فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۵ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

آزار هیجانی

Emotional abuse

الگوهای رفتاری که هدف آن‌ها تخریب سلامت روان، کنترل یا بی‌اعتبار کردن فرد دیگری است. این آزار شامل رفتارهایی نظیر نادیده گرفتن، دستکاری روانی و ایجاد ترس یا احساس بی‌ارزشی در قربانی می‌شود.

نام‌های دیگر: آزار هیجانی

روابط

ارتباط مؤثر

Effective communication

ارتباط مؤثر فرآیندی است که در آن پیام‌ها به‌گونه‌ای شفاف، دقیق و متقابل بین افراد مبادله می‌شوند تا درک مشترک ایجاد گردد. این فرآیند شامل مهارت‌های گوش دادن فعال، بیان واضح احساسات و افکار، و توجه به نشانه‌های غیرکلامی طرف مقابل است. هدف نهایی، کاهش سوءتفاهم و تقویت کیفیت تعاملات انسانی می‌باشد.

نام‌های دیگر: ارتباط مؤثر

روابط

بازآفرینی تعامل (انکتمنت)

Enactment

انکتمنت یا بازآفرینی تعامل، پدیده‌ای در پویایی‌های گروهی و خانواده‌درمانی است که در آن تعارضات یا الگوهای ناسالم بین‌فردی، بدون گفتار مستقیم، از طریق رفتارهای غیرکلامی و الگوهای ارتباطی نمایش داده می‌شوند. این مفهوم نشان می‌دهد که افراد چگونه ناخودآگاه در ایجاد و تداوم ساختارهای رابطه‌ای نقش دارند. درمانگران با شناسایی این الگوها، به تغییر داینامیک‌های مخرب کمک می‌کنند.

نام‌های دیگر: بازآفرینی تعامل (انکتمنت)

روابط

حمایت هیجانی

Emotional support

ارائهٔ همدلی، محبت و درک متقابل توسط دیگران برای کمک به مدیریت فشارهای روانی. این نوع حمایت با فراهم کردن احساس امنیت و ارزشمندی، به فرد در مواجهه با بحران‌ها کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: حمایت هیجانی

روابط

درک همدلانه

Empathic Understanding

درک همدلانه به معنای ورود به جهان ذهنی مراجع و دیدن دنیا از دریچه نگاه اوست، بدون آنکه قضاوتی در میان باشد. این مفهوم بر درک دقیق احساسات و معانی شخصی فرد تأکید دارد و نیازمند همدلی شناختی و عاطفی است. درمانگر با این مهارت، حس درک شدن و شنیده شدن را به مراجع منتقل می‌کند.

نام‌های دیگر: درک همدلانه

روابط

درمان متمرکز بر هیجان

Emotionally Focused Therapy

یک رویکرد روان‌درمانی مبتنی بر نظریه دلبستگی است که بر شناسایی و تغییر الگوهای تعاملی و هیجانی در روابط تمرکز دارد. این روش با هدف ایجاد پیوند عاطفی ایمن و بهبود کیفیت ارتباط میان افراد طراحی شده است.

نام‌های دیگر: درمان متمرکز بر هیجان (EFT)

روابط

رُمانتیک

erotic

این اصطلاح به محرک‌های جنسی، تحریک‌کننده‌های عاطفی یا محتوایی اشاره دارد که هدف آن برانگیختن تمایلات جنسی یا لذت حسی است. در روان‌شناسی، بررسی واکنش‌های شناختی و هیجانی به محرک‌های ارگوتیک برای درک بهتر عملکرد جنسی اهمیت دارد. تفکیک بین تحریک سالم و ناسالم در این حوزه مورد توجه است.

نام‌های دیگر: erotic

روابط

روابط عاطفی

emotional relationships

روابط عاطفی به پیوندهای عمیق و پویای میان افراد گفته می‌شود که در آن‌ها احساسات، صمیمیت و حمایت متقابل نقش کلیدی دارند. این روابط بستر اصلی برای تجربه‌ی دلبستگی ایمن و رشد روانی-اجتماعی هستند. کیفیت این پیوندها تأثیر مستقیمی بر سلامت روان، تنظیم هیجانی و بهزیستی کلی فرد دارد.

نام‌های دیگر: روابط عاطفی

روابط

طلاق عاطفی

Emotional Divorce

حالتی است که در آن زوجین از نظر عاطفی، هیجانی و ارتباطی از یکدیگر جدا شده‌اند، هرچند ممکن است همچنان در یک زندگی مشترک به سر ببرند. در این وضعیت، صمیمیت، گفت‌وگوی عمیق و حمایت متقابل جای خود را به بی‌تفاوتی یا سردی داده است. این پدیده می‌تواند پیامدهای روان‌شناختی جدی برای افراد و فرزندان داشته باشد.

نام‌های دیگر: طلاق عاطفی

روابط

عدالت توزیعی

equity

عدالت توزیعی به ادراک فرد از تناسب بین تلاش‌ها و منابع دریافتی در مقایسه با دیگران اشاره دارد. این مفهوم در روان‌شناسی اجتماعی و سازمانی، مبنای انگیزش و رضایت شغلی یا تحصیلی است. زمانی که فرد احساس بی‌عدالتی کند، ممکن است دچار خشم یا کاهش عملکرد شود. این حس بر پویایی روابط و همکاری‌های گروهی تأثیر مستقیم دارد.

نام‌های دیگر: equity

روابط

گوش‌دادن همدلانه

Empathic listening

مهارتی در برقراری ارتباط که در آن شنونده با تمرکز کامل، تلاش می‌کند معنا و احساسات نهفته در کلام گوینده را بدون قضاوت درک کند. این نوع گوش‌دادن زیربنای ایجاد اتحاد درمانی و اعتماد متقابل است.

نام‌های دیگر: گوش‌دادن همدلانه

روابط

مشاوره همدلانه

Empathic counseling

رویکردی در مشاوره که در آن مشاور تلاش می‌کند با درک عمیق احساسات و دیدگاه‌های مراجع، تجربه‌ی درونی او را بدون قضاوت بازتاب دهد. این فرآیند به ایجاد فضای امن و اعتماد برای مراجع کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: مشاوره همدلانه

روابط

نگرانی همدلانه

Empathic Concern

حسی از دلسوزی و توجه که در آن فرد نسبت به رفاه و سلامت عاطفی دیگران حساس است. این ویژگی شامل تمایل به حمایت از دیگران در مواجهه با سختی‌ها و رنج‌هاست.

نام‌های دیگر: نگرانی همدلانه

روابط

همدلی

empathy

همدلی توانایی درک و اشتراک‌گذاری احساسات و تجربیات دیگران از منظر آن‌هاست، بدون آنکه قضاوت یا واکنش شخصی غالب شود. این مهارت شامل دو جنبه شناختی (درک افکار طرف مقابل) و عاطفی (احساس کردن آنچه او احساس می‌کند) می‌باشد. همدلی پایه‌ای محکم برای ایجاد ارتباطات سالم، همکاری و حمایت اجتماعی در روابط انسانی است.

نام‌های دیگر: همدلی

روابط

همدلی

empathy

همدلی توانایی درک و اشتراک‌گذاری احساسات و تجربیات دیگری است. این مفهوم شامل دو جنبهٔ شناختی و هیجانی می‌شود که به فرد اجازه می‌دهد خود را جای طرف مقابل بگذارد. همدلی پایهٔ اصلی روابط انسانی سازنده و رفتارهای اجتماعی مثبت است.

نام‌های دیگر: empathy، Empathy

روابط