فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۲۷ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

آموزش

Education

آموزش فرایند ساختاریافته‌ای است که منجر به کسب دانش، مهارت‌ها، ارزش‌ها و عادات جدید می‌شود. در روان‌شناسی، آموزش با اصول یادگیری و تغییر رفتار پیوند خورده و بر طراحی مداخلات آموزشی موثر تمرکز دارد. این مفهوم نه تنها به آموزش رسمی در مدارس، بلکه به فرایندهای یادگیری مادام‌العمر و تغییرات شناختی ناشی از تجربه نیز اشاره دارد.

نام‌های دیگر: آموزش

کار و تحصیل

آموزش برای توسعه پایدار

Education for sustainable development

آموزش برای توسعه پایدار رویکردی آموزشی است که با هدف تقویت دانش، مهارت‌ها و ارزش‌های لازم برای ساختن آینده‌ای پایدار طراحی شده است. در روان‌شناسی تربیتی، این مفهوم بر نقش آموزش در شکل‌گیری نگرش‌های مسئولانه، شهروندی فعال و تفکر انتقادی نسبت به مسائل اجتماعی و زیست‌محیطی تأکید دارد. این فرآیند به یادگیرندگان کمک می‌کند تا پیامدهای بلندمدت تصمیمات خود را درک کنند.

نام‌های دیگر: Education for sustainable development

کار و تحصیل

آموزش کارآفرینی

Entrepreneurial education

فرآیند یادگیری و آموزش مهارت‌ها، نگرش‌ها و دانش‌های لازم برای شناسایی فرصت‌ها و مدیریت پروژه‌های نوآورانه است. این نوع آموزش بر تقویت تفکر خلاق و توانایی حل مسئله تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: Entrepreneurial education

کار و تحصیل

آموزش کارکنان

Employee Training

آموزش کارکنان فرآیند برنامه‌ریزی شده‌ای است که برای ارتقای دانش، مهارت‌ها و نگرش‌های نیروی انسانی در محیط کار طراحی می‌شود. این فرآیند با هدف بهبود عملکرد شغلی و سازگاری با تغییرات تکنولوژیک یا سازمانی انجام می‌گیرد. آموزش می‌تواند شامل دوره‌های فنی، مهارت‌های نرم و آشنایی با فرهنگ سازمانی باشد.

نام‌های دیگر: آموزش کارکنان

کار و تحصیل

اثربخشی

effectiveness

میزان موفقیت در دستیابی به اهداف تعیین‌شده از طریق استفاده بهینه از منابع و تلاش‌ها. در روان‌شناسی، اثربخشی می‌تواند به کارایی راهبردهای مقابله‌ای یا مداخلات درمانی اشاره داشته باشد. این مفهوم با کارایی (efficiency) متفاوت است و بر نتیجه نهایی تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: اثربخشی

کار و تحصیل

ارزشیابی آموزشی

Educational Assessment

ارزشیابی آموزشی فرآیند نظام‌مند جمع‌آوری، تفسیر و استفاده از اطلاعات برای توصیف و بهبود فرآیند یاددهی-یادگیری است. این مفهوم فراتر از نمره‌دهی صرف، شامل سنجش پیشرفت یادگیرندگان و اثربخشی روش‌های تدریس می‌شود. انواع آن شامل ارزشیابی تکوینی، پایانی و تشخیصی است که هرکدام اهداف خاصی را دنبال می‌کنند.

نام‌های دیگر: ارزشیابی آموزشی

کار و تحصیل

ارزیابی آموزشی

Educational Assessment

فرآیند سیستماتیک جمع‌آوری اطلاعات درباره یادگیری، مهارت‌ها و توانمندی‌های دانش‌آموزان برای تصمیم‌گیری‌های آموزشی. این ارزیابی شامل استفاده از ابزارهای مختلف برای سنجش پیشرفت تحصیلی و شناسایی نیازهای یادگیری است.

نام‌های دیگر: ارزیابی آموزشی

کار و تحصیل

برابری آموزشی

Educational equity

برابری آموزشی به معنای تأمین منابع و فرصت‌های عادلانه برای همه دانش‌آموزان، صرف‌نظر از پیشینه‌های اجتماعی یا اقتصادی آن‌هاست. این مفهوم فراتر از برابری صوری رفته و بر رفع موانع سیستماتیک برای دستیابی به نتایج یادگیری یکسان تمرکز دارد. هدف نهایی، اطمینان از موفقیت تحصیلی برای همه گروه‌هاست.

نام‌های دیگر: Educational equity، educational equity

کار و تحصیل

تحصیلات

Educational attainment

به حداکثر سطح تحصیلات رسمی کسب‌شده توسط یک فرد اشاره دارد. این شاخص در روان‌شناسی و جامعه‌شناسی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین متغیرهای اقتصادی-اجتماعی برای پیش‌بینی وضعیت شغلی، درآمد و سلامت روان استفاده می‌شود. سطح تحصیلات می‌تواند بر دسترسی به منابع شناختی و اجتماعی تأثیر مستقیم داشته باشد.

