فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۳۶ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

آزار و اذیت

Persecution

احساس یا باور به اینکه فرد مورد حمله، بی‌عدالتی یا تعقیب قرار گرفته است. این مفهوم می‌تواند در بافت‌های اجتماعی یا در قالب پندارهای پارانوئید در برخی ساختارهای شخصیتی مشاهده شود.

نام‌های دیگر: Persecution

شخصیت

آسیب‌شناسی شخصیت

Personality pathology

آسیب‌شناسی شخصیت به الگوهای پایدار و ناسازگار در عملکرد روانی اشاره دارد که منجر به رنج یا اختلال عملکرد می‌شود. این الگوها شامل ناهنجاری‌هایی در ادراک، تنظیم هیجان، کنترل تکانه و روابط بین‌فردی هستند. این وضعیت معمولاً ریشه در ساختار ناسالم شخصیت دارد و نیازمند مداخله تخصصی است.

نام‌های دیگر: Personality pathology، personality pathology

شخصیت

اختلال شخصیت

Personality Disorder

الگوی پایدار و انعطارناپذیر از تجربه و رفتار درونی است که به‌طور قابل‌توجهی با انتظارات فرهنگی فرد تفاوت دارد. این الگوها در شناخت، هیجان، کنترل تکانه و روابط بین‌فردی نمود می‌یابند و باعث رنج یا اختلال عملکرد می‌شوند. این اختلالات معمولاً در نوجوانی یا اوایل بزرگسالی آغاز شده و ثابت باقی می‌مانند.

نام‌های دیگر: اختلال شخصیت

شخصیت

اختلالات شخصیت

Personality Disorders

اختلالات شخصیت الگوهای ناسازگار و پایدار از تجربه و رفتار هستند که به‌طور قابل‌توجهی با انتظارات فرهنگی فرد مغایرت دارند. این الگوها در شناخت، تنظیم هیجان و کنترل تکانه‌ها نمود می‌یابند و منجر به رنج یا اختلال عملکرد بالینی می‌شوند. تشخیص این اختلالات نیازمند بررسی طولانی‌مدت الگوهای رفتاری است تا از ویژگی‌های موقتی تمایز داده شود.

نام‌های دیگر: اختلالات شخصیت

شخصیت

اختلالات شخصیت

Personality disorders

الگوهای پایدار و انعطاپذیر از تجربه درونی و رفتار که به‌طور قابل‌توجهی با انتظارات فرهنگی تفاوت دارد و باعث رنج یا اختلال در عملکرد اجتماعی و شغلی می‌شود. این الگوها ثابت‌اند، سراسری هستند و ریشه در نارسایی‌های شناختی و هیجانی دارند.

نام‌های دیگر: Personality disorders، personality disorders

شخصیت

اختلالات شخصیت

Personality Disorders

الگوهای پایدار و انعطاف‌ناپذیر از تجربه درونی و رفتار که به‌وضوح از انتظارات فرهنگی انحراف دارند و باعث رنج یا اختلال در عملکرد فرد می‌شوند. این الگوها در ادراک، واکنش‌های هیجانی، کارکرد بین‌فردی و کنترل تکانه‌ها ظاهر شده و معمولاً از نوجوانی یا اوایل بزرگسالی آغاز می‌شوند.

نام‌های دیگر: Trastorns de la personalitat

شخصیت

اختلالات شخصیت

Personality Disorders

اختلالات شخصیت الگوهای ناسازگار و پایدار از تجربه و رفتار هستند که به‌طور قابل‌توجهی با انتظارات فرهنگی فرد متفاوت‌اند. این الگوها در شناخت، تنظیم هیجان و کنترل تکانه‌ها ظاهر شده و باعث رنج یا اختلال عملکرد می‌شوند. این الگوها انعط‌پذیری‌ناپذیر بوده و در طیف گسترده‌ای از موقعیت‌های شخصی و اجتماعی تداوم دارند.

