فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۱ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

اخلاق

Ethics

اخلاق به مجموعه‌ای از اصول، ارزش‌ها و معیارهای رفتاری اطلاق می‌شود که تعیین می‌کنند اعمال انسان‌ها در موقعیت‌های مختلف چه باید باشد. در روان‌شناسی، این مفهوم اغلب با رشد اخلاقی و نحوه قضاوت‌های اخلاقی افراد در مواجهه با تعارضات ارزشی مرتبط است. این حوزه بررسی می‌کند که چگونه افراد مفاهیم درست و غلط را درونی‌سازی کرده و در رفتار روزمره خود به کار می‌برند.

نام‌های دیگر: اخلاق

شخصیت

اریش فروم

Erich Fromm

اریش فروم روان‌کاو و فیلسوف آلمانی-آمریکایی بود که به عنوان یکی از بنیان‌گذاران مکتب فرانکفورت و روان‌کاوی انسان‌گرا شناخته می‌شود. او تلاش کرد میان تحلیل روان‌شناختی فرد و ساختارهای اجتماعی-اقتصادی پیوند برقرار کند و بر نیازهای وجودی انسان مانند تعلق و تفراتر از نیازهای بیولوژیک تأکید ورزید.

نام‌های دیگر: اریش فروم

شخصیت

برون‌گرا

Extrovert

فردی که انرژی خود را از طریق تعامل با محیط بیرونی و دیگران تأمین می‌کند. برون‌گراها معمولاً تمایل دارند در موقعیت‌های اجتماعی فعال باشند و از فعالیت‌های گروهی و محرک‌های محیطی لذت می‌برند.

نام‌های دیگر: برونگرا

شخصیت

برون‌گرایی

Extraversion

یکی از ویژگی‌های شخصیتی است که در آن فرد تمایل دارد انرژی خود را از طریق تعامل با دنیای بیرونی، افراد دیگر و فعالیت‌های اجتماعی تأمین کند. افراد برون‌گرا معمولاً معاشرتی، پرجنب‌وجوش و هیجان‌طلب هستند.

نام‌های دیگر: برون گرایی

شخصیت

بهرهٔ هیجانی

Emotional Intelligence (EQ)

توانایی شناخت، درک و مدیریت هیجانات خود و دیگران است. این مفهوم شامل مهارت‌هایی نظیر خودتنظیمی، همدلی و مهارت‌های اجتماعی در تعاملات انسانی می‌شود.

نام‌های دیگر: بهره هیجانی (EQ)

شخصیت

پرسشنامه پرسش‌های شخصیت ایزنک (نسخه بازنگری‌شده)

EPQ-R

یک ابزار سنجش استاندارد برای اندازه‌گیری ابعاد اصلی شخصیت شامل برون‌گرایی، روان‌رنجوری و سایکوتیک‌گرایی است. این پرسشنامه بر پایه نظریات ایزنک طراحی شده و برای ارزیابی ویژگی‌های شخصیتی در جمعیت‌های مختلف به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: EPQ-R

شخصیت

خودآگاهی هیجانی

Emotional Self-awareness

توانایی شناسایی و درک دقیق حالات هیجانی خود در لحظه وقوع. این ویژگی به فرد کمک می‌کند تا رابطه میان احساسات، افکار و واکنش‌های رفتاری خود را تشخیص دهد.

نام‌های دیگر: خودآگاهی هیجانی

شخصیت

روان‌درمانی وجودی

Existential therapy

رویکردی فلسفی-روان‌شناختی که بر آزادی، مسئولیت فردی و جستجوی معنا در زندگی تمرکز دارد. این مکتب معتقد است مواجهه با نگرش‌های بنیادین مانند مرگ، تنهایی و بی‌معنایی می‌تواند به رشد شخصی و اصالت منجر شود. هدف اصلی، کمک به فرد برای پذیرش مسئولیت انتخاب‌هایش و ساختن زندگی اصیل است.

نام‌های دیگر: وجودی

شخصیت

طرحواره ناسازگار اولیه

early maladaptive schema

الگوهای بنیادین و فراگیر شامل خاطرات، هیجانات، باورها و احساسات بدنی است که در دوران کودکی یا نوجوانی شکل می‌گیرد و در طول زمان تکرار می‌شود. این طرحواره‌ها معمولاً ناکارآمد هستند و باعث رنج یا اختلال در عملکرد فرد می‌شوند. آن‌ها به عنوان عدسی‌های تحریف‌کننده در تفسیر تجربیات کنونی عمل می‌کنند.

نام‌های دیگر: طرحواره ناسازگار اولیه، طرحواره‌ی ناسازگار اولیه

شخصیت

مالکیت‌طلبی (تقسیم منصفانه)

Entitlement (fair division)

در مباحث تقسیم منصفانه، مالکیت‌طلبی به باور فرد مبنی بر اینکه شایسته دریافت سهم بیشتری از منابع یا پاداش‌ها نسبت به دیگران است، اطلاق می‌شود. این ویژگی می‌تواند منجر به نارضایتی از عدالت توزیعی و تعارض در روابط شود. در روان‌شناسی اجتماعی، این تمایل با خودشیفتگی و کاهش همدلی مرتبط دانسته می‌شود.

نام‌های دیگر: Entitlement (fair division)

شخصیت

هویت قومی

ethnic identity

هویت قومی به احساس تعلق فرد به یک گروه قومی خاص اشاره دارد که از طریق اشتراکات فرهنگی، زبانی، تاریخی و جغرافیایی شکل می‌گیرد. این مفهوم شامل پذیرش خود به عنوان عضوی از آن گروه و درک ارزش‌ها و هنجارهای مشترک است. هویت قومی نقش مهمی در خودپنداره و سازگاری روان‌شناختی افراد ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: هویت قومی

شخصیت