نام‌های دیگر: Educational attainment، educational attainment

کار و تحصیل

توانمندسازی کارکنان

Employee empowerment

توانمندسازی کارکنان فرآیندی است که در آن اختیار، دانش و منابع لازم برای تصمیم‌گیری و اقدام مستقل به کارکنان داده می‌شود. این رویکرد با افزایش حس مالکیت و انگیزه درونی، تعهد سازمانی را ارتقا می‌دهد. نتایج آن معمولاً شامل بهبود عملکرد و رضایت شغلی بالاتر است.

نام‌های دیگر: توانمندسازی کارکنان

کار و تحصیل

جهت‌گیری کارآفرینانه

Entrepreneurial orientation

این مفهوم به سبک مدیریت و رفتار سازمانی اشاره دارد که بر نوآوری، ریسک‌پذیری و پیش‌دستی در بازار تأکید دارد. در روان‌شناسی صنعتی و سازمانی، ویژگی‌های شخصیتی و انگیزشی افراد یا تیم‌هایی را بررسی می‌کند که توانایی ایجاد و رشد کسب‌وکارهای جدید را دارند. این جهت‌گیری شامل تمایل به جستجوی فرصت‌های جدید و استفاده از منابع به شیوه‌ای خلاقانه است. این سازه برای درک پویایی‌های رهبری و کارآفرینی در محیط‌های کاری مهم است.

نام‌های دیگر: Entrepreneurial orientation، entrepreneurial orientation

کار و تحصیل

خستگی عاطفی

Emotional exhaustion

خستگی عاطفی به عنوان یکی از ابعاد اصلی سندرم فرسودگی شغلی شناخته می‌شود و شامل احساس تخلیه کامل انرژی هیجانی و جسمی است. این حالت معمولاً در اثر استرس مزمن شغلی و فشارهای روانی طولانی‌مدت ایجاد می‌شود. افراد مبتلا به این وضعیت، احساس ناتوانی در برآورده کردن خواسته‌های شغلی و اجتماعی خود را تجربه می‌کنند.

نام‌های دیگر: Emotional exhaustion، emotional exhaustion

کار و تحصیل

درگیری مثبت

engagement

درگیری مثبت یا درگیری تحصیلی-شغلی، حالتی از غوطه‌وری روان‌شناختی و انرژی مثبت در انجام فعالیت‌هاست. این مفهوم شامل ابعاد هیجانی، رفتاری و شناختی است که فرد را به فعالیت مورد نظر متصل می‌کند. افراد با درگیری بالا، تمرکز و تعهد بیشتری نشان می‌دهند.

نام‌های دیگر: engagement

کار و تحصیل

رشد اقتصادی

Economic Growth

رشد اقتصادی افزایش ظرفیت تولید کالاها و خدمات یک جامعه در یک دوره زمانی مشخص است. اگرچه این مفهوم ریشه در اقتصاد دارد، اما در روان‌شناسی اجتماعی و سلامت عمومی به‌عنوان یکی از عوامل تعیین‌کننده سطح استرس، امنیت روانی و بهزیستی جمعیتی مورد توجه قرار می‌گیرد. تغییرات در این شاخص می‌تواند بر احساس امنیت و امید به آینده تأثیر بگذارد.

نام‌های دیگر: رشد اقتصادی

کار و تحصیل

رشد اقتصادی

Economic Growth

رشد اقتصادی به افزایش ظرفیت تولید کالاها و خدمات یک جامعه در طول زمان گفته می‌شود. اگرچه این شاخص کلان بر رفاه عمومی تأثیر دارد، اما همبستگی مستقیمی با بهزیستی روان‌شناختی افراد ندارد. روان‌شناسان بر این باورند که توزیع عادلانه ثروت و امنیت شغلی تأثیر بیشتری بر سلامت روان دارند.

نام‌های دیگر: economic growth

کار و تحصیل

روابط آموزشی

Educational Relationships

روابط آموزشی به تعاملات دوسویه و پویا میان معلمان، دانش‌آموزان و سایر اعضای جامعه آموزشی اطلاق می‌شود. کیفیت این روابط بر انگیزش، رضایت تحصیلی و سلامت روانی یادگیرندگان تأثیر مستقیم دارد. یک رابطه آموزشی سالم بر پایه احترام متقابل، اعتماد و ارتباط مؤثر استوار است و بستر مناسبی برای یادگیری معنادار فراهم می‌آورد.

نام‌های دیگر: روابط آموزشی

کار و تحصیل

روان‌شناسی کارکنان

Employee Psychology

مطالعه علمی رفتار، انگیزش و روان‌شناسی کارکنان در محیط کار است. این حوزه بر عواملی تأکید دارد که بر عملکرد، رضایت و تعهد شغلی تأثیر می‌گذارند. درک این عوامل به مدیران کمک می‌کند تا محیط کاری سالم‌تر و پربازده‌تری ایجاد کنند.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی کارکنان

