ناخودآگاه و الگوهای رفتاری گذشته، به‌ویژه در دوران کودکی، بر زندگی کنونی فرد تمرکز دارد. هدف اصلی این روش، افزایش خودآگاهی و درک عمیق‌تر از تعارضات درونی برای بهبود عملکرد روانی است.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی پویشی

سایر

روان‌درمانی روان‌پویشی

Psychodynamic psychotherapy

نوعی رویکرد درمانی است که بر بررسی فرآیندهای ناخودآگاه، انگیزه‌های پنهان و تأثیر تجربیات گذشته بر الگوهای فعلی تمرکز دارد. هدف این درمان، افزایش بینش نسبت به تعارضات درونی و بهبود ساختار شخصیت است.

نام‌های دیگر: Psychodynamic psychotherapy، psychodynamic psychotherapy، Psychodynamic Psychotherapy

سایر

روان‌شناسی

Psychology

روان‌شناسی علم مطالعهٔ علمی رفتار و فرآیندهای ذهنی است. این رشته به بررسی چگونگی عملکرد ذهن، احساسات و تعاملات انسانی می‌پردازد. روان‌شناسان از روش‌های علمی برای درک الگوهای رفتاری و ساختارهای شناختی استفاده می‌کنند تا به بهبود سلامت روان و عملکرد فردی کمک نمایند.

نام‌های دیگر: Psychology، psychology

سایر

روان‌شناسی

Psychology

روان‌شناسی علم مطالعهٔ علمی رفتار و فرآیندهای ذهنی است. این رشته به بررسی چگونگی تفکر، احساس و عملکرد انسان و سایر جانوران می‌پردازد. روان‌شناسان از روش‌های علمی برای درک الگوهای رفتاری و مکانیسم‌های شناختی استفاده می‌کنند. هدف نهایی این علم، توصیف، توضیح، پیش‌بینی و کنترل رفتار است.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی، روانشناسی

سایر

روان‌شناسی آسیب‌شناسی

Psychopathology

شاخه ای از روان‌شناسی که به مطالعه علمی ماهیت، علل و مکانیسم‌های اختلالات روانی می‌پردازد. این حوزه بر بررسی الگوهای غیرطبیعی در تفکر، هیجان و رفتار تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی آسیب‌شناسی

سایر

روان‌شناسی دین

psychology of religion

روان‌شناسی دین شاخه‌ای از روان‌شناسی است که به بررسی تجربیات، باورها و رفتارهای مذهبی و معنوی می‌پردازد. این حوزه رابطه بین سلامت روان و گرایش‌های دینی، کارکردهای روانی مذهب و رشد معنوی را مطالعه می‌کند. هدف آن درک چگونگی تأثیر دین بر هویت و سازگاری روانی افراد است.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی دین

سایر

روان‌شناسی زندان

Prison psychology

شاخه‌ای از روان‌شناسی است که به مطالعه رفتار، فرآیندهای روانی و سلامت روان افراد در محیط‌های بسته و اصلاحی می‌پردازد. این حوزه بر موضوعاتی نظیر بازپروری، انطباق با محیط زندان و آسیب‌های روانی ناشی از حبس تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی زندان

سایر

روان‌شناسی و دین

Psychology and Religion

حوزه مطالعاتی که به بررسی رابطه متقابل میان باورهای مذهبی، تجربیات معنوی و ساختارهای روانی می‌پردازد. این حوزه بر تأثیر دین بر سلامت روان و نقش مفاهیم قدسی در فرآیندهای شناختی و عاطفی تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی و دین

سایر

روان‌کاوانه

Psychoanalytic

روان‌کاوانه به مکتب یا رویکردی اطلاق می‌شود که بر اساس نظریات زیگموند فروید و پیروانش شکل گرفته و بر نقش ناخودآگاه، تعارضات درونی و تجربیات دوران کودکی در شکل‌گیری شخصیت تأکید دارد. این دیدگاه معتقد است که رفتارهای آگاهانه ریشه در انگیزه‌ها و تمایلات سرکوب‌شدهٔ ناخودآگاه دارند. تحلیل رویاهای دفاع‌های روانی و انتقال، از ابزارهای اصلی این رویکرد هستند.

