فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۲۹ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

آسیب خانوادگی

Family Harm

آسیب خانوادگی به هرگونه رفتار یا شرایطی اطلاق می‌شود که سلامت فیزیکی، روانی یا عاطفی اعضای خانواده را تهدید یا خدشه‌دار می‌کند. این مفهوم طیف وسیعی از رفتارهای مخرب از جمله خشونت فیزیکی، سوءاستفاده کلامی، غفلت و بی‌توجهی به نیازهای اساسی را در بر می‌گیرد.

نام‌های دیگر: آسیب خانوادگی

روابط

ارتباط پدر و فرزند

Father-Child Relationship

این مفهوم به کیفیت و ماهیت تعاملات عاطفی و رفتاری میان پدر و فرزند اشاره دارد. این رابطه نقش کلیدی در شکل‌گیری دلبستگی، تنظیم هیجانی و رشد اجتماعی کودک ایفا می‌کند. مشارکت مثبت پدری می‌تواند به بهبود مهارت‌های مقابله‌ای و رفاه روان‌شناختی فرزند کمک کند.

نام‌های دیگر: ارتباط پدر و فرزند

روابط

انصاف

Fairness

اصطلاحی در روان‌شناسی اجتماعی و اخلاق که به توزیع عادلانه منابع، فرصت‌ها و پاداش‌ها میان افراد اشاره دارد. انصاف به درک فرد از عدالت و رعایت حقوق برابر در تعاملات بین‌فردی بستگی دارد.

نام‌های دیگر: انصاف

روابط

بخشش

Forgiveness

بخشش یک فرآیند آگاهانه و داوطلبانه برای رها کردن خشم، کینه و انگیزه‌های انتقام‌جویانه نسبت به فردی است که آسیب رسانده است. این مفهوم به معنای فراموش کردن یا تأیید رفتار آسیب‌زا نیست، بلکه تغییر نگرش فرد از منفی به خنثی یا مثبت است. بخشش با کاهش استرس و بهبود سلامت روان و جسم همراه است و نقش مهمی در ترمیم روابط انسانی دارد.

نام‌های دیگر: بخشش

روابط

بخشش در طلاق

Forgiveness in divorce

فرآیند روانی رها کردن خشم، کینه و تمایل به انتقام از همسر سابق پس از جدایی است. این سازه به بازسازی سلامت روان و تسهیل روابط آینده کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: بخشش در طلاق

روابط

بی‌وفایی

Fidelity Violation

بی‌وفایی به معنای عدم پایبندی به عهد و پیمان در روابط است و در روان‌شناسی اغلب هم‌پوشانی مفهومی با خیانت دارد. این رفتار نشان‌دهنده شکست در حفظ مرزهای تعهدی رابطه است و می‌تواند پیامدهای عمیقی بر سلامت روان و امنیت دلبستگی طرفین داشته باشد.

نام‌های دیگر: بی‌وفایی (خیانت در رابطه)

روابط

پژوهش خانواده‌درمانی

family therapy research

مطالعات علمی که بر بررسی اثربخشی مداخلات در سطح سیستم خانواده و تعاملات بین‌فردی تمرکز دارد. هدف این پژوهش‌ها درک چگونگی تأثیر ساختارهای خانوادگی بر سلامت روان اعضا است.

نام‌های دیگر: پژوهش خانواده‌درمانی

روابط

پژوهش در خانواده‌درمانی

family therapy research

حوزه‌ای از مطالعات علمی که به بررسی اثربخشی، فرآیندها و مدل‌های مداخله در سیستم‌های خانوادگی می‌پردازد. این پژوهش‌ها با هدف بهبود شیوه‌های درمانی و درک تعاملات بین‌فردی در ساختار خانواده انجام می‌شوند.

نام‌های دیگر: family therapy research

روابط

پیام‌های خانوادگی

family messages

الگوهای ارتباطی و محتوای پیام‌هایی که در تعاملات میان اعضای خانواده رد و بدل می‌شود. این پیام‌ها می‌توانند بر شکل‌گیری باورهای فردی و ساختار روابط درون خانواده تأثیرگذار باشند.

نام‌های دیگر: پیام‌های خانوادگی

روابط

پیکرتراشی خانوادگی

Family sculpting

تکنیکی در درمان خانواده است که در آن اعضای خانواده با استفاده از بدن و موقعیت فیزیکی خود، ساختار و روابط میان اعضای خانواده را بازسازی می‌کنند. این روش به تجسم روابط پنهان و احساسات درونی در فضای فیزیکی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: پیکرتراشی خانوادگی

روابط

تاب‌آوری خانواده

Family resilience

تاب‌آوری خانواده به توانایی یک نظام خانوادگی در مواجهه با بحران‌ها، استرس‌های شدید و تغییرات ناگهانی اشاره دارد. این مفهوم بر سازگاری مثبت و بازگشت به تعادل پس از فشارهای روانی تمرکز دارد. خانواده‌های تاب‌آور با استفاده از منابع درونی و بیرونی، از هم‌بستگی خود محافظت کرده و رشد اعضای خانواده را تسهیل می‌کنند.

