فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۲۱ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

یادگیری

learning

فرآیند نسبتاً پایدار تغییر در رفتار یا دانش ناشی از تجربه و تمرین است. این تغییرات نه از رشد بیولوژیک و نه از خستگی موقت ناشی می‌شوند. یادگیری می‌تواند آگاهانه یا ناخودآگاه، و از طریق روش‌های مختلفی چون شرطی‌سازی یا مشاهده رخ دهد. این مفهوم پایه‌ای‌ترین مبحث در روان‌شناسی رفتارگرایی و شناختی محسوب می‌شود.

نام‌های دیگر: یادگیری

شناخت

یادگیری

Learning

یادگیری فرآیندی است که طی آن رفتار یا توانایی‌های نسبتاً پایدار از طریق تجربه و تمرین تغییر می‌کند. این تغییرات ناشی از رشد بیولوژیکی یا خستگی موقت نیستند، بلکه حاصل تعامل فرد با محیط پیرامون او هستند. یادگیری شامل مکانیسم‌های متعددی از جمله شرطی‌سازی، یادگیری مشاهده‌ای و پردازش شناختی است که به سازگاری انسان با شرایط متغیر کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: Learning، learning

شناخت

یادگیری

learning

فرآیند نسبتاً پایدار تغییر در رفتار یا دانش که از طریق تجربه، تمرین یا مطالعه حاصل می‌شود. این مفهوم در روان‌شناسی شامل مکانیسم‌های مختلفی مانند شرطی‌سازی، یادگیری مشاهده‌ای و پردازش شناختی است و پایه اصلی سازگاری انسان با محیط پویای خود را تشکیل می‌دهد.

نام‌های دیگر: education

شناخت

یادگیری از طریق آموزش

learning by teaching

رویکردی آموزشی که در آن یادگیرنده با تلاش برای انتقال مفاهیم به دیگران، بر دانش خود مسلط می‌شود. این فرآیند باعث بازسازی ذهنی اطلاعات و شناسایی شکاف‌های دانشی در ساختارهای شناختی فرد می‌گردد.

نام‌های دیگر: learning by teaching

شناخت

یادگیری تجربه‌ای

Experiential learning

فرآیندی از یادگیری که در آن دانش از طریق مستقیم تجربه و بازاندیشی در آن تجربیات حاصل می‌شود. در این رویکرد، فرد با انجام فعالیت‌های عملی و تحلیل نتایج آن‌ها، به درک عمیق‌تری از مفاهیم دست می‌یابد.

نام‌های دیگر: Experiential learning، experiential learning

شناخت

یادگیری تحصیلی

Academic Learning

یادگیری تحصیلی به فرآیند اکتساب دانش، مهارت‌ها و نگرش‌های خاصی اشاره دارد که در محیط‌های آموزشی رسمی و ساختاریافته صورت می‌گیرد. این نوع یادگیری معمولاً بر اساس برنامه‌های درسی از پیش تعیین‌شده طراحی شده و هدف آن توسعه توانایی‌های شناختی و عملی دانش‌آموزان است. برخلاف یادگیری غیررسمی، یادگیری تحصیلی دارای اهداف مشخص، معیارهای ارزیابی و ساختار زمانی معین است.

نام‌های دیگر: یادگیری تحصیلی

شناخت

یادگیری تحول‌آفرین

Transformative Learning

یادگیری تحول‌آفرین فرآیندی است که در آن چارچوب‌های ذهنی و باورهای عمیق فرد بازبینی و بازسازی می‌شوند. این نوع یادگیری منجر به تغییرات بنیادین در دیدگاه‌ها و تفسیرهای فرد از جهان و خود می‌گردد.

نام‌های دیگر: یادگیری تحول‌آفرین

شناخت

یادگیری تحول‌آفرین

Transformative learning

یادگیری تحول‌آفرین فرآیندی است که در آن افراد بازنمایی‌های معنایی خود را از جهان بازبینی و اصلاح می‌کنند. این نوع یادگیری منجر به تغییرات عمیق در چارچوب‌های ذهنی، باورها و انتظارات فرد می‌شود. جک مگیرو از نظریه‌پردازان اصلی این حوزه است که بر نقش تفکر انتقادی در این دگرگونی تأکید دارد.