نام‌های دیگر: روان‌کاوانه

سایر

روان‌کاوی

psychoanalysis

رویکردی در روان‌شناسی و روشی در روان‌درمانی که بر بررسی فرآیندهای ناخودآگاه و تجربیات دوران کودکی تمرکز دارد. این روش با استفاده از تکنیک‌هایی مانند تداعی آزاد، به کشف تعارضات روانی می‌پردازد.

نام‌های دیگر: psychoanalysis

سایر

روان‌کاوی و فرهنگ

Psychoanalysis and culture

این حوزه به بررسی تأثیرات متقابل نظریات روان‌کاوی بر پدیده‌های فرهنگی و بالعکس می‌پردازد. روان‌کاوی با تحلیل ناخودآگاه و ساختارهای درونی، به تفسیر نمادها، آیین‌ها و ارزش‌های جمعی در جوامع مختلف می‌پردازد. این رویکرد نشان می‌دهد چگونه تجربیات فردی در بستر فرهنگ شکل می‌گیرند و چگونه فرهنگ بر روان فرد تأثیر می‌گذارد.

نام‌های دیگر: Psychoanalysis and culture

سایر

رویکرد روان‌پویشی به دین و معنویت

Psychodynamic approach to religion and spirituality

نگاهی که به بررسی نقش دین و معنویت در ساختار روانی و ناخودآگاه فرد می‌پردازد. این رویکرد بر چگونگی تأثیر تجربه‌های مذهبی بر دفاع‌های روانی و تکامل شخصیت تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: رویکرد روان‌پویشی به دین و معنویت

سایر

سازمان‌های حرفه‌ای روان‌شناسی

professional psychological organizations

این نهادها ساختارهای رسمی و قانونی هستند که برای تنظیم استانداردهای حرفه‌ای، اخلاق‌مداری و آموزش روان‌شناسان تأسیس شده‌اند. آن‌ها با صدور مجوز فعالیت و ارائه مدارک تحصیلی معتبر، بر کیفیت خدمات روان‌شناختی نظارت می‌کنند. عضویت در این سازمان‌ها معمولاً نشانه‌ای از تعهد متخصص به اصول حرفه‌ای و به‌روز بودن دانش اوست.

نام‌های دیگر: سازمان‌های حرفه‌ای

سایر

سازمان‌های روان‌شناسی

Psychological organizations

نهادها و انجمن‌های حرفه‌ای هستند که با هدف استانداردسازی فعالیت‌های علمی، نظارت بر اخلاق حرفه‌ای و ارتقای دانش روان‌شناسی فعالیت می‌کنند. این سازمان‌ها نقش مهمی در آموزش و تایید صلاحیت متخصصان ایفا می‌کنند.

نام‌های دیگر: سازمان‌های روان‌شناسی

سایر

سیاست

policy

سیاست به مجموعه‌ای از اصول، راهبردها و تصمیم‌گیری‌های کلان اطلاق می‌شود که توسط نهادهای حاکمیتی یا سازمانی برای هدایت اقدامات و تخصیص منابع تدوین می‌شود. در حوزه روان‌شناسی و سلامت عمومی، سیاست‌ها چارچوب‌هایی را برای حمایت از حقوق، دسترسی به خدمات و ارتقای بهزیستی گروه‌های مختلف ایجاد می‌کنند. این موارد معمولاً بر الگوهای رفتاری و سلامت روان جامعه اثرگذارند.

نام‌های دیگر: policy

سایر

سیاست عمومی

Public policy

مجموعه‌ای از تصمیمات، اقدامات و درهایی است که دولت برای حل مسائل عمومی اتخاذ می‌کند. سیاست‌های عمومی تأثیر مستقیمی بر تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت روان دارند. این سیاست‌ها تخصیص منابع، خدمات بهداشتی و حمایت‌های اجتماعی را هدایت می‌کنند. رویکرد روان‌شناسی در این حوزه بر شواهد علمی برای بهبود رفاه جامعه تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: سیاست عمومی

سایر

شعر

Poetry

نوعی از هنر ادبی که از ویژگی‌های زبان، وزن، آهنگ و تصویرسازی برای انتقال عواطف و مفاهیم استفاده می‌کند. در روان‌شناسی، شعر می‌تواند ابزاری برای بیان تجربیات درونی و تسهیل فرآیندهای خلاقانه باشد.