نام‌های دیگر: مشکلات شخصیتی

شخصیت

ارزش‌های شخصی

Personal values

اصول و باورهای بنیادینی که هدایت‌گر رفتار، تصمیم‌گیری‌ها و اولویت‌های یک فرد در زندگی هستند. این ارزش‌ها چارچوبی برای معنا بخشیدن به تجربیات و تعیین مسیر حرکت فرد در جهان فراهم می‌کنند.

نام‌های دیگر: ارزش‌های شخصی

شخصیت

ارزش‌های فردی

Personal Values

ارزش‌های فردی اصول بنیادین و معیارهای درونی هستند که جهت‌دهنده انتخاب‌ها، رفتارها و اهداف فرد در زندگی می‌باشند. آن‌ها پاسخ به این پرسش هستند که فرد می‌خواهد چه نوع انسانی باشد و چه نوع زندگی‌ای را ترجیح می‌دهد. همسویی رفتارها با ارزش‌های فردی با احساس اصالت، رضایت درونی و سلامت روان مرتبط است.

نام‌های دیگر: ارزش‌های فردی

شخصیت

ارزیابی شخصیت

Personality Assessment

فرایندی سیستماتیک برای شناسایی و اندازه‌گیری الگوهای پایدار فکری، عاطفی و رفتاری فرد است. این ارزیابی معمولاً از طریق مصاحبه‌های بالینی، مشاهده رفتار و آزمون‌های استاندارد روان‌سنجی انجام می‌شود. هدف اصلی آن درک ساختار شخصیت و پیش‌بینی عملکرد فرد در موقعیت‌های مختلف است.

نام‌های دیگر: ارزیابی شخصیت

شخصیت

ارزیابی شخصیت

personality assessment

فرایند سیستماتیک جمع‌آوری اطلاعات برای درخت الگوهای پایدار تفکر، احساس و رفتار فرد است. این فرایند معمولاً از طریق مصاحبه‌های بالینی، مشاهده و استفاده از آزمون‌های روان‌سنجی استاندارد انجام می‌شود. هدف اصلی ارزیابی شخصیت، شناخت ویژگی‌های ذاتی فرد و پیش‌بینی عملکرد او در موقعیت‌های مختلف است.

نام‌های دیگر: personality assessment

شخصیت

اصل لذت

pleasure principle

اصلی در روان‌کاوی که بر تلاش برای کسب لذت و اجتناب از درد و تنش تأکید دارد. این اصل، محرک اصلی فعالیت‌های غریزی در ساختار روانی است که به دنبال برقراری تعادل و کاهش تنش‌های درونی است.

نام‌های دیگر: pleasure principle

شخصیت

پارانویا

paranoia

پارانویا به الگوی ناسالم و پایدار بی‌اعتمادی و بدبینی نسبت به دیگران اشاره دارد که در آن نیت‌های منفی دیگران بدون شواهد کافی تفسیر می‌شود. این ویژگی می‌تواند به عنوان یک اختلال شخصیت مستقل یا بخشی از اختلالات روان‌پریشی ظاهر شود. افراد پارانوئید اغلب احساس می‌کنند مورد سوءاستفاده، آسیب یا توطئه قرار گرفته‌اند.

نام‌های دیگر: پارانویا

شخصیت

تحلیل شخصیت

Personality Analysis

فرآیند سیستماتیک بررسی و ارزیابی الگوهای رفتاری، هیجانی و شناختی فرد برای شناسایی ویژگی‌های بنیادین شخصیت اوست. این رویکرد معمولاً از طریق روش‌های استاندارد مانند پرسش‌نامه‌ها، مصاحبه‌های بالینی و آزمون‌های فرافکن انجام می‌شود. هدف اصلی، ارائه تصویری جامع از نقاط قوت، ضعف و سازوکارهای سازگاری فرد در بافت‌های مختلف زندگی است.