نام‌های دیگر: Transformative learning، transformative learning

شناخت

یادگیری خودتنظیم

Self-regulated learning

یادگیری خودتنظیم فرآیندی است که در آن دانش‌آموزان اهداف یادگیری خود را تعیین کرده و انگیزه و رفتار خود را برای دستیابی به آن‌ها مدیریت می‌کنند. این رویکرد بر نقش فعال فراگیر در فرآیند یادگیری تأکید دارد و شامل تنظیم شناختی، انگیزشی و رفتاری است.

نام‌های دیگر: یادگیری خودتنظیم

شناخت

یادگیری خودتنظیم‌شده

self-regulated learning

فرآیندی که در آن یادگیرنده به‌طور فعال، هدفمند و آگاهانه بر فرآیندهای شناختی، انگیزشی و رفتاری خود برای دستیابی به اهداف آموزشی نظارت می‌کند. این رویکرد شامل برنامه‌ریزی، پایش و ارزیابی خود است.

نام‌های دیگر: self-regulated learning

شناخت

یادگیری ریاضی

mathematics learning

یادگیری ریاضی فرآیندی شناختی است که طی آن فرد مفاهیم، الگوها و روابط کمّی را درک کرده و مهارت‌های حل مسئله را کسب می‌کند. این فرآیند نیازمند تعامل بین حافظه کاری، توجه انتخابی و دانش پیشین است. چالش‌های رایج در این حوزه شامل اضطراب ریاضی و سبک‌های یادگیری متفاوت می‌باشد.

نام‌های دیگر: یادگیری ریاضی

شناخت

یادگیری ریاضیات

Mathematics Learning

یادگیری ریاضیات شامل کسب مهارت‌های حل مسئله، استدلال انتزاعی و درک روابط کمی و فضایی است. این فرآیند نیازمند توسعه حافظه کاری قوی و توانایی تجرید مفاهیم از بافت‌های عینی است. دشواری‌های یادگیری ریاضی می‌تواند ناشی از چالش‌های شناختی خاص یا اضطراب مرتبط با این حوزه باشد که بر عملکرد فرد تأثیر می‌گذارد.

نام‌های دیگر: یادگیری ریاضیات

شناخت

یادگیری ضمنی

implicit learning

نوعی یادگیری است که در آن فرد دانش یا مهارت‌های جدید را بدون تلاش آگاهانه یا درک صریح قوانین یاد می‌گیرد. این فرآیند معمولاً از طریق مواجهه مداوم با محیط و بدون توجه به یادگیری مستقیم صورت می‌گیرد.

نام‌های دیگر: یادگیری ضمنی

شناخت

یادگیری علوم

Science Learning

یادگیری علوم فرآیندی است که طی آن افراد مفاهیم، اصول و روش‌های پژوهشی حوزه‌های علمی مختلف را کسب می‌کنند. این نوع یادگیری بر درک الگوهای طبیعی، استدلال منطقی و توانایی آزمایش فرضیه‌ها تمرکز دارد. از دیدگاه روان‌شناسی تربیتی، یادگیری علوم نیازمند تغییر باورها و مدل‌های ذهنی نادرست برای جایگزینی آن‌ها با درک‌های علمی دقیق است.

نام‌های دیگر: یادگیری علوم

شناخت

یادگیری عمیق

Deep learning

یادگیری عمیق زیرمجموعه‌ای از یادگیری ماشین است که از شبکه‌های عصبی مصنوعی با لایه‌های متعدد برای شبیه‌سازی فرآیندهای پیچیده یادگیری استفاده می‌کند. این روش به سیستم‌ها امکان می‌دهد الگوهای پیچیده در داده‌ها را شناسایی و استخراج نمایند. در روان‌شناسی محاسباتی، از این مفهوم برای مدل‌سازی نحوه پردازش اطلاعات در مغز انسان بهره گرفته می‌شود.

