فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۹ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

آمادگی قلبی-تنفسی

Cardiorespiratory fitness

توانایی سیستم قلبی-عروقی و تنفسی برای تأمین اکسیژن مورد نیاز بدن در حین فعالیت‌های بدنی مداوم و طولانی‌مدت.

نام‌های دیگر: Cardiorespiratory fitness

سلامت جسمی

اختلالات ریتم شبانه‌روزی خواب و بیداری

Circadian Rhythm Sleep-Wake Disorders

این اختلالات زمانی رخ می‌دهند که ریتم طبیعی بیداری و خواب فرد با محیط یا الزامات اجتماعی همخوانی نداشته باشد. علل آن می‌تواند تغییر شیفت کاری، سفرهای طولانی یا تنظیم داخلی ناهماهنگ باشد. درمان معمولاً شامل تنظیم نور، زمان‌بندی دقیق خواب و در برخی موارد استفاده از ملاتونین برای بازگرداندن تعادل زیستی است.

نام‌های دیگر: اختلالات خواب ـ بیداری

سلامت جسمی

بیماران سرطانی

Cancer patients

بیماران سرطانی افرادی هستند که به دلیل تکثیر غیرطبیعی و کنترل‌نشدهٔ سلول‌ها در بدن، مبتلا به بیماری نئوپلاسم بدخیم شده‌اند. این گروه اغلب با چالش‌های روان‌شناختی متعددی از جمله اضطراب، افسردگی و استرس پس از سانحه دست‌وپنجه نرم می‌کنند. مداخلات روان‌شناختی برای این گروه بر بهبود سازگاری با بیماری و افزایش کیفیت زندگی تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: بیماران سرطانی

سلامت جسمی

بیماری قلبی عروقی

Coronary heart disease

مجموعه‌ای از شرایط که در آن رگ‌های خون‌رسان قلب دچار آسیب یا بیماری می‌شوند. این وضعیت می‌تواند منجر به کاهش جریان خون به عضله قلب و بروز مشکلات جدی در عملکرد قلبی شود.

نام‌های دیگر: Coronary heart disease

سلامت جسمی

بیماری کرونا ویروس ۲۰۱۹

Coronavirus disease 2019 (COVID-19)

یک بیماری عفونی ناشی از ویروس کرونا که با علائم تنفسی شناخته می‌شود و می‌تواند بر سلامت روان و سلامت جسمی افراد تأثیرات گسترده‌ای بگذارد. این بیماری در دوران پاندمی، عوامل استرس‌زا و اضطرابی متعددی را در جوامع ایجاد کرد.

نام‌های دیگر: Coronavirus disease 2019 (COVID-19)

سلامت جسمی

بیماری مزمن

Chronic Illness

وضعیت‌های سلامتی که معمولاً طولانی‌مدت هستند و با روند کند پیشرفت یا ماندگاری در بدن همراه می‌باشند. مدیریت این بیماری‌ها نیازمند مراقبت‌های مستمر و تأثیرگذاری عمیق بر سلامت روان و کیفیت زندگی فرد است.

نام‌های دیگر: بیماری مزمن

سلامت جسمی

بیماری‌های قلبی-عروقی

Cardiovascular Diseases

بیماری‌های قلبی-عروقی گروهی از اختلالات قلب و رگ‌های خونی هستند که شامل فشار خون بالا، بیماری عروق کرونر و سکته قلبی می‌شوند. عوامل روان‌شناختی مانند استرس مزمن، افسردگی و اضطراب می‌توانند در بروز یا تشدید این بیماری‌ها نقش داشته باشند. مدیریت استرس و بهبود سبک زندگی از مداخلات روان‌شناختی مؤثر در پیشگیری و کنترل این عوارض هستند.

نام‌های دیگر: بیماران قلبی-عروقی

سلامت جسمی

حوادث کودکان

Childhood Accidents

حوادث کودکان به رویدادهای ناگهانی و غیرقابل پیش‌بینی اطلاق می‌شود که منجر به آسیب‌های جسمی یا روانی در سنین پایین می‌گردد. این حوادث می‌توانند پیامدهای جدی بر رشد شناختی و هیجانی کودک داشته باشند و نیازمند مداخلات پیشگیرانه و حمایتی باشند. بررسی این موارد در روان‌شناسی سلامت برای کاهش ریسک و بهبود ایمنی محیطی اهمیت دارد.

نام‌های دیگر: حوادث کودکان

سلامت جسمی

درد مزمن

Chronic pain

نوعی درد است که برای مدت طولانی، معمولاً بیش از سه تا شش ماه، تداوم یافته و با روند طبیعی ترمیم بافت‌ها همخوانی ندارد. این درد می‌تواند بر سلامت روان و کیفیت زندگی فرد تأثیرگذار باشد.

نام‌های دیگر: درد مزمن

سلامت جسمی

سرطان

Cancer

مجموعه‌ای از بیماری‌ها که ویژگی اصلی آن‌ها رشد بی‌رویه و تهاجم سلول‌های غیرطبیعی به بافت‌های مجاور است. این وضعیت می‌تواند از طریق متاستاز به بخش‌های دیگر بدن نیز گسترش یابد.