نام‌های دیگر: Poetry، poetry

سایر

صلاحیت حرفه‌ای

professional competence

توانایی متخصص در به‌کارگیری دانش، مهارت و قضاوت لازم برای ارائه خدمات روان‌شناختی استاندارد. این مفهوم بر ضرورت به‌روز بودن علمی و رعایت استانداردهای اخلاقی در عملکرد تأکید دارد.

نام‌های دیگر: صلاحیت حرفه‌ای

سایر

علم پیشگیری

prevention science

حوزه‌ای علمی که بر شناسایی عوامل خطر و توسعهٔ مداخلات برای کاهش احتمال بروز اختلالات یا مشکلات روان‌شناختی تمرکز دارد. این علم به دنبال کاهش میزان شیوع آسیب‌ها پیش از وقوع آن‌ها در افراد یا جوامع است.

نام‌های دیگر: prevention science

سایر

فرایند روان‌درمانی

psychotherapy process

مجموعه تعاملات و تغییرات روانی که در طول جلسات درمان میان درمانگر و مراجع رخ می‌دهد. این فرایند شامل ایجاد پیوند درمانی، شناسایی الگوهای فکری و تغییر رفتاری برای بهبود سلامت روان است.

نام‌های دیگر: فرایند روان‌درمانی

سایر

فرایندهای روان‌درمانی

Psychotherapeutic processes

مجموعه از تغییرات روانی و تعاملات درونی که در طول یک دوره درمان رخ می‌دهند. این فرایندها شامل تغییر در الگوهای فکری، هیجانی و رفتاری برای بهبود سلامت روان است.

نام‌های دیگر: فرایندهای روان‌درمانی

سایر

فلسفه

Philosophy

فلسفه رشته‌ای بنیادین است که به پرسش‌های اساسی درباره وجود، دانش، ارزش‌ها و ذهن می‌پردازد و ریشه‌های تاریخی روان‌شناسی را تشکیل می‌دهد. مفاهیم کلیدی روان‌شناسی مانند ذهن، آگاهی و رفتار، ریشه در مباحث فلسفی دارند. درک فلسفه به پژوهشگران کمک می‌کند تا مبانی نظری و فرضیه‌های خود را به‌طور انتقادی واکاوی کنند.

نام‌های دیگر: philosophy

سایر

فلسفه

philosophy

فلسفه رشته‌ای است که به بررسی بنیادین مفاهیمی چون هستی، دانش، ارزش‌ها، عقل و ذهن می‌پردازد. اگرچه روان‌شناسی امروزه به عنوان یک علم تجربی مستقل است، اما ریشه‌های نظری و مفهومی عمیقی در فلسفه دارد. بسیاری از پرسش‌های کلیدی درباره ماهیت ذهن و رفتار انسان، ابتدا در چارچوب فلسفه مطرح و بررسی شده‌اند.

نام‌های دیگر: فلسفه

سایر

فلسفه آموزش

Philosophy of Education

فلسفه آموزش شاخه‌ای از فلسفه کاربردی است که به بررسی مبانی، اهداف و روش‌های آموزش و پرورش می‌پردازد. این حوزه به پرسش‌های بنیادینی درباره ماهیت دانش، ارزش‌های اخلاقی در تربیت و نقش جامعه در یادگیری پاسخ می‌دهد. نتایج این بررسی‌ها چارچوب‌های نظری سیاست‌گذاری آموزشی را شکل می‌دهند.

نام‌های دیگر: فلسفه آموزش

سایر

فلسفهٔ روان‌شناسی

philosophy of psychology

فلسفهٔ روان‌شناسی شاخه‌ای است که به بررسی مبانی مفهومی، روش‌شناختی و اخلاقی روان‌شناسی می‌پردازد. این حوزه به پرسش‌هایی دربارهٔ ماهیت ذهن، رابطهٔ ذهن و بدن، و معیارهای تبیین علمی رفتار می‌پردازد. فلسفهٔ روان‌شناسی مرزهای میان روان‌شناسی، عصب‌شناسی و علوم شناختی را روشن می‌سازد.

