فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۳۱ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

آرامش

Serenity

حالت روانی‌ای که در آن فرد از آشفتگی‌های ذهنی و تنش‌های محیطی فاصله گرفته و احساس آرامش درونی دارد. این وضعیت با کاهش هیجانات شدید و رسیدن به تعادل عاطفی همراه است.

نام‌های دیگر: آرامش

بهزیستی

احساس ارزشمندبودن

Sense of Worth

احساس ارزشمندبودن به باور فرد درباره ارزش ذاتی و شایستگی‌های خود اشاره دارد. این مفهوم یکی از اجزای کلیدی عزت‌نفس است و بر نحوه ارزیابی فرد از خود و تعاملاتش با دیگران تأثیر می‌گذارد. احساس ارزشمندبودن مثبت با سلامت روان بهتر، تاب‌آوری بیشتر در برابر استرس و رضایت بالاتر از زندگی همراه است.

نام‌های دیگر: احساس ارزشمندبودن

بهزیستی

احساس امنیت

Sense of Security

احساس امنیت یک حالت روان‌شناختی درونی است که در آن فرد خود را از تهدیدات فیزیکی و روانی در امان می‌داند و اعتماد به محیط اطراف و افراد نزدیک دارد. این حس پایه‌ای برای رشد سالم، کاوش محیطی و شکل‌گیری دلبستگی ایمن در دوران کودکی و تداوم آن در بزرگسالی است.

نام‌های دیگر: احساس امنیت

بهزیستی

استعاره‌های معنوی

spiritual metaphors

نمادها و تصاویر ذهنی که برای بیان مفاهیم فراتر از تجربه حسی و تجربی فرد به کار می‌روند. این استعاره‌ها به معنای بخشیدن معنای عمیق‌تر به پدیده‌های زیسته و تسهیل درک مفاهیم انتزاعی معنوی کمک می‌کنند.

نام‌های دیگر: استعاره‌های معنوی

بهزیستی

بهزیستی ذهنی

subjective well-being

حسی درونی و شخصی از رضایت از زندگی و تجربهٔ عاطفی مثبت است که فرد نسبت به کیفیت زندگی خود دارد. این مفهوم بر ارزیابی‌های فردی از خوشبختی و نبودِ احساسات منفی تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: subjective well-being

بهزیستی

بیگانگی اجتماعی

Social Alienation

بیگانگی اجتماعی حالتی است که در آن فرد احساس جدایی، انزوا و عدم تعلق به جامعه یا گروه‌های اجتماعی می‌کند. این احساس می‌تواند ناشی از فقدان معنای زندگی، ناتوانی در برقراری ارتباطات عمیق یا احساس بی‌اثر بودن در برابر ساختارهای اجتماعی باشد. بیگانگی اجتماعی با افسردگی، اضطراب و کاهش رضایت از زندگی مرتبط است و می‌تواند منجر به انزوا و رفتارهای ناسازگار شود.

نام‌های دیگر: بیگانگی اجتماعی

بهزیستی

پایداری

Sustainability

پایداری به توانایی یک سیستم، فرآیند یا وضعیت اطلاق می‌شود که بتواند در طول زمان حفظ شود و بدون تخریب منابع یا ایجاد اختلال در تعادل، ادامه یابد. در روان‌شناسی، این مفهوم اغلب در زمینه سلامت روان پایدار، تاب‌آوری فردی و سازگاری با استرس‌های بلندمدت مورد بحث قرار می‌گیرد. همچنین، پایداری محیطی می‌تواند بر بهزیستی روان‌شناختی افراد از طریق ایجاد محیط‌های زندگی سالم تأثیر بگذارد.

نام‌های دیگر: Sustainability، sustainability

بهزیستی

پذیرش اجتماعی

Social acceptance

میزان مورد تأیید بودن، مورد احترام بودن یا پذیرفته شدن یک فرد از سوی گروه‌ها و اعضای جامعه است. این مؤلفه نقش مهمی در شکل‌گیری عزت‌نفس و سلامت روان فرد ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: پذیرش اجتماعی

بهزیستی

پیشگیری از خودکشی

Suicide prevention

مجموعه‌ای از اقدامات و مداخلات هدفمند برای کاهش خطر خودکشی و حمایت از افراد در معرض خطر است. این فرآیند شامل شناسایی زودهنگام علائم هشدار، ارائهٔ حمایت روان‌شناختی، مدیریت بحران و کاهش دسترسی به ابزارهای آسیب‌زا می‌شود. هدف اصلی، ارتقای تاب‌آوری و ایجاد شبکه‌های حمایتی اجتماعی است.

نام‌های دیگر: Suicide prevention، suicide prevention

بهزیستی

جست‌وجوی معنا

Search for meaning

جست‌وجوی معنا فرآیندی است که در آن فرد به دنبال یافتن هدف، ارزش و اهمیت در تجربیات و زندگی خود می‌گردد. این جست‌وجو یکی از مؤلفه‌های اصلی در سلامت روان و بهزیستی روان‌شناختی محسوب می‌شود.