نام‌های دیگر: تحلیل شخصیت

شخصیت

تمامیت شخصی

Personal integrity

وضعیت همسویی میان باورهای درونی، ارزش‌ها و رفتارهای بیرونی یک فرد که منجر به احساس یکپارچگی و اصالت می‌شود. تمامیت شخصی زمانی محقق می‌شود که فرد در مواجهه با چالش‌ها، اصول اخلاقی و هویتی خود را حفظ کند.

نام‌های دیگر: تمامیت شخصی

شخصیت

تیپ‌های روان‌شناختی

Psychological types

الگوهای نسبتاً پایدار در نگرش، ترجیحات و رفتار فرد که نشان‌دهنده سبک خاص او در سازگاری با محیط و پردازش اطلاعات است. این تیپ‌ها معمولاً بر اساس نظریه‌های شخصیت مانند مدل یونگ یا مدل پنج عاملی شخصیت طبقه‌بندی می‌شوند. آن‌ها به درک تفاوت‌های فردی در نحوه تعامل با جهان کمک می‌کنند.

نام‌های دیگر: تیپ‌های روان‌شناختی

شخصیت

درمان شخص‌محور

Person-Centered Therapy

درمان شخص‌محور یا انسان‌محور، رویکردی است که توسط کارل راجرز توسعه یافته و بر توانایی ذاتی فرد برای خوددرمانی و رشد تأکید دارد. در این روش، رابطه درمانی صادقانه و همدلانه محور اصلی بهبودی است تا تکنیک‌های خاص. درمانگر به عنوان یک همراه همدل، فضایی امن برای کاوش درونی مراجع فراهم می‌کند.

نام‌های دیگر: درمان شخص‌محور

شخصیت

روان‌پویشی

psychoanalysis

روان‌پویشی رویکردی نظری و درمانی است که توسط زیگموند فروید بنیان‌گذاری شد و بر نقش ناخودآگاه، تعارضات درونی و تجربیات دوران کودکی در شکل‌گیری شخصیت تأکید دارد. این مکتب معتقد است که رفتارهای انسانی ریشه در انگیزه‌ها و امیال سرکوب‌شده دارند که با روش‌های خاصی قابل کشف و درمان‌اند.

نام‌های دیگر: روان‌پویشی

شخصیت

روان‌شناسی شخصیت

personality psychology

شاخه‌ای از روان‌شناسی که به مطالعه الگوهای پایدار تفکر، احساس و رفتار در افراد می‌پردازد. این حوزه بر تفاوت‌های فردی و ساختارهای زیربنایی که باعث تمایز انسان‌ها می‌شود، تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی شخصیت، روانشناسی شخصیت

شخصیت

روان‌شناسی مردان

Psychology of men

شاخه‌ای از روان‌شناسی که به مطالعهٔ ویژگی‌های روان‌شناختی، تجربیات زیسته و سازوکارهای رفتاری مردان می‌پردازد. این حوزه بر تأثیر نقش‌های جنسیتی و ساختارهای اجتماعی بر سلامت روان مردان تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی مردان

شخصیت

روان‌شناسی مردانگی

psychology of masculinity

این شاخه به بررسی ساختارهای روانی، هیجانی و رفتاری مرتبط با هویت مردانه می‌پردازد. تمرکز اصلی بر تأثیر هنجارهای اجتماعی و انتظارات فرهنگی بر شکل‌گیری شخصیت و سلامت روان مردان است. این حوزه چالش‌هایی مانند سرکوب هیجانات، الگوهای مقابله‌ای و تعارضات نقش جنسیتی را تحلیل می‌کند.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی مردانگی

شخصیت

رویکرد مراجع‌محور

Person-centered approach

رویکردی انسان‌گرا که توسط کارل راجرز توسعه یافت و بر ظرفیت ذاتی فرد برای خودشکوفایی تأکید دارد. این روش بر ایجاد رابطه‌ای درمانی مبتنی بر همدلی، پذیرش بی‌قید و شرط و اصالت درمانگر استوار است. در این چارچوب، مراجع به عنوان متخصص زندگی خود شناخته می‌شود و فرآیند تغییر از درون آغاز می‌گردد.

