فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۷ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

آپنه خواب

Sleep Apnea

اختلالی است که در آن تنفس فرد در طول خواب بارها قطع و وصل می‌شود. شایع‌ترین نوع آن آپنه انسدادی خواب است که ناشی از گرفتگی راه‌های هوایی است. این وضعیت باعث کاهش اکسیژن خون، بیداری‌های مکرر و خواب ناکارآمد می‌شود. علائم آن شامل خروپف بلند، خستگی روزانه و مشکلات تمرکزی است.

نام‌های دیگر: آپنه خواب

سلامت جسمی

اختلال خواب

Sleep disorder

اختلال خواب به شرایطی گفته می‌شود که الگوی طبیعی خواب را مختل کرده و بر کیفیت یا کمیت خواب تأثیر می‌گذارد. این اختلالات می‌توانند منجر به خستگی روزانه و مشکلات عملکردی شوند.

نام‌های دیگر: Sleep disorder، sleep disorders، sleep disorder

سلامت جسمی

اختلال نشانه‌های جسمانی و اضطراب بیماری

Somatic Symptom and Related Disorders

مجموعه‌ای از اختلالات که در آن‌ها فرد با علائم جسمانی شدیدی روبرو است و تمرکز بیش از حد و اضطراب غیرمتناسبی نسبت به این علائم دارد. این وضعیت بر عملکرد روزانه و کیفیت زندگی فرد تأثیر می‌گذارد.

نام‌های دیگر: اختلال نشانه‌های جسمانی و اضطراب بیماری

سلامت جسمی

اختلالات خواب بیداری

Sleep-Wake Disorders

گروهی از اختلالات هستند که در آن‌ها اختلال عمده در زمان‌بندی خواب، کیفیت خواب یا مقدار خواب مناسب برای عملکرد روزانه فرد وجود دارد. این اختلالات می‌توانند ناشی از عوامل زیستی، روانی یا محیطی باشند و منجر به خستگی مفرط، کاهش تمرکز و اختلال در عملکرد اجتماعی شوند. تشخیص آن‌ها نیازمند ارزیبال دقیق الگوهای خواب و بیداری است.

نام‌های دیگر: اختلالات خواب بیداری

سلامت جسمی

استرس

Stress

استرس واکنش فیزیولوژیک و روانی بدن به چالش‌ها یا تهدیدهای درونی و بیرونی است. این حالت شامل فعال‌سازی سیستم عصبی سمپاتیک و ترشح هورمون‌های تنش‌زا مانند کورتیزول می‌شود. اگرچه استرس حاد می‌تواند محرک عملکرد باشد، اما استرس مزمن می‌تواند به سلامت جسمی و روانی آسیب برساند.

نام‌های دیگر: stress

سلامت جسمی

ایمنی مدرسه

School Safety

ایمنی مدرسه به شرایطی اطلاق می‌شود که در آن دانش‌آموزان، کارکنان و بازدیدکنندگان از تهدیدات فیزیکی و روانی در امان باشند. این مفهوم شامل وجود قوانین مشخص، نظارت مناسب و فضای فیزیکی سالم برای جلوگیری از خشونت و حوادث ناگوار است. حس امنیت روانی در محیط آموزشی، پیش‌شرط اصلی برای یادگیری موثر و رشد سالم کودکان محسوب می‌شود.

نام‌های دیگر: ایمنی مدرسه

سلامت جسمی

توسعه پایدار

Sustainable development

توسعه پایدار به توسعه‌ای اطلاق می‌شود که نیازهای نسل حاضر را بدون به خطر انداختن توانایی نسل‌های آینده برای برآوردن نیازهایشان تأمین می‌کند. در روان‌شناسی محیط، این مفهوم با بررسی تأثیرات زیست‌محیطی بر سلامت روان و رفتارهای مسئولانه اجتماعی پیوند خورده است. تمرکز بر تعادل بین رشد فردی و حفظ اکوسیستم از ارکان این رویکرد است.

نام‌های دیگر: Sustainable development، sustainable development

سلامت جسمی

جراحی

Surgery

جراحی یک روش درمانی تهاجمی است که از طریق برش‌های جراحی برای تشخیص، درمان یا پیشگیری از بیماری‌ها انجام می‌شود. این روش می‌تواند شامل برداشتن بافت‌های بیمار، ترمیم آسیب‌ها یا جایگزینی اندام‌ها باشد. جراحی نیازمند مهارت‌های تخصصی جراح و مراقبت‌های دقیق قبل و بعد از عمل است.