نام‌های دیگر: سرطان

سلامت جسمی

سرطان روده بزرگ

Colorectal cancer

سرطان روده بزرگ نوعی سرطان است که در روده بزرگ یا راست‌روده آغاز می‌شود و معمولاً از پولیپ‌های پیش‌سرطانی تکامل می‌یابد. این بیماری یکی از شایع‌ترین انواع سرطان در سراسر جهان است و عوامل خطر متعددی از جمله سبک زندگی و ژنتیک در بروز آن دخیل هستند. تشخیص زودهنگام می‌تواند پیش‌آگهی بیمار را به‌طور چشمگیری بهبود بخشد.

نام‌های دیگر: Colorectal cancer

سلامت جسمی

سندرم خستگی مزمن

Chronic fatigue syndrome

سندرم خستگی مزمن یک اختلال پیچیده است که با خستگی شدید و طولانی‌مدت مشخص می‌شود که با استراحت بهبود نمی‌یابد و با فعالیت بدنی یا ذهنی تشدید می‌گردد. این حالت اغلب با علائمی مانند درد عضلانی، اختلالات خواب و کاهش توانایی تمرکز همراه است. علت دقیق آن ناشناخته است و احتمالاً ترکیبی از عوامل ویروسی، ایمنی و ژنتیکی در بروز آن دخیل هستند.

نام‌های دیگر: Chronic fatigue syndrome

سلامت جسمی

غربالگری سرطان

Cancer screening

غربالگری سرطان به مجموعه‌ای از آزمون‌ها و روش‌های تشخیصی گفته می‌شود که برای شناسایی زودهنگام سرطان در افرادی بدون علامت بالینی به کار می‌روند. هدف اصلی این فرآیند، کاهش مریم‌ومیر و بهبود پیامدهای درمانی از طریق تشخیص در مراحل قابل‌درمان‌تر است. این مفهوم در روان‌شناسی سلامت برای بررسی رفتارهای پیشگیرانه و موانع روان‌شناختی مراجعه به پزشک اهمیت دارد.

نام‌های دیگر: Cancer screening، cancer screening

سلامت جسمی

غربالگری سرطان روده بزرگ

Colorectal cancer screening

غربالگری سرطان روده بزرگ شامل آزمایش‌ها و روش‌های تشخیصی است که برای یافتن سرطان یا پولیپ‌های پیش‌سرطانی در افراد بدون علامت استفاده می‌شود. هدف اصلی این روش، کاهش مرگ‌ومیر ناشی از این بیماری از طریق تشخیص و درمان زودهنگام است. روش‌های رایج شامل کولونوسکوپی و آزمایش خون پنهان در مدفوع می‌باشد.

نام‌های دیگر: Colorectal cancer screening

سلامت جسمی

کانابیدیول

CBD

یکی از ترکیبات اصلی گیاه شاهدانه است که بر سیستم اندوکانابینوئید بدن اثر می‌گذارد. این ماده برخلاف تترا هیدروکانابینول (THC) اثرات روان‌گردان ندارد و در پژوهش‌های علمی بر نقش‌های مختلف بیولوژیک آن تمرکز شده است.

نام‌های دیگر: CBD

سلامت جسمی

کانابینوئید

cannabinoid

کانابینوئید به هر یک از ترکیبات شیمیایی مستقلی گفته می‌شود که بر گیرنده‌های کانابینوئید در بدن تأثیر می‌گذارد. این مولکول‌ها می‌توانند از منابع گیاهی استخراج شوند یا به صورت طبیعی توسط بدن تولید گردند. عملکرد اصلی آن‌ها تنظیم تعادل فیزیولوژیک در سیستم عصبی مرکزی و محیطی است.

نام‌های دیگر: کانابینوئید

سلامت جسمی

کانابینوئیدها

cannabinoids

کانابینوئیدها دسته‌ای از ترکیبات شیمیایی هستند که بر گیرنده‌های کانابینوئیدی در سیستم عصبی اثر می‌گذارند. این ترکیبات شامل مواد طبیعی موجود در گیاه شاهدانه و همچنین مولکول‌های ساخته‌شده توسط بدن (اندوکانابینوئیدها) می‌شوند. آن‌ها در تنظیم درد، خلق‌وخو و اشتها نقش دارند.

نام‌های دیگر: کانابینوئیدها

سلامت جسمی

کانابینوئیدها

cannabinoids

کانابینوئیدها گروهی از ترکیبات شیمیایی هستند که به گیرنده‌های کانابینوئید در دستگاه عصبی مرکزی و محیطی متصل می‌شوند. این ترکیبات شامل مواد مشتق‌شده از گیاه شاهدانه، کانابینوئیدهای تولیدشده توسط بدن (اندوکانابینوئیدها) و ترکیبات مصنوعی می‌شوند. آن‌ها در تنظیم خلق‌وخو، درد، اشتها و حافظه نقش دارند.

نام‌های دیگر: cannabinoids

سلامت جسمی

مرکز فشار

center of pressure

مرکز فشار نقطه‌ای از اعمال نیروی خالص زیر پا یا سطح تماس است که تعادل و تعادل پویای بدن را نشان می‌دهد. در روان‌شناسی حرکتی و علوم حرکت، این شاخص برای تحلیل تعادل و کنترل پوسچرال استفاده می‌شود. نوسانات مرکز فشار می‌توانند نشان‌دهنده‌ی کیفیت کنترل عصبی-عضلانی و ثبات ایستگاهی باشد.

نام‌های دیگر: center of pressure

سلامت جسمی