نام‌های دیگر: مراجع‌محور

شخصیت

سایکوتیک‌گرایی

psychoticism

یکی از ابعاد شخصیتی در مدل‌های چندعاملی که به تمایل فرد به ویژگی‌هایی مانند بی‌احساسی، خودمحوری و رفتارهای غیرمتعارف اشاره دارد. این ویژگی با تمایل کمتر به رعایت هنجارهای اجتماعی و همدلی همراه است.

نام‌های دیگر: psychoticism

شخصیت

شخصیت

Personality

شخصیت به الگوی پایدار و منحصربه‌فرد افکار، احساسات و رفتارهای یک فرد اشاره دارد که در طول زمان ثبات نسبی دارند. این ساختار روان‌شناختی تعیین می‌کند که فرد چگونه با محیط پیرامون خود تعامل کرده و به موقعیت‌های مختلف واکنش نشان دهد. ویژگی‌های شخصیتی ریشه در ترکیبی از عوامل زیستی و تجربیات محیطی دارند.

نام‌های دیگر: شخصیت

شخصیت

شخصیت

Personality

شخصیت مجموعه‌ای پایدار از الگوهای فکری، هیجانی و رفتاری است که فرد را در موقعیت‌های مختلف متمایز می‌کند. این ساختار تحت تأثیر عوامل زیستی، تجربیات اولیه و تعاملات اجتماعی شکل می‌گیرد. شخصیت تعیین‌کنندهٔ نحوهٔ سازگاری فرد با محیط و پاسخ‌دهی به چالش‌های زندگی است.

نام‌های دیگر: personality، Personality

شخصیت

شخصیت پارانوئید

Paranoid Personality Disorder

اختلال شخصیت پارانوئید با الگوی فراگیر و پایدار بی‌اعتمادی و بدبینی نسبت به دیگران مشخص می‌شود. افراد مبتدا تمایل دارند انگیزه‌های مخرب و تحقیرآمیز را به‌طور نادرست به نیت خود نسبت دهند و در عین حال، رازداری و وفاداری خود را بیش از حد تأکید کنند. این الگو باعث ایجاد تنش‌های جدی در روابط بین‌فردی و دشواری در همکاری‌های اجتماعی می‌شود.

نام‌های دیگر: شخصیت پارانوئید

شخصیت

شکیبایی

Patience

شکیبایی به توانایی فرد در تحمل تأخیر، رنج یا ناامنی بدون واکنش هیجانی شدید یا رفتار تکانشی اشاره دارد. این ویژگی با تنظیم هیجانی و تاب‌آوری مرتبط است و به فرد کمک می‌کند تا در مواجهه با چالش‌ها، خونسردی و تمرکز خود را حفظ کند. در روان‌شناسی مثبت‌گرا، شکیبایی به عنوان یک نقطه قوت شخصیتی شناخته می‌شود که با بهزیستی روان‌شناختی همبستگی دارد.

نام‌های دیگر: شکیبایی

شخصیت

فرافکنی

projection

فرافکنی یک مکانیسم دفاعی ناخودآگاه است که در آن فرد صفات، احساسات یا انگیزه‌های ناپذیرفتنی خود را به دیگران یا محیط نسبت می‌دهد. این فرآیند به فرد کمک می‌کند تا از مواجهه مستقیم با اضطراب ناشی از این ویژگی‌های درونی بگریزد. در ارزیابی‌های روان‌شناختی، این پدیده اغلب در آزمون‌های فرافکن مورد بررسی قرار می‌گیرد.

نام‌های دیگر: فرافکنی

شخصیت

فرافکنی

Projection

فرافکنی یک مکانیسم دفاعی ناخودآگاه است که در آن فرد ویژگی‌ها، انگیزه‌ها یا احساسات ناپذیرفتنی خود را به دیگران نسبت می‌دهد. این فرآیند به فرد کمک می‌کند تا از مواجهه مستقیم با تعارضات درونی یا احساس گناه اجتناب کند. در روابط بین‌فردی، فرافکنی می‌تواند باعث سوءتفاهم و ایجاد تنش شود.