نام‌های دیگر: جراحی

سلامت جسمی

چرخه جنسی

sexual cycle

چرخه جنسی به الگوی تکرارشونده تغییرات فیزیولوژیک و روان‌شناختی در پاسخ به تحریک جنسی اشاره دارد. این چرخه معمولاً شامل چهار مرحله میل، برانگیختگی، پلاتو و ارگاسم است که توسط مدل‌های کلاسیک مانند ماسترز و جانسون توصیف شده‌اند. درک این چرخه برای شناخت مکانیسم‌های پاسخ جنسی و تشخیص اختلالات مرتبط ضروری است.

نام‌های دیگر: چرخه جنسی

سلامت جسمی

چرخهٔ جنسی

sexual cycle

به الگوی تکرارشوندهٔ تغییرات فیزیولوژیک، هورمونی و روان‌شناختی در بدن انسان اطلاق می‌شود که معمولاً با بلوغ جنسی آغاز شده و در طول زندگی بزرگسالی ادامه می‌یابد. این چرخه شامل مراحل مختلفی از آمادگی برای باروری تا انقراض توانایی تولید مثل است. درک این چرخه برای شناخت سلامت جنسی و روانی افراد ضروری است.

نام‌های دیگر: sexual cycle

سلامت جسمی

خواب

Sleep

حالت طبیعی و بازگشت‌پذیر کاهش فعالیت فیزیولوژیک و سطح هوشیاری است که بدن و مغز در آن به بازسازی و تثبیت حافظه می‌پردازند. خواب برای حفظ سلامت روان و تنظیم فرآیندهای شناختی ضروری است.

نام‌های دیگر: خواب

سلامت جسمی

علائم جسمانی

somatic symptoms

تجربیات و نشانه‌های فیزیکی که در بدن احساس می‌شوند و ممکن است با وضعیت‌های روانی مرتبط باشند. این علائم شامل پدیده‌هایی مانند تپش قلب، تنش عضلانی یا تغییرات گوارشی است که در بافت‌های روانی-جسمانی بررسی می‌شوند.

نام‌های دیگر: علائم جسمانی

سلامت جسمی

فلج خواب

Sleep Paralysis

وضعیتی موقتی است که در آن فرد در حین به خواب رفتن یا بیدار شدن، برای مدت کوتاهی قادر به حرکت یا صحبت نیست. این حالت معمولاً با ترس یا احساس فشار روی قفسه سینه همراه است و ناشی از عدم هماهنگی بین مراحل مختلف خواب است. اگرچه نگران‌کننده است، اما معمولاً بی‌خطر و گذرا می‌باشد.

نام‌های دیگر: فلج خواب

سلامت جسمی

فلج خواب

Sleep Paralysis

فلج خواب حالتی موقتی است که در آن فرد در حین به‌هوشی بودن، قادر به حرکت دادن عضلات بدن نیست. این پدیده معمولاً در لحظات به‌خواب‌رفتن یا بیدارشدن رخ می‌دهد و ممکن است با توهمات ترسناک همراه باشد. اگرچه خطرناک نیست، اما می‌تواند باعث اضطراب شدید شود و اغلب با بهبود بهداشت خواب و کاهش استرس مدیریت می‌گردد.

نام‌های دیگر: فلج خواب (بختک)

سلامت جسمی

کار شیفتی

Shift work

کار شیفتی به الگوی کاری اطلاق می‌شود که در آن ساعات کار فراتر از برنامه استاندارد روزانه است و معمولاً شامل نوبت‌های شب، صبح یا عصر می‌شود. این نوع برنامه کاری می‌تواند بر ریتم شبانه‌روزی بدن تأثیر بگذارد و با اختلالات خواب و خستگی مزمن همراه باشد. درک پویایی‌های کار شیفتی برای بررسی سلامت روان و عملکرد شغلی افراد ضروری است.

نام‌های دیگر: Shift work، shift work

سلامت جسمی

کم‌خوابی

Sleep loss

وضعیت کاهش یا عدم دریافت مقدار کافی از خواب مورد نیاز برای حفظ سلامت جسمی و روانی. این پدیده می‌تواند بر عملکردهای شناختی، تنظیم هیجانی و سلامت عمومی تأثیر منفی بگذارد.

نام‌های دیگر: Sleep loss

سلامت جسمی

نشانه‌های جسمانی

Somatic symptoms

علائم و تجربه‌های فیزیکی مانند درد، خستگی یا مشکلات گوارشی که فرد آن‌ها را احساس می‌کند. این نشانه‌ها ممکن است با عوامل روانی و استرس‌های محیطی مرتبط باشند.

نام‌های دیگر: نشانه‌های جسمانی

سلامت جسمی