نام‌های دیگر: Deep learning، deep learning

شناخت

یادگیری مبتنی بر سناریو

Scenario-Based Learning

یادگیری مبتنی بر سناریو یک روش آموزشی است که در آن یادگیرندگان با مواجهه با داستان‌ها یا موقعیت‌های شبیه‌سازی‌شده واقعی، مهارت‌های حل مسئله را تمرین می‌کنند. این روش با قرار دادن فرد در نقش‌های فعال، درک عمیق‌تری از مفاهیم پیچیده ایجاد می‌کند. این رویکرد به ویژه در آموزش‌های بالینی، مدیریتی و روان‌شناسی کاربرد گسترده‌ای دارد.

نام‌های دیگر: یادگیری مبتنی بر سناریو

شناخت

یادگیری مشاهده‌ای

Observational learning

یادگیری مشاهده‌ای فرآیندی است که در آن فرد از طریق تماشای رفتار دیگران و پیامدهای آن رفتارها، دانش یا مهارت جدیدی کسب می‌کند. این مفهوم که توسط آلبرت بندورا برجسته شد، بر اهمیت الگوسازی و تقویت غیرمستقیم در یادگیری اجتماعی تأکید دارد. یادگیرنده نیازی به تجربه مستقیم پاداش یا تنبیه ندارد.

نام‌های دیگر: Observational learning، observational learning

شناخت

یادگیری و آموزش

learning and instruction

یادگیری فرآیند فعال کسب دانش، مهارت‌ها و نگرش‌های جدید از طریق تجربه یا مطالعه است. آموزش نیز به عنوان فرآیند سازمان‌یافته برای تسهیل این یادگیری طراحی می‌شود. این دو مفهوم در روان‌شناسی تربیتی به‌طور پیوسته بررسی می‌شوند تا روش‌های مؤثر انتقال دانش و توسعه پتانسیل‌های یادگیرنده شناسایی شوند.

نام‌های دیگر: یادگیری و آموزش

شناخت

یادگیری و شناخت

cognition and learning

این حوزه به بررسی تعامل بین فرآیندهای ذهنی مانند توجه، حافظه و تفکر با مکانیسم‌های کسب دانش و مهارت‌های جدید می‌پردازد. شناخت به پردازش اطلاعات اشاره دارد و یادگیری به تغییر نسبتاً پایدار در رفتار یا دانش ناشی از تجربه. درک رابطه میان این دو برای طراحی مداخلات آموزشی و درمانی ضروری است.

نام‌های دیگر: شناخت و یادگیری

شناخت

یادگیری واژگان

Vocabulary learning

یادگیری واژگان فرآیندی است که طی آن فرد معانی، تلفظ و کاربرد کلمات جدید را در یک زبان کسب می‌کند. این فرآیند می‌تواند ضمنی (از طریق مواجهه با متن) یا صریح (از طریق آموزش مستقیم) رخ دهد. گسترش دایره واژگان نقش کلیدی در توسعه مهارت‌های زبانی و شناختی ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: Vocabulary learning

شناخت

یکپارچه‌سازی دانش

Knowledge integration

یکپارچه‌سازی دانش فرآیندی شناختی است که در آن فرد اطلاعات جدید را با دانش پیشین خود پیوند داده و ساختاری منسجم و هماهنگ از واقعیت می‌سازد. این فرآیند مستلزم تعامل فعال میان باورها، شواهد و مفاهیم مختلف برای رفع تناقضات و دستیابی به درک عمیق‌تر است. موفقیت در یکپارچه‌سازی دانش، نشان‌دهنده توانایی یادگیرنده در کاربرد چندجانبه و منعطف اطلاعات در موقعیت‌های جدید است.

نام‌های دیگر: Knowledge integration، knowledge integration

شناخت