فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۳ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

اشتها

Appetite

یک حالت فیزیولوژیک و روانی است که میل به مصرف غذا را برمی‌انگیزد. این فرآیند تحت تأثیر عوامل پیچیده‌ای از جمله هورمون‌ها، پیام‌رسان‌های عصبی و محرک‌های محیطی قرار دارد.

نام‌های دیگر: اشتها

سلامت جسمی

انتقال فعال

active transport

انتقال فعال فرآیندی است که در آن یون‌ها یا مولکول‌ها با صرف انرژی، در سراسر غشای سلول حرکت می‌کنند. این حرکت معمولاً به میل ترکیبی خاص یا فرآیندهای سوخت‌وساز وابسته است و در انتقال یون‌های سدیم و پتاسیم در غشای سلول عصبی نقش کلیدی دارد.

نام‌های دیگر: active transport، انتقال فعال

سلامت جسمی

انطباق (چشم)

Adaptation (eye)

فرآیند تنظیم توانایی چشم برای پاسخگویی به تغییرات در شدت نور محیط. این سازوکار فیزیولوژیک به فرد اجازه می‌دهد تا در شرایط نوری متفاوت، دید خود را حفظ کند.

نام‌های دیگر: Adaptation (eye)

سلامت جسمی

ایدز

AIDS

ایدز یا نشانگان نقص ایمنی اکتسابی، مرحله پایانی عفونت ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) است که در آن سیستم ایمنی بدن به شدت تضعیف می‌شود. در این مرحله، بدن قادر به مبارزه با عفونت‌های فرصت‌طلب و برخی سرطان‌ها نیست. اگرچه ایدز یک وضعیت پزشکی است، اما تأثیرات روان‌شناختی عمیقی بر سلامت روان، اضطراب و کیفیت زندگی افراد مبتلا دارد.

نام‌های دیگر: ایدز (نشانگان نقص ایمنی اکتسابی)

سلامت جسمی

برانگیختگی

arousal

برانگیختگی به سطح کلی فعالیت فیزیولوژیک و روانی سیستم عصبی مرکزی اشاره دارد که شامل هوشیاری و آمادگی برای پاسخگویی به محرک‌هاست. این حالت می‌تواند از سطح پایین و آرام تا سطح بسیار بالا و هیجانی متغیر باشد. برانگیختگی نقش مهمی در توجه، یادگیری و عملکرد بهینه در موقعیت‌های مختلف ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: arousal، Arousal

سلامت جسمی

حوادث

accidents

حوادث رویدادهای ناگهانی و غیرمنتظره‌ای هستند که منجر به آسیب جسمی، روانی یا مالی می‌شوند. در روان‌شناسی، بررسی عوامل زمینه‌ای و پیامدهای روان‌شناختی این رخدادها برای درک بهتر سازگاری فردی اهمیت دارد. این اصطلاح معمولاً در مطالعات آسیب‌شناسی روانی و پیشگیری از آسیب‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد.

نام‌های دیگر: accidents

سلامت جسمی

رشته‌ی عصبی آلفا

A-alpha fiber

رشته‌ی عصبی آلفا نوعی آکسون میلین‌دار با قطر بزرگ (۱۳ تا ۲۰ میکرومتر) است که سرعت هدایت بالایی دارد. وظیفه اصلی آن انتقال اطلاعات حسی از گیرنده‌های عضلانی ماهیچه‌های مخطط به سوی دستگاه عصبی مرکزی است. این رشته‌ها در بازخورد proprioceptive نقش کلیدی ایفا می‌کنند.

نام‌های دیگر: A-alpha fiber، رشته‌ی عصبی آلفا

سلامت جسمی

رینیت آلرژیک

Allergic rhinitis

التهاب مخاط بینی که در پاسخ به محرک‌های آلرژن ایجاد می‌شود. این وضعیت با علائمی نظیر عطسه، خارش و chảy کردن بینی همراه است و می‌تواند بر کیفیت خواب و تمرکز فرد تأثیر بگذارد.

نام‌های دیگر: رینیت آلرژیک

سلامت جسمی

سقط جنین

Abortion

پایان دادن عمدی یا غیرعمدی به بارداری پیش از آنکه جنین قابلیت حیات خارج از رحم را پیدا کند. این فرآیند می‌تواند ناشی از اقدامات پزشکی (سقط عمدی) یا عوامل طبیعی و بیماری‌زا (سقط خودبه‌خود) باشد. سقط جنین پیامدهای روان‌شناختی پیچیده‌ای برای افراد درگیر دارد و تحت تأثیر عوامل فرهنگی، اخلاقی و اجتماعی قرار می‌گیرد.

نام‌های دیگر: Abortion

سلامت جسمی

عضله دور کننده

abductor

عضله دور کننده عضله‌ای است که بخشی از بدن را از خط میانی بدن یا اندام‌ها دور می‌کند. برای مثال، عضلات دورکننده شست دست، شست را به سمت بیرون و مخالف کف دست حرکت می‌دهند. این عمل در مقابل حرکت نزدیک‌کننده قرار دارد.

نام‌های دیگر: abductor، عضله دور کننده

سلامت جسمی

فعالیت‌های زندگی روزمره

Activities of daily living

فعالیت‌های زندگی روزمره به مجموعه‌ای از مهارت‌های عملی و خودیاری گفته می‌شود که افراد برای انجام کارهای پایه روزانه به آن‌ها نیاز دارند. این فعالیت‌ها شامل مراقبت از بهداشت شخصی، پوشیدن لباس، تغذیه و جابجایی مستقل هستند. ارزیابی توانایی فرد در انجام این فعالیت‌ها معیاری مهم در سنجش استقلال و نیازهای مراقبتی در روان‌شناسی بالینی و سالمندی است.

نام‌های دیگر: Activities of daily living، activities of daily living

سلامت جسمی

میگرن شکمی

abdominal migraine

میگرن شکمی به دوره‌های مکرر و شدید درد شکم اشاره دارد که معمولاً با علائمی مانند تهوع و استفراغ همراه است. این حملات می‌توانند از چند ساعت تا چند روز طول بکشند و با دوره‌های کاملاً سالم از هم جدا شوند. این اختلال شایع‌تر در کودکان دیده می‌شود تا بزرگسالان.

نام‌های دیگر: abdominal migraine، میگرن شکمی

سلامت جسمی

ورزشکاران

Athletes

ورزشکاران افرادی هستند که به طور منظم و سیستماتیک در فعالیت‌های بدنی رقابتی شرکت می‌کنند. روان‌شناسی ورزشی بر جنبه‌های ذهنی عملکرد، انگیزش و سلامت روان این گروه تمرکز دارد. درک نیازهای روان‌شناختی ورزشکاران برای بهبود عملکرد و پیشگیری از آسیب‌های روانی ضروری است.

نام‌های دیگر: Athletes، athletes

سلامت جسمی