نام‌های دیگر: جست‌وجوی معنا

بهزیستی

جمع‌بندی و افق‌های آینده

Summation and future horizons

فرآیندی ذهنی که در آن فرد به بازنگری تجربیات گذشته و ارزیابی مسیرهای پیش‌رو می‌پردازد. این مفهوم به درک معنایی از زیست‌جهان و ترسیم چشم‌اندازهای روانی در مراحل مختلف زندگی اشاره دارد.

نام‌های دیگر: جمع‌بندی و افق‌های آینده

بهزیستی

خودآرام‌بخشی

Self-soothing

توانایی فرد برای مدیریت و کاهش سطح هیجانات شدید و تنش‌های روانی با استفاده از منابع درونی یا ابزارهای آرام‌بخش. این مهارت به بازگشت به حالت تعادل هیجانی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: خودآرام‌بخشی

بهزیستی

خودبهبودی

self-improvement

تلاش آگاهانه فرد برای ارتقای ویژگی‌های شخصیتی، مهارت‌ها و رفتارهای خود جهت دستیابی به عملکرد بهتر و رضایت بیشتر. این مفهوم بر مسئولیت‌پذیری فرد در قبال رشد شخصی و تغییرات مثبت در سبک زندگی تأکید دارد.

نام‌های دیگر: self-improvement

بهزیستی

خودشیاری

Self-actualization

فرآیند تحقق بخشیدن به پتانسیل‌های بالقوه و استعدادهای ذاتی فرد برای رسیدن به رشد همه‌جانبه. این مفهوم در روان‌شناسی انسان‌گرا، به‌ویژه در سلسله‌مراتب نیازهای مازلو، به عنوان اوج نیازهای روان‌شناختی شناخته می‌شود. خودشیاری شامل پذیرش خود، خلاقیت و معناداری زندگی است.

نام‌های دیگر: خودهشیاری

بهزیستی

خود‌یاری

Self-help

استفاده از منابع، راهکارها و استراتژی‌های شخصی برای بهبود سلامت روان یا حل مشکلات فردی بدون مداخله مستقیم متخصص است. این رویکرد بر توانمندی فرد برای مدیریت وضعیت‌های زندگی تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: خودیاری

بهزیستی

خوشبختی ذهنی

subjective happiness

ارزیابی شخصی و درونی فرد از میزان رضایت و احساس خوشبختی در زندگی خود. این مفهوم بر تجربه زیسته و ادراک فردی از کیفیت زندگی تأکید دارد و با معیارهای عینی و بیرونی متفاوت است.

نام‌های دیگر: subjective happiness

بهزیستی

دفتر موفقیت

Success journal

ابزاری برای ثبت و مستندسازی دستاوردها، پیشرفت‌ها و تجربه‌های مثبت روزانه به منظور تقویت خودباوری. این شیوه از خودکمک‌رسانی به فرد کمک می‌کند تا بر نقاط قوت و موفقیت‌های کوچک خود تمرکز کند.

نام‌های دیگر: دفتر موفقیت

بهزیستی

رنج

Suffering

رنج در روان‌شناسی به تجربهٔ ناخوشایند فیزیکی یا روانی اطلاق می‌شود که با احساس درد، اندوه یا ناامیدی همراه است. این مفهوم با تروما و استرس مرتبط است اما بر جنبهٔ معنایی و تفسیر فردی از درد نیز تأکید دارد. مدیریت رنج شامل پذیرش، یافتن معنا و توسعهٔ راهبردهای مقابله‌ای سازگارانه است.

نام‌های دیگر: رنج

بهزیستی

رنج و معنا

Suffering and meaning

رابطه میان تجربه‌ی سختی‌های زیسته و توانایی فرد در استخراج هدف از دل آن تجربه‌ها. این مفهوم بر این ایده استوار است که رنج می‌تواند بستری برای رشد روانی و کشف معنای عمیق‌تر زندگی باشد.

نام‌های دیگر: رنج و معنا

بهزیستی

روانشناسی جنسی

Sexual psychology

بررسی علمی جنبه‌های روان‌شناختی، عاطفی و رفتاری مرتبط با جنسیت و رفتارهای جنسی انسان است. این حوزه به مطالعه تکامل میل جنسی، هویت جنسی، اختلالات عملکردی و تأثیر عوامل روانی بر سلامت جنسی می‌پردازد. روانشناسان این رشته به درک تعامل پیچیده بین ذهن، بدن و روابط صمیمانه کمک می‌کنند.

نام‌های دیگر: روانشناسی جنسی، روان‌شناسی جنسی

بهزیستی

رویکرد مبتنی بر قوت‌ها

Strengths-Based Approach

این رویکرد در روان‌شناسی مثبت‌گرا و مشاوره، بر شناسایی و پرورش توانمندی‌ها و استعدادهای ذاتی فرد تمرکز دارد تا جایگزینی برای تمرکز صرف بر نقص‌ها یا بیماری‌ها. هدف اصلی، استفاده از نقاط قوت برای بهبود سلامت روان، تاب‌آوری و عملکرد کلی زندگی است. این روش به فرد کمک می‌کند تا با تکیه بر منابع درونی خود، چالش‌ها را مدیریت کند.