نام‌های دیگر: Family resilience، family resilience

روابط

ترس از ترک شدن

Fear of abandonment

یک الگوی هیجانی و اضطرابی است که در آن فرد با ترس مداوم از جدا شدن یا رها شدن توسط عزیزان یا وابستگان خود مواجه است. این ترس می‌تواند بر کیفیت روابط بین‌فردی و امنیت عاطفی تأثیر بگذارد.

نام‌های دیگر: ترس از ترک شدن

روابط

ترس از صمیمیت

Fear of Intimacy

نوعی اضطراب یا گریز در روابط نزدیک است که فرد را از برقراری پیوندهای عاطفی عمیق و اشتراک‌گذاری خود با دیگران باز می‌دارد. این حالت معمولاً به دلیل تلاش برای محافظت از خود در برابر آسیب‌پذیری یا طرد شدن رخ می‌دهد.

نام‌های دیگر: ترس از صمیمیت

روابط

تروماهای خانوادگی

family traumas

تجربیات آسیب‌زا و تکان‌دهنده‌ای که در بافت خانواده رخ می‌دهند و بر سلامت روان اعضای آن تأثیر می‌گذارند. این آسیب‌ها معمولاً شامل الگوهای رفتاری مخرب یا رویدادهای ناگوار در محیط خانه است.

نام‌های دیگر: تروماهای خانوادگی

روابط

تعارض خانوادگی

Family Conflict

تعارض خانوادگی به وضعیت ناسازگاری، کشمکش و درگیری‌های مستمر یا مقطعی میان اعضای خانواده اشاره دارد که می‌تواند ناشی از تفاوت در ارزش‌ها، انتظارات یا شیوه‌های ارتباطی باشد. این پدیده شامل سطوح مختلفی از درگیری کلامی و رفتاری است که اگر مدیریت نشود، می‌تواند به ساختار و کارکرد سالم خانواده آسیب برساند.

نام‌های دیگر: تعارض خانوادگی

روابط

تعارض در رابطه دوستی

Friendship conflict

تعارض در رابطه دوستی به اختلاف‌نظرها، ناسازگاری‌ها یا درگیری‌هایی اشاره دارد که بین دو یا چند دوست رخ می‌دهد. این تعارضات می‌توانند ناشی از تفاوت در ارزش‌ها، سوءتفاهم‌ها یا رقابت باشند و اگر مدیریت نشوند، می‌توانند منجر به پایان دوستی شوند. مهارت‌های حل مسئله و ارتباط موثر نقش کلیدی در مدیریت این تعارضات دارند.

نام‌های دیگر: تعارض در رابطه دوستی

روابط

چهره‌به‌چهره (۱۹۵۹)

Face-to-Face (1959)

این اصطلاح به مطالعه کلاسیک رابرت استرنبرگ و همکاران در سال ۱۹۵۹ اشاره دارد که بر تعاملات چهره‌به‌چهره و پویایی‌های بین‌فردی تمرکز داشت. این پژوهش به بررسی نحوه درک متقابل، ارتباط غیرکلامی و تأثیر حضور فیزیکی بر روابط انسانی پرداخت. این کار از مبانی مهم در درک تعاملات اجتماعی مستقیم محسوب می‌شود.

نام‌های دیگر: چهره‌به‌چهره (1959)

روابط

خانواده

Family

خانواده نخستین و بنیادی‌ترین نهاد اجتماعی است که افراد در آن متولد شده و فرآیند اجتماعی‌شدن را می‌گذرانند. این ساختار شامل اعضای مرتبط از طریق خون، ازدواج یا سرپرستی است که تعاملات عاطفی و حمایتی متقابلی دارند. خانواده نقش کلیدی در شکل‌گیری شخصیت، امنیت روانی و الگوهای رفتاری افراد ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: خانواده

روابط

خانواده اصلی

Family of origin

خانواده اصلی به خانواده‌ای اشاره دارد که فرد در آن متولد شده و دوران کودکی و نوجوانی خود را در آن سپری کرده است. این مفهوم در روان‌شناسی رشد و خانواده‌درمانی برای بررسی الگوهای دلبستگی، سبک‌های ارتباطی و انتقال بین‌نسلی تعصبات و رفتارها کاربرد دارد. ساختار و پویایی این خانواده نقش بنیادینی در شکل‌گیری هویت و سلامت روان فرد ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: خانواده اصلی

روابط

خانوادهٔ مبدأ

family of origin

خانواده‌ای که فرد در آن متولد شده و در سال‌های نخست زندگی در آن رشد کرده است. این خانواده نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری الگوهای رفتاری، هیجانی و سبک‌های دلبستگی فرد دارد.