نام‌های دیگر: فلسفه روان‌شناسی

سایر

فلسفهٔ سیاسی

Political philosophy

این حوزه به بررسی مفاهیم بنیادین مانند عدالت، آزادی، حقوق و مشروعیت قدرت در جوامع انسانی می‌پردازد. اگرچه ریشه در فلسفه دارد، اما با روان‌شناسی اجتماعی و سیاسی هم‌پوشانی دارد. روان‌شناسان به بررسی چگونگی شکل‌گیری باورها و نگرش‌های سیاسی افراد می‌پردازند.

نام‌های دیگر: فلسفه سیاسی

سایر

فلسفه و اندیشه

Philosophy and Thought

این عبارت به حوزه‌ای اطلاق می‌شود که در آن پرسش‌های بنیادین درباره ماهیت واقعیت، دانش و ارزش‌ها از طریق روش‌های انتقادی و تحلیلی بررسی می‌شوند. در روان‌شناسی، این حوزه به درک چرایی و چگونگی شکل‌گیری باورها و جهان‌بینی‌های فردی کمک می‌کند. این مفهوم زیربنای بسیاری از نظریه‌های شناختی و وجودی را تشکیل می‌دهد.

نام‌های دیگر: فلسفه و اندیشه

سایر

فنون روان‌درمانی

Psychotherapeutic techniques

مهارت‌ها و روش‌های کاربردی که درمانگر برای برقراری ارتباط موثر و اجرای مداخلات درمانی به کار می‌گیرد. این فنون شامل تکنیک‌های گفتگو، بازتاب و هدایت فرآیند درمان جهت کمک به تغییرات روان‌شناختی است.

نام‌های دیگر: فنون روان‌درمانی

سایر

قدرت سیاسی

Political power

قدرت سیاسی توانایی فرد یا گروه برای تأثیرگذاری بر رفتار دیگران و کنترل منابع یا تصمیمات کلان اجتماعی است. این مفهوم شامل ابعاد روان‌شناختی مانند نفوذ، اقتدار و اطاعت می‌شود. درک پویایی‌های قدرت به تحلیل روابط بین‌فردی، ساختارهای سلسله‌مراتبی و مکانیسم‌های دفاعی در برابر تسلط یا مقاومت می‌پردازد.

نام‌های دیگر: قدرت سیاسی

سایر

کلاس درس صلح‌جویانه

peaceable classroom

محیط آموزشی است که در آن امنیت روانی، احترام متقابل و مشارکت فعال دانش‌آموزان اولویت دارد. در این فضا، مهارت‌های حل تعارض، همدلی و ارتباط مؤثر به‌صورت سیستماتیک آموزش داده می‌شود. هدف، کاهش خشونت و پرخاشگری و ایجاد فضایی پویا برای یادگیری و رشد اجتماعی-هیجانی دانش‌آموزان است.

نام‌های دیگر: peaceable classroom

سایر

مالکیت (فلسفه)

Property (philosophy)

مفهوم انتزاعی مربوط به حق انحصاری بر یک شیء یا منبع و توانایی انتقال یا فروش آن. اگرچه این اصطلاح ریشه در فلسفه حقوق دارد، اما در روان‌شناسی اجتماعی و رفتار مصرف‌کننده، احساس مالکیت بر اشیاء یا ایده‌ها بر ارزش‌گذاری و دلبستگی فرد تأثیر می‌گذارد. این حس مالکیت می‌تواند هویت فرد را شکل دهد.

نام‌های دیگر: Property (philosophy)

سایر

مداخلهٔ روان‌شناختی

Psychological intervention

اقدامی هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده توسط متخصص برای تغییر در فرآیندهای روانی، رفتاری یا هیجانی فرد است. این اقدامات با هدف بهبود سلامت روان، کاهش علائم یا ارتقای عملکرد انجام می‌شوند.

