فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۲۰ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

اختلال هویت تجزیه‌ای

Dissociative Identity Disorder

وضعیت روانی پیچیده‌ای که در آن فرد دارای دو یا چند هویت یا شخصیت متمایز و پایدار است که به صورت متناوب بر رفتار و ادراک او کنترل دارند. این هویت‌ها معمولاً با گسستگی در حافظه و خودآگاهی همراه هستند.

نام‌های دیگر: اختلال هویت تجزیه‌ای

شخصیت

انکار

Denial

یک مکانیسم دفاعی ناخودآگاه است که در آن فرد از پذیرش واقعیت‌های دردناک یا تجربه‌های ناخوشایند خودداری می‌کند. این فرآیند باعث می‌شود واقعیت بیرونی به‌گونه‌ای بازنمایی شود که تهدیدات روانی کاهش یابند.

نام‌های دیگر: انکار

شخصیت

انکار

denial

یکی از مکانیسم‌های دفاعی روانی است که در آن فرد از پذیرش واقعیت یا تجربهٔ دردناک خود جلوگیری می‌کند. این سازوکار به فرد کمک می‌کند تا از اضطراب ناشی از مواجهه با حقیقت در کوتاه‌مدت مصون بماند.

نام‌های دیگر: denial، Denial

شخصیت

جابه‌جایی

displacement

یکی از مکانیسم‌های دفاعی است که در آن فرد، تکانه‌ها یا احساسات خود را از منبع اصلی و تهدیدآمیز به سمت هدف دیگری که کم‌خطرتر است، منتقل می‌کند. این فرآیند به فرد کمک می‌کند تا از اضطراب ناشی از مواجهه مستقیم با منبع اصلی جلوگیری کند.

نام‌های دیگر: جابجایی

شخصیت

حالت تدافعی

Defensive state

حالت تدافعی وضعیتی روان‌شناختی است که در آن فرد برای محافظت از خود در برابر تهدیدهای درونی یا بیرونی، از مکانیسم‌های دفاعی ناخودآگاه بهره می‌برد. این حالت اغلب با انکار واقعیت، توجیه رفتارهای ناسازگار یا جابجایی هیجانات منفی به دیگران همراه است. هدف اصلی این وضعیت، حفظ عزت‌نفس و کاهش اضطراب ناشی از تعارضات درونی یا فشارهای محیطی است.

نام‌های دیگر: حالت تدافعی

شخصیت

خوی یا آمادگی روانی

Disposition

به ویژگی‌های پایدار شخصیتی و تمایلات درونی فرد اشاره دارد که نحوه واکنش او را به موقعیت‌های مختلف تعیین می‌کند. این اصطلاح بیانگر گرایش‌های رفتاری و عاطفی مستقر در ساختار روانی است.

نام‌های دیگر: Disposition

شخصیت

دانیل گلمن

Daniel Goleman

یکی از روان‌شناسان مشهور است که نظریات خود را دربارهٔ هوش هیجانی توسعه داد. وی بر اهمیت مهارت‌های اجتماعی و خودآگاهی در موفقیت‌های فردی و سازمانی تأکید دارد.

نام‌های دیگر: دانیل گلمن

شخصیت

درمان رفتاری دیالکتیکی

Dialectical behavior therapy (DBT)

یک رویکرد درمانی مبتنی بر شواهد است که بر تعادل میان پذیرش و تغییر تمرکز دارد. این روش به‌ویژه برای مدیریت هیجانات شدید و بهبود تنظیم هیجانی در افراد استفاده می‌شود.

نام‌های دیگر: Dialectical behavior therapy (DBT)

شخصیت

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد

DBT

یک نوع درمان روان‌شناختی است که به‌ویژه برای مدیریت هیجانات شدید و بهبود تنظیم هیجانی طراحی شده است. این روش بر مهارت‌های آگاهی، تحمل سختی و تعامل بین‌فردی برای ایجاد زندگی پایدار تأکید دارد.

نام‌های دیگر: DBT

شخصیت

رفتار دفاعی

Defensive Behavior

رفتار دفاعی مجموعه‌ای از واکنش‌های ناخودآگاه یا خودآگاه است که برای محافظت از خود در برابر تهدیدات روانی، اضطراب یا واقعیت‌های ناخوشایند به کار می‌روند. این رفتارها می‌توانند شامل انکار، فرافکنی یا جابجایی احساسات باشند. هدف اصلی آن‌ها حفظ تعادل روانی و کاهش درد عاطفی در کوتاه‌مدت است.

