فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۴ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

احساس حقارت و جبران

Inferiority and Compensation

مکانیسمی روانی که در آن فرد برای مقابله با احساس کمبود یا نقص‌های درونی، به تلاش برای رسیدن به برتری یا جبران آن نقص‌ها روی می‌آورد. این فرآیند می‌تواند راهی برای حفظ عزت‌نفس یا تلاشی برای بازسازی خودپنداره باشد.

نام‌های دیگر: احساس حقارت و جبران

شخصیت

اختلال هویت

identity disorder

وضعیت روانی که در آن فرد دچار عدم انسجام در احساس خود از خویشتن، تداوم شخصیت یا ارزش‌های فردی می‌شود. این اختلال می‌تواند بر ادراک فرد از خود و تعاملات اجتماعی او تأثیر بگذارد.

نام‌های دیگر: اختلال هویت

شخصیت

انگِ درونی‌شده

Internalized stigma

فرآیندی است که در آن فرد، باورهای منفی و پیش‌داوری‌های جامعه درباره گروهی که به آن تعلق دارد را پذیرفته و به بخشی از خودپنداره خود تبدیل می‌کند. این پدیده می‌تواند منجر به کاهش عزت‌نفس و خودکم‌بینی شود.

نام‌های دیگر: Internalized stigma

شخصیت

تفاوت‌های فردی

Individual differences

تفاوت‌های فردی به ویژگی‌های متمایزکننده افراد از یکدیگر در زمینه‌های روان‌شناختی، رفتاری و زیستی اشاره دارد. این تفاوت‌ها شامل هوش، شخصیت، انگیزش، سبک‌های یادگیری و توانایی‌های خاص می‌شوند. درک این تفاوت‌ها برای طراحی مداخلات آموزشی، درمانی و سازمانی که متناسب با نیازهای خاص هر فرد باشد، ضروری است.

نام‌های دیگر: individual differences

شخصیت

تقاطع‌مندی

Intersectionality

رویکردی نظری برای درک چگونگی پیوند و درهم‌تنیدگی هویت‌های اجتماعی مختلف مانند جنسیت، نژاد و طبقه با یکدیگر. این مفهوم نشان می‌دهد که چگونه این عوامل در کنار هم، تجربه‌های منحصربه‌فردی از امتیاز یا تبعیض را ایجاد می‌کنند.

نام‌های دیگر: تقاطع‌مندی (درهم‌تنیدگی هویت‌ها و موقعیت‌های اجتماعی)

شخصیت

درون‌گرا

Introvert

فردی که انرژی روانی خود را از طریق دنیای درونی، افکار و احساسات دریافت می‌کند و معمولاً در موقعیت‌های اجتماعی پرجمعیت احساس خستگی می‌کند. این ویژگی با تمایل به فعالیت‌های آرام و تمرکز بر تجربیات ذهنی همراه است.

نام‌های دیگر: درونگرا

شخصیت

درون‌گرایی و برون‌گرایی

Introversion and Extroversion

دو قطب اصلی در نظریه‌های شخصیت که به نحوه جهت‌گیری انرژی روانی و واکنش فرد به محرک‌های محیطی اشاره دارد. این دو مفهوم نشان‌دهنده طیفی از ویژگی‌های شخصیتی هستند که میزان تعامل با دنیای درون یا بیرون را تعیین می‌کنند.

نام‌های دیگر: درونگرایی و برونگرایی

شخصیت

سبک‌های هویت

identity styles

سبک‌های هویت الگوهای شناختی و رفتاری فرد در پردازش اطلاعات مرتبط با خود و جهان پیرامون است. این سبک‌ها تعیین می‌کنند که فرد چگونه با چالش‌های هویتی مواجه شده و تصمیمات مهم زندگی را اتخاذ می‌کند. معمولاً سبک‌های اطلاعات‌نگر، غیرفعال و غیرانطباقی به عنوان دسته‌بندی‌های اصلی در نظر گرفته می‌شوند.

نام‌های دیگر: identity styles، identity style

شخصیت

صدای منتقد درونی

Inner critic voice

یک جنبه از خود که با لحنی قضاوت‌گرانه، خودآزارانه و انتقادی با فرد سخن می‌گوید. این صدا معمولاً از درونی‌سازی استانداردهای سخت‌گیرانه بیرونی شکل می‌گیرد و بر عزت‌نفس اثر می‌گذارد.

نام‌های دیگر: صدای منتقد درونی

شخصیت

فردیت

Individuation

فرآیند روانی رشد و خودشکوفایی که در آن فرد به سوی یکپارچگی شخصیت و دستیابی به خویشتنِ واقعی حرکت می‌کند. این مفهوم بر تمایز یافتن از جمع و رسیدن به بلوغ روانی تأکید دارد.

نام‌های دیگر: فردیت

شخصیت

همانندسازی

Identification

همانندسازی فرآیندی روان‌شناختی است که در آن فرد ویژگی‌ها، ارزش‌ها یا رفتارهای فرد یا گروه دیگری را درونی می‌کند تا شبیه او شود. این مکانیسم می‌تواند راهی برای افزایش عزت‌نفس، کاهش اضطراب یا سازگاری با محیط باشد. در رشد شخصیت، همانندسازی با الگوهای والدین یا قهرمانان نقش مهمی ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: identification

شخصیت

هویت

Identity

هویت به احساس پیوستگی و تداوم درونی فرد نسبت به خود، ارزش‌ها، باورها و نقش‌های اجتماعی اشاره دارد. این مفهوم شامل ابعاد مختلف از جمله هویت شخصی، اجتماعی و فرهنگی است که در طول رشد و تعامل با محیط شکل می‌گیرد. هویت پایدار به فرد کمک می‌کند تا در موقعیت‌های مختلف، انسجام درونی و جهت‌گیری معناداری داشته باشد.

نام‌های دیگر: هویت

شخصیت

هویت

Identity

هویت به احساس پیوستگی، تداوم و یگانگی فرد با خود و گروه‌های اجتماعی خود در طول زمان اشاره دارد. این مفهوم شامل ابعاد فردی (مانند ویژگی‌های شخصیتی) و اجتماعی (مانند تعلق به قشرها یا فرهنگ‌ها) است. شکل‌گیری هویت فرآیندی پویا است که تحت تأثیر تعاملات اجتماعی، کشف درونی و زمینه‌های فرهنگی قرار می‌گیرد.

نام‌های دیگر: identity

شخصیت

هویت موسیقایی

Identity (music)

هویت موسیقایی به شیوه‌ای اشاره دارد که افراد از طریق ترجیحات، آشنایی و مشارکت در موسیقی، خود را تعریف می‌کنند و به گروه‌های اجتماعی خاص تعلق می‌یابند. این مفهوم در روان‌شناسی موسیقی بررسی می‌کند که چگونه سبک‌های موسیقایی با ساختار شخصیتی و نیازهای هویتی جوانان مرتبط است. موسیقی می‌تواند ابزاری برای تمایز اجتماعی و انسجام گروهی باشد.

نام‌های دیگر: Identity (music)

شخصیت