نام‌های دیگر: خانواده مبدا

روابط

درمان خانواده

Family therapy

نوعی رویکرد درمانی که در آن خانواده به عنوان یک واحد سیستمیک مورد توجه قرار می‌گیرد. هدف این روش، بهبود تعاملات میان اعضا و حل تعارضات درون‌سیستمی برای بهبود سلامت روان تک‌تک افراد است.

نام‌های دیگر: درمان خانواده

روابط

دوستی

Friendship

یک رابطه اجتماعی مثبت و دوسویه است که بر پایه صمیمیت، اعتماد و حمایت متقابل بنا شده است. دوستی یکی از منابع اصلی حمایت اجتماعی و عاملی کلیدی در سلامت روان و بهزیستی فرد محسوب می‌شود.

نام‌های دیگر: دوستی

روابط

روابط خانوادگی

Family Relationships

شبکه‌ای از تعاملات، پیوندها و الگوهای ارتباطی میان اعضای یک خانواده که زیربنای رشد اجتماعی و عاطفی افراد است. کیفیت این روابط بر سلامت روان و شکل‌گیری هویت اعضای خانواده تأثیر مستقیم دارد.

نام‌های دیگر: روابط خانوادگی

روابط

روابط خانوادگی و زناشویی

Family and Marital Relationships

روابط خانوادگی و زناشویی به الگوهای تعاملی، عاطفی و ارتباطی میان اعضای خانواده و همسران اشاره دارد. این روابط نقش کلیدی در سلامت روان، رشد شخصیت و بهزیستی روان‌شناختی افراد ایفا می‌کنند. کیفیت این روابط تحت تأثیر مهارت‌های ارتباطی، انتظارات و پویایی‌های قدرت در خانواده است.

نام‌های دیگر: روابط خانوادگی و زناشویی

روابط

سوگ پدر

Father bereavement

فرآیند روانی و عاطفی ناشی از فقدان و مرگ پدر است که شامل مراحل مختلف واکنش‌های هیجانی و بازسازی زندگی پس از فقدان می‌شود. این تجربه می‌تواند بر سلامت روان و فرآیندهای رشد روانی فرد تأثیرات عمیقی بگذارد.

نام‌های دیگر: سوگ پدر

روابط

سیستم‌های خانواده

family systems

دیدگاهی در روان‌شناسی که خانواده را به عنوان یک واحد یا سیستم پویا و متقابل در نظر می‌گیرد. در این رویکرد، رفتار هر فرد بر اساس تعاملات، الگوهای ارتباطی و ساختارهای موجود در کل سیستم خانواده تحلیل می‌شود.

نام‌های دیگر: family systems، Family systems

روابط

مرزهای خانوادگی

Family boundaries

مجموعه‌ای از قوانین و قواعد نانوشته یا صریح که تعیین می‌کند تعاملات و ارتباطات میان اعضای خانواده و با دنیای خارج چگونه باشد. این مرزها مشخص‌کننده میزان صمیمیت، استقلال و تفکیک‌پذیری میان اعضای خانواده هستند.

نام‌های دیگر: مرزهای خانوادگی

روابط

مشکلات خانوادگی

Family Problems

به مجموعه‌ای از تعارضات، ناهماهنگی‌ها و چالش‌های ساختاری یا ارتباطی در بستر خانواده اطلاق می‌شود که عملکرد سازندهٔ آن را مختل می‌کند. این مشکلات می‌توانند ناشی از شکاف‌های بین‌نسلی، الگوهای ارتباطی ناسالم، یا فشارهای بیرونی باشند. تداوم این وضعیت اغلب بر سلامت روان اعضا و کیفیت تعاملات درون‌گروهی تأثیر منفی می‌گذارد.

نام‌های دیگر: مشکلات خانوادگی

روابط

منظومه‌ی خانوادگی

Family System

یک واحد اجتماعی متشکل از اعضای خانواده که بر اساس الگوهای تعاملی، ارتباطی و ساختاری با یکدیگر در ارتباط هستند. در این دیدگاه، رفتار هر فرد تحت تأثیر کل ساختار و تعادل میان اعضای خانواده در نظر گرفته می‌شود.

نام‌های دیگر: منظومه‌ی خانوادگی

روابط