نام‌های دیگر: projection، Projection

شخصیت

کمال‌گرایی

Perfectionism

کمال‌گرایی یک ویژگی شخصیتی است که با تعیین استانداردهای بسیار بالا و بی‌رحمانه برای خود و دیگران مشخص می‌شود. افراد کمال‌گرا اغلب از اشتباه کردن به شدت می‌هراسند و موفقیت را تنها در بی‌نقص بودن می‌بینند. این ویژگی می‌تواند منجر به کمال‌گرایی سازنده یا ناسازگار شود که با اضطراب و اهمال‌کاری همراه است.

نام‌های دیگر: کمال‌گرایی

شخصیت

ناهشیار شخصی

Personal Unconscious

بخشی از ساختار روانی که شامل خاطرات، انگیزه‌ها و تجربیات فراموش‌شده یا سرکوب‌شدهٔ خودِ فرد است. این لایه از ناهشیار بر تجربیات زیستهٔ منحصر‌به‌فرد هر شخص تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: ناهشیار شخصی

شخصیت

نظریه روان‌کاوی

Psychoanalytic theory

نظریه‌ای که بر نقش فرآیندهای ناخودآگاه، انگیزه‌های غریزی و تجربیات دوران کودکی در شکل‌گیری شخصیت و رفتارهای فرد تأکید دارد. این رویکرد به بررسی تعارضات روانی در لایه‌های عمیق ذهن می‌پردازد.

نام‌های دیگر: نظریه روان‌کاوی

شخصیت

نظریهٔ شخصیت

Personality theory

نظریهٔ شخصیت چارچوب‌های علمی و ساختاریافته‌ای هستند که تلاش می‌کنند الگوهای پایدار افکار، احساسات و رفتارهای فرد را توصیف، توضیح و پیش‌بینی کنند. این نظریه‌ها با بررسی تعامل میان عوامل زیستی، روانی و محیطی، به درک چگونگی شکل‌گیری و تداوم ویژگی‌های متمایز هر فرد می‌پردازند.

نام‌های دیگر: نظریه شخصیت

شخصیت

نظریه‌های شخصیت

Personality Theories

مجموعه‌ای از چارچوب‌های مفهومی و مدل‌های علمی هستند که تلاش می‌کنند ساختار، عملکرد و الگوهای پایدار رفتاری و روانی فرد را تبیین کنند. این نظریه‌ها با بررسی عوامل زیستی، محیطی و ناخودآگاه، به درک چگونگی شکل‌گیری و تداوم ویژگی‌های متمایز شخصیت می‌پردازند. هر مکتب دیدگاه خاصی دربارهٔ انگیزه‌های انسانی و سازوکارهای دفاعی ارائه می‌دهد.

نام‌های دیگر: نظریه های شخصیت، نظریه‌های شخصیت

شخصیت

ویژگی‌های شخصیتی

Personality traits

الگوهای پایدار و از پیش تعیین‌شده‌ای از تفکر، احساس و رفتار که فرد را در موقعیت‌های مختلف متمایز می‌کند. این ویژگی‌ها نسبتاً ثابت هستند و در طول زمان پایداری نسبی دارند، هرچند ممکن است تحت تأثیر تجربیات زندگی تغییرات جزئی پیدا کنند. مدل‌های رایج مانند پنج عامل بزرگ، این ویژگی‌ها را دسته‌بندی می‌کنند.

نام‌های دیگر: ویژگی های شخصیتی، ویژگی‌های شخصیتی

شخصیت

هویت شخصی

Personal identity

مجموعه‌ای از ویژگی‌ها، باورها و تجربیات است که فرد را از دیگران متمایز کرده و احساس پیوستگی در طول زمان به او می‌بخشد. این مفهوم هسته مرکزی خودشناسی و درک فرد از خویشتن را تشکیل می‌دهد.

نام‌های دیگر: Personal identity

شخصیت