نام‌های دیگر: Psychological intervention، psychological intervention

سایر

مرزهای حرفه‌ای

Professional Boundaries

مرزهای حرفه‌ای محدوده‌های رفتاری و عاطفی مشخصی هستند که رابطه بین درمانگر و مراجع را تعریف و محافظت می‌کنند. رعایت این مرزها از سوءاستفاده، تضاد منافع و سردرگمی در نقش‌ها جلوگیری کرده و تمرکز درمان را بر نیازهای مراجع حفظ می‌کند. عبور از این مرزها، مانند برقراری روابط دوستانه یا تجاری، نقض اخلاقی جدی محسوب می‌شود.

نام‌های دیگر: مرزهای حرفه‌ای

سایر

مشارکت عمومی

Public engagement

مشارکت عمومی به فرآیندهای تعاملی و دوطرفه بین نهادهای علمی، دولتی یا اجتماعی و عموم مردم اشاره دارد که برای تبادل دانش، نظرات و ارزش‌ها طراحی شده است. این رویکرد هدف دارد تا درک عمومی از مسائل پیچیده را افزایش داده و تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر شواهد را تسهیل کند. مشارکت عمومی می‌تواند شامل گفت‌وگوها، مشاوره‌ها یا پروژه‌های مشترک باشد.

نام‌های دیگر: Public engagement

سایر

مصاحبه روان‌پزشکی

Psychiatric interview

یک روش ارزیابی بالینی که در آن متخصص برای جمع‌آوری اطلاعات درباره وضعیت روانی، تاریخچه بیماری و علائم فرد از گفتگو استفاده می‌کند. هدف از این مصاحبه، درک وضعیت سلامت روان و رسیدن به ارزیابی‌های دقیق است.

نام‌های دیگر: مصاحبه روان‌پزشکی

سایر

مقیاس‌های روان‌درمانی

Psychotherapy scales

مقیاس‌های روان‌درمانی ابزارهای سنجش استاندارد شده‌ای هستند که برای اندازه‌گیری شدت علائم، پیشرفت درمان و کارایی مداخلات روان‌شناختی طراحی شده‌اند. این ابزارها به درمانگران کمک می‌کنند تا تغییرات بالینی را به‌صورت کمی و عینی پیگیری کنند. استفاده از آن‌ها به بهینه‌سازی برنامه درمانی و تصمیم‌گیری‌های بالینی مبتنی بر شواهد کمک شایانی می‌کند.

نام‌های دیگر: مقیاس‌های روان‌درمانی

سایر

نظریه روان‌شناختی

Psychological Theory

به مجموعه‌ای از مفاهیم، اصول و گزاره‌های سازمان‌یافته گفته می‌شود که برای تبیین، پیش‌بینی و درک پدیده‌های روان‌شناختی تدوین شده است. این نظریه‌ها به ایجاد چارچوبی علمی برای تفسیر رفتار و فرآیندهای ذهنی کمک می‌کنند.

نام‌های دیگر: Psychological Theory

سایر

همه‌گیری

Pandemic

همه‌گیری به گسترش سریع و فراگیر یک بیماری واگیردار در سطح جهانی یا مناطق وسیع جغرافیایی اطلاق می‌شود که جمعیت قابل‌توجهی را در بر می‌گیرد. در روان‌شناسی، این پدیده به‌عنوان یک استرسور عمده اجتماعی بررسی شده و می‌تواند بر سلامت روان عمومی، اضطراب جمعی و سازگاری فردی تأثیرات بلندمدتی بگذارد.

نام‌های دیگر: Pandemic، pandemic

سایر

یکپارچه‌سازی روان‌درمانی

Psychotherapy integration

رویکردی در روان‌شناسی که تلاش می‌کند مدل‌ها، تکنیک‌ها و نظریه‌های مختلف روان‌درمانی را با هم ترکیب کند. هدف از این کار، ایجاد یک چارچوب جامع‌تر برای پاسخگویی به نیازهای متنوع مراجع است.

نام‌های دیگر: یکپارچه‌سازی روان‌درمانی

سایر