فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۰ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

طبیعت‌گرایی

Naturalism

طبیعت‌گرایی یک دیدگاه فلسفی و روش‌شناختی است که بر این باور استوار است که همه پدیده‌ها، از جمله پدیده‌های روانی و اجتماعی، قابل توضیح از طریق قوانین و فرآیندهای طبیعی هستند. در روان‌شناسی، این رویکرد تأکید می‌کند که رفتار و ذهن باید مانند پدیده‌های فیزیکی مورد مطالعه و اندازه‌گیری قرار گیرند. این مکتب معمولاً با انکار هرگونه توضیح ماوراءطبیعی همراه است.

نام‌های دیگر: Naturalism، naturalism

شناخت

طراحی آزمایش

experimental design

طراحی آزمایش به برنامه‌ریزی ساختاریافته برای انجام یک پژوهش علمی اشاره دارد که در آن متغیرها کنترل و اندازه‌گیری می‌شوند. این طراحی شامل تعیین گروه‌های آزمایشی و گواه، روش‌های نمونه‌گیری و ابزارهای جمع‌آوری داده است. هدف اصلی طراحی آزمایش، اطمینان از روایی و پایایی نتایج پژوهش است.

نام‌های دیگر: طراحی آزمایش

شناخت

طراحی تفکر

design thinking

طراحی تفکر یک رویکرد حل مسئله خلاقانه و انسان‌محور است که بر درک عمیق نیازهای کاربر تمرکز دارد. این روش شامل مراحل همدلی، تعریف مسئله، ایده‌پردازی، نمونه‌سازی و آزمایش است. طراحی تفکر با تشویق به نوآوری و بازخورد مستمر، راه‌حل‌های کاربردی و نوآورانه تولید می‌کند.

نام‌های دیگر: design thinking

شناخت

طرح آزمایشی

experimental design

یک ساختار روش‌شناختی در پژوهش که در آن پژوهشگر با دستکاری مستقل یک متغیر، اثر آن را بر متغیر وابسته کنترل و اندازه‌گیری می‌کند. هدف از این طرح، تعیین روابط علی و معلولی میان متغیرها با کنترل عوامل مداخله‌گر است.

نام‌های دیگر: experimental design

شناخت

طرح عاملی

factor analysis

یک روش آماری چندمتغیره که برای کاهش ابعاد داده‌ها و شناسایی ساختارهای پنهان میان متغیرها به کار می‌رود. این روش با گروه‌بندی متغیرهای مرتبط، ویژگی‌های اصلی و زیرساخت‌های مشترک را در مجموعه‌داده‌ها آشکار می‌کند.

نام‌های دیگر: طرح عاملی

شناخت

طرحواره

Schema

طرحواره الگوهای بنیادین و پایدار شناختی، عاطفی و رفتاری است که از تجربیات اولیه شکل می‌گیرد و به عنوان فیلتری برای تفسیر واقعیت عمل می‌کند. این ساختارهای ذهنی به فرد کمک می‌کنند تا اطلاعات جدید را سازماندهی کند، اما در صورت ناسازگار بودن، می‌توانند منجر به الگوهای تکرارشونده و آسیب‌زا در روابط و هیجان‌ها شوند.

نام‌های دیگر: طرحواره

شناخت

طرحواره

Schema

طرحواره الگوهای بنیادین و پایدار شناختی، عاطفی و رفتاری است که از تجربیات اولیه شکل می‌گیرد و به عنوان فیلتری برای تفسیر واقعیت عمل می‌کند. این ساختارهای ذهنی به فرد کمک می‌کنند تا اطلاعات جدید را سازماندهی کند، اما در صورت ناسازگار بودن، می‌توانند منجر به الگوهای تکرارشونده و آسیب‌زا در روابط و هیجان‌ها شوند.

نام‌های دیگر: Schema

شناخت

طرحواره ذهنی

Schema

ساختارهای شناختی پایداری هستند که اطلاعات را سازمان‌دهی و تفسیر می‌کنند. این الگوهای ذهنی بر نحوه درک فرد از خود، دیگران و جهان تأثیر گذاشته و در پردازش تجربه‌های جدید نقش دارند.

نام‌های دیگر: طرحواره ذهنی

شناخت

طرحواره هیجانی

Emotional Schema

طرحواره هیجانی باورها و انتظارات فرد نسبت به هیجانات خود و دیگران را شامل می‌شود. این ساختارهای شناختی تعیین می‌کنند که فرد چگونه هیجانات را تفسیر، ارزیابی و تنظیم کند. طرحواره‌های ناسازگار می‌توانند منجر به سرکوب هیجانات یا واکنش‌های افراطی شوند. شناخت و بازسازی این طرحواره‌ها هدف اصلی در درمان‌های هیجان‌مدار است.

نام‌های دیگر: طرحواره‌ی هیجانی

شناخت

طرحواره‌درمانی هیجانی

Emotional Schema Therapy

یک رویکرد درمانی که بر شناسایی و اصلاح طرحواره‌های هیجانی ناکارآمد تمرکز دارد. این روش با هدف تغییر ساختارهای شناختی و هیجانی که مانع از تجربه هیجانات سازنده می‌شوند، طراحی شده است.

نام‌های دیگر: Emotional Schema Therapy

شناخت