کار و تحصیل

رهبری آموزشی

educational leadership

رهبری آموزشی به فرآیند هدایت و تأثیرگذاری بر اعضای یک محیط آموزشی برای بهبود فرآیندهای یاددهی-یادگیری و نتایج تحصیلی اشاره دارد. این مفهوم بر توسعهٔ حرفه‌ای معلمان، ایجاد فرهنگ سازمانی مثبت و مدیریت منابع تمرکز دارد. رهبر آموزشی نقش کلیدی در ایجاد محیطی پویا و حمایت‌کننده برای رشد همهٔ ذی‌نفعان ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: رهبری آموزشی

کار و تحصیل

رهبری آموزشی

Educational leadership

رهبری آموزشی به فرآیند تأثیرگذاری بر معلمان، کارکنان و دانش‌آموزان برای تحقق اهداف یادگیری و رشد سازمانی در محیط‌های آموزشی اطلاق می‌شود. این حوزه بر ایجاد فرهنگ مدرسه، توسعه حرفه‌ای معلمان و بهبود کیفیت تدریس تمرکز دارد. رهبران آموزشی با الهام‌بخشی و پشتیبانی، محیطی پویا برای یادگیری ایجاد می‌کنند.

نام‌های دیگر: Educational leadership، educational leadership

کار و تحصیل

سنجش آموزشی

Educational assessment

سنجش آموزشی فرآیند نظام‌مند جمع‌آوری، تفسیر و استفاده از اطلاعات برای توصیف و بهبود یادگیری و عملکرد آموزشی دانش‌آموزان است. این فرآیند شامل روش‌های مختلفی مانند آزمون‌ها، مشاهده و پوشه‌کارهاست تا میزان تسلط بر مهارت‌ها و دانش‌های درسی ارزیابی شود. هدف اصلی آن ارائه بازخورد سازنده برای ارتقای فرآیند تدریس و یادگیری است.

نام‌های دیگر: سنجش آموزشی

کار و تحصیل

سوپرویژن آموزشی

Educational Supervision

فرآیندی نظارتی و حمایتی است که هدف آن بهبود کیفیت تدریس و یادگیری از طریق راهنمایی معلمان و کارکنان آموزشی می‌باشد. این مفهوم فراتر از نظارت اداری صرف رفته و بر توسعه حرفه‌ای و بازخورد سازنده تمرکز دارد. سوپرویژن آموزشی با ایجاد فضای امن برای نقد و بررسی، به رشد حرفه‌ای معلمان کمک شایانی می‌کند.

نام‌های دیگر: سوپرویژن آموزشی

کار و تحصیل

فناوری آموزشی

Educational technology

به استفاده از ابزارها، فرآیندها و منابع تکنولوژیک برای بهبود کیفیت یادگیری و آموزش گفته می‌شود. این حوزه بر طراحی و به‌کارگیری راهکارهای دیجیتال جهت تسهیل انتقال دانش تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: Educational technology، educational technology

کار و تحصیل

قابلیت استخدام

Employability

مجموعه مهارت‌ها، دانش و ویژگی‌های فردی که فرد را برای یافتن، حفظ و پیشرفت در مشاغل مختلف آماده می‌سازد. این مفهوم فراتر از داشتن یک شغل خاص، به توانایی انطباق‌پذیری فرد با بازار کار اشاره دارد.

نام‌های دیگر: Employability، employability

کار و تحصیل

کارآفرینی

Entrepreneurship

فرآیند شناسایی، توسعه و اجرای فرصت‌های نوآورانه برای ایجاد ارزش یا کسب‌وکار جدید است. این مفهوم شامل مدیریت ریسک و سازماندهی منابع برای دستیابی به اهداف اقتصادی یا اجتماعی است.

نام‌های دیگر: Entrepreneurship، entrepreneurship

کار و تحصیل

کارمند

Employee

کارمند فردی است که در ازای دریافت حقوق یا دستمزد، خدمات تخصصی یا اجرایی را برای یک سازمان یا کارفرما ارائه می‌دهد. این نقش بخشی از ساختار سازمانی است و با تعهدات شغلی مشخص و سلسله‌مراتب کاری تعریف می‌شود. سلامت روان و رضایت شغلی کارمندان تأثیر مستقیمی بر بهره‌وری سازمان دارد.

نام‌های دیگر: employee

کار و تحصیل

گزینش کارکنان

Employee Selection

فرآیند سیستماتیک انتخاب بهترین متقاضیان برای مشاغل خالی در یک سازمان است. این فرآیند شامل مصاحبه، آزمون‌های روان‌شناختی و بررسی سوابق برای سنجش تناسب شغلی است. هدف آن کاهش خطای استخدام و افزایش کارایی نیروی انسانی است.

نام‌های دیگر: گزینش کارکنان

کار و تحصیل

مدیریت آموزشی

Educational management

مدیریت آموزشی به فرآیند برنامه‌ریزی، سازماندهی، هدایت و نظارت بر منابع و فعالیت‌های آموزشی در نهادهای یادگیری اشاره دارد. این حوزه بر ایجاد محیطی پویا برای یادگیری مؤثر و توسعه حرفه‌ای معلمان تمرکز دارد. هدف نهایی آن ارتقای کیفیت فرآیند آموزش و تحقق اهداف تربیتی است.

نام‌های دیگر: مدیریت آموزشی

کار و تحصیل