نام‌های دیگر: رفتار دفاعی

شخصیت

روان‌شناسی عمقی

Depth Psychology

شاخه‌ای از روان‌شناسی که بر بررسی لایه‌های زیرین و ناخودآگاه ذهن تمرکز دارد. این رویکرد معتقد است برای درک رفتار، باید به ریشه‌های پنهان و فرآیندهای ناخودآگاه فرد توجه کرد.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی عمقی

شخصیت

شخصیت وابسته

Dependent Personality

شخصیت وابسته با نیاز فراگیر و بیش‌ازحد به مراقبت دیگران و احساس ناتوانی در تصمیم‌گیری‌های روزمره تعریف می‌شود. افراد مبتلا به شدت از ترک شدن می‌ترسند و برای کسب حمایت، رفتارهای تحقیرآمیز را می‌پذیرند. این وابستگی مانع از استقلال فردی و رشد خودکارآمدی می‌شود.

نام‌های دیگر: شخصیت وابسته

شخصیت

غریزه مرگ

death drive

مفهومی در نظریه روان‌کاوی که به تمایل درونی موجودات زنده برای بازگشت به حالت بی‌جان و بی‌تنش اشاره دارد. این نیرو در تضاد با غریزه حیات قرار گرفته و می‌تواند در رفتارهای تخریب‌گر تجلی یابد.

نام‌های دیگر: death drive

شخصیت

مدل دیسک

DISC Model

مدل دیسک یک ابزار ارزیابی رفتار است که چهار بعد اصلی شخصیت یا سبک رفتاری را شناسایی می‌کند: تسلط (Dominance)، تأثیرگذاری (Influence)، ثبات (Steadiness) و مطابقت‌پذیری (Conformity). این مدل به افراد کمک می‌کند تا رفتار خود و دیگران را درک کنند و مهارت‌های ارتباطی خود را بهبود بخشند. اگرچه در محیط‌های کاری کاربرد دارد، اما از نظر علمی کمتر از تست‌های شخصیت‌شناسی معتبر پشتیبانی می‌شود.

نام‌های دیگر: دیسک

شخصیت

مدل دیسک

DISC

مدل دیسک یک چارچوب تحلیلی برای سنجش سبک‌های رفتاری و شخصیتی است که بر چهار محور اصلی استوار است: تسلط، نفوذ، ثبات و انطباق. این مدل معمولاً برای بهبود تعاملات تیمی و رهبری استفاده می‌شود. کاربران با شناسایی ترجیحات رفتاری خود، می‌توانند نحوه ارتباط با دیگران را بهینه‌سازی کنند. منتقدان معتقدند این مدل فاقد پشتوانه روان‌سنجی قوی است.

نام‌های دیگر: DISC

شخصیت

مکانیزم دفاعی

Defense mechanism

سازوکارهای ناخودآگاهی هستند که فرد برای کاهش اضطراب ناشی از تعارضات درونی یا تهدیدهای بیرونی به کار می‌گیرد. این مکانیزم‌ها با تغییر در ادراک واقعیت، از خودِ فرد در برابر آسیب‌های روانی محافظت می‌کنند.

نام‌های دیگر: مکانیزم دفاعی

شخصیت

مکانیسم دفاعی

Defense Mechanism

الگوهای روانی ناخودآگاهی هستند که فرد برای کاهش اضطراب و محافظت از خود در برابر تهدیدات درونی یا بیرونی به کار می‌گیرد. این سازه‌ها معمولاً واقعیت را به‌گونه‌ای تغییر می‌دهند که فشار روانی کاهش یابد.

نام‌های دیگر: مکانیسم دفاعی

شخصیت

مکانیسم دفاعی

defense mechanism

مکانیسم‌های دفاعی راهبردهای ناخودآگاه روانی هستند که برای کاهش اضطراب و محافظت از خود در برابر هیجانات ناخوشایند یا تعارضات درونی به کار می‌روند. این فرآیندها واقعیت را تحریف کرده یا سانسور می‌کنند تا تعادل روانی فرد حفظ شود. شناخت این مکانیسم‌ها برای درک الگوهای رفتاری ناسازگار ضروری است.

نام‌های دیگر: دفاع

شخصیت

مکانیسم‌های دفاعی

defense mechanisms

فرآیندهای روانی ناخودآگاه که فرد برای کاهش اضطراب و محافظت از خود در برابر کشمکش‌های درونی یا تهدیدهای بیرونی به‌کار می‌گیرد. این مکانیسم‌ها به بازسازی تعادل روانی و مدیریت تنش‌های روانی کمک می‌کنند.

نام‌های دیگر: مکانیسم‌های دفاعی

شخصیت

مکانیسم‌های دفاعی

defense mechanisms

سازوکارهای روانی ناخودآگاهی که فرد برای کاهش اضطراب و مقابله با تنش‌های روانی به کار می‌گیرد. این فرآیندها به حفظ تعادل روانی و محافظت از خود در برابر واقعیت‌های طاقت‌فرسا کمک می‌کنند.

نام‌های دیگر: defense mechanisms، Defense mechanism، Defense Mechanism

شخصیت