نام‌های دیگر: رویکرد مبتنی بر قوت‌ها

بهزیستی

سلامت روان مدرسه‌ای

School Mental Health

سلامت روان مدرسه‌ای به وضعیت بهزیستی روان‌شناختی، اجتماعی و عاطفی دانش‌آموزان در محیط آموزشی اشاره دارد. این مفهوم شامل توانایی یادگیری مؤثر، برقراری روابط سالم با همسالان و معلمان، و مدیریت هیجانات است. تمرکز اصلی بر پیشگیری از اختلالات و ارتقای مهارت‌های سازگاری در بستر مدرسه است.

نام‌های دیگر: سلامت روان مدرسه

بهزیستی

شفقت به خود

self-compassion

شفقت به خود به معنای برخورد مهربانانه و درک‌کننده با خود در زمان شکست‌ها یا رنج‌های شخصی است. این مفهوم شامل سه مؤلفه اصلی مهربانی با خود، اشتراک‌گذاری رنج انسانی و ذهن‌آگاهی می‌شود. افراد دارای این ویژگی به جای سرزنش خود، با خویشتن خود همدلی کرده و از سخت‌گیری‌های مخرب پرهیز می‌کنند.

نام‌های دیگر: شفقت به خود، self-compassion، Self-compassion

بهزیستی

صلح‌جویی معنوی

Spiritual peacemaking

صلح‌جویی معنوی فرآیندی است که در آن فرد از ارزش‌ها و باورهای معنوی خود برای حل تعارضات و ترویج هماهنگی با دیگران استفاده می‌کند. این مفهوم بر مسئولیت‌پذیری فردی در قبال ایجاد صلح در سطح شخصی و اجتماعی تأکید دارد. در روان‌شناسی معنوی، این رویکرد به معنای عملی‌سازی همدلی و بخشش در تعاملات روزمره است.

نام‌های دیگر: spiritual peacemaking

بهزیستی

عزت‌نفس

Self-esteem

ارزیابی کلی و احساس ارزشمندی است که فرد نسبت به خود دارد. این مفهوم بازتاب‌دهنده میزان رضایت و پذیرش فرد از توانمندی‌ها و ویژگی‌های شخصی خویش است.

نام‌های دیگر: Self-esteem، self-esteem

بهزیستی

کاهش استرس

Stress reduction

فرآیندی برای مدیریت و تعدیل پاسخ‌های فیزیولوژیک و روانی به عوامل فشارآورنده است. این فرآیند با هدف کاهش سطح هورمون‌های استرس و بازگرداندن تعادل به سیستم عصبی انجام می‌شود.

نام‌های دیگر: کاهش استرس

بهزیستی

مدیریت استرس

Stress management

مدیریت استرس مجموعه‌ای از تکنیک‌ها، روش‌ها و استراتژی‌هایی است که برای کنترل سطح استرس، کاهش اثرات منفی آن و بهبود سازگاری فرد طراحی شده‌اند. این فرآیند شامل مداخلاتی نظیر آگاهی‌ورزی، تکنیک‌های تنفسی، مدیریت زمان و تغییرات سبک زندگی می‌شود. هدف نهایی مدیریت استرس، ارتقای سلامت روان و افزایش تاب‌آوری فرد در برابر فشارهای روانی است.

نام‌های دیگر: Stress management، stress management

بهزیستی

مراقبت از خود

Self-care

مجموعه‌ای از فعالیت‌ها و رفتارهای آگاهانه که فرد برای حفظ و ارتقای سلامت جسمی، روانی و عاطفی خود انجام می‌دهد. مراقبت از خود شامل مدیریت استرس، حفظ مرزهای شخصی و پاسخگویی به نیازهای اساسی بدن و ذهن است.

نام‌های دیگر: مراقبت از خود

بهزیستی

معنویت

Spirituality

معنویت به باورها، ارزش‌ها و جستجوی فردی برای معنا و هدف در زندگی اشاره دارد که فراتر از ملاحظات مادی است. این مفهوم می‌تواند شامل ارتباط با خود، دیگران، طبیعت یا یک نیروی برتر باشد و به ارتقای سلامت روان و تاب‌آوری کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: معنویت

بهزیستی

معنویت

spirituality

جست‌وجوی فرد برای یافتن معنا، هدف و پیوند با چیزی فراتر از خود، که لزوماً با دین یا مذهب گره نخورده است. این مفهوم بر جنبه‌های درونی و وجودی زندگی و تلاش برای درک جایگاه انسان در جهان تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: spirituality، Spirituality

بهزیستی

معنویت در آموزش

Spirituality in Education

معنویت در آموزش به بررسی و پرورش ابعاد وجودی عمیق‌تر انسان، شامل جستجوی معنا، هدف و ارتباط با فراتر از خود در فرآیند یادگیری اشاره دارد. این مفهوم بر توسعه همدلی، خرد و مسئولیت اخلاقی در محیط‌های آموزشی تمرکز دارد. هدف آن کمک به فراگیران برای یافتن معنا در تجربیات یادگیری و رشد شخصیت فراتر از دانش فنی است.

نام‌های دیگر: معنویت در آموزش

بهزیستی