اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریفهای علمی بازنویسیشده و پیوند آثار مرتبط در بانکهای فکر بنیان. نشانی اصلی واژهنامه
Socialization
اجتماعیشدن فرآیند یادگیری فردی است که طی آن یک نوزاد یا کودک، هنجارها، ارزشها و هنجارهای فرهنگی جامعه خود را میآموزد و درونی میسازد. این فرآیند از طریق تعامل با خانواده، همسالان، مدرسه و رسانهها صورت میگیرد. اجتماعیشدن برای شکلگیری هویت اجتماعی و توانایی تعامل سازنده با دیگران ضروری است.
نامهای دیگر: Socialization، socialization
رشد
Developmental disorder
اختلال رشدی به گروهی از شرایط عصبی-توسعهای اطلاق میشود که با تأخیر یا انحراف در حوزههای خاصی از رشد مانند زبان، حرکت یا مهارتهای اجتماعی همراه هستند. این اختلالات معمولاً در دوران کودکی ظاهر شده و میتوانند بر عملکرد روزمره فرد تأثیرات بلندمدتی بگذارند. مثالهای رایج شامل اوتیسم و اختلال نقص توجه/بیشفعالی است.
نامهای دیگر: Developmental disorder
رشد
Autism Spectrum Disorder
اختلالی عصبی-رشدی که با نقصهای پایدار در ارتباط و تعامل اجتماعی و همچنین الگوهای محدود و تکراری رفتار، علایق یا فعالیتها تعریف میشود. واژه «طیف» به طیف وسیع تنوع در شدت علائم و ویژگیهای بالینی اشاره دارد. این اختلال از دوران کودکی آغاز شده و در تمام زمینههای زندگی فرد تأثیرگذار است.
نامهای دیگر: اختلال طیف اوتیسم
رشد
Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder
همان اختلال نقص توجه/بیشفعالی است که با نام اختصار ADHD نیز شناخته میشود. این وضعیت با علائمی مانند عدم توانایی در حفظ توجه، بیشفعالی فیزیکی یا ذهنی و تکانشگری مشخص میشود که فراتر از حد انتظار برای سن فرد است. این اختلال میتواند بر عملکرد تحصیلی، شغلی و روابط بینفردی تأثیر بگذارد.
نامهای دیگر: اختلال کمتوجهی/بیشفعالی
رشد
Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder
اختلالی رشدی-عصبی که با الگوی پایدار بیتوجهی و/یا بیشفعالی و تکانشگری همراه است که با سطح رشد فرد سازگار نیست و بر عملکرد یا تکامل او تأثیر میگذارد. علائم اصلی شامل دشواری در تمرکز، بیقراری حرکتی و عمل بدون تفکر قبلی است که در موقعیتهای مختلف ظاهر میشود.
نامهای دیگر: اختلال نقص توجه/بیشفعالی
رشد
attention deficit/ hyperactivity disorder
یک اختلال عصبی-تحولی است که با الگوهای مداوم نقص در توجه، تکانشگری و یا بیشفعالی مشخص میشود. این اختلال معمولاً در دوران کودکی ظاهر شده و میتواند بر عملکرد تحصیلی و اجتماعی فرد تأثیرگذار باشد.
نامهای دیگر: attention deficit/ hyperactivity disorder
رشد
Learning Disorder
اختلال یادگیری به گروهی از اختلالات عصبی اشاره دارد که توانایی مغز را برای دریافت، پردازش، ذخیره و پاسخدهی به اطلاعات مختل میکند. این اختلالات میتوانند بر مهارتهای خواندن، نوشتن، ریاضیات یا استدلال تأثیر بگذارند. این مشکل ناشی از کمهوشی نیست و با مداخلات آموزشی تخصصی قابل بهبود است.
نامهای دیگر: learning disorder
رشد
learning disability
مجموعهای از مشکلات عصبی-زیستی که بر توانایی فرد در دریافت، پردازش، ذخیره یا ارائه اطلاعات تأثیر میگذارد. این اختلالات معمولاً در مهارتهای پایه مانند خواندن، نوشتن یا محاسبات ریاضی بروز میکنند.
نامهای دیگر: اختلال یادگیری
رشد
Elimination Disorders
اختلالات دفع دستهای از اختلالات روانشناختی هستند که با دفع مکرر ادرار یا مدفوع در مکانهای نامناسب (مانند لباس یا رختخواب) پس از سنین رشد فیزیولوژیک مشخص تعریف میشوند. این اختلالات میتوانند ناشی از عوامل روانی، استرسهای محیطی یا مشکلات پزشکی باشند. تشخیص و درمان به موقع برای جلوگیری از پیامدهای اجتماعی و روانی ضروری است.
نامهای دیگر: اختلالات دفع
رشد
Autism spectrum disorders
گروهی از اختلالات رشد عصبی است که با نقص در ارتباطات اجتماعی و وجود الگوهای رفتاری، علایق یا فعالیتهای محدود و تکراری مشخص میشود. واژه «طیف» نشاندهنده تنوع گستردهای از علائم و شدت آنهاست که در افراد مختلف متفاوت است. این اختلالات معمولاً در اوایل کودکی ظاهر شده و بر عملکرد روزمره فرد تأثیر میگذارند.
نامهای دیگر: Autism spectrum disorders، Autism spectrum disorder، autism spectrum disorder
رشد
Neurodevelopmental disorders
گروهی از اختلالات با شروع دوره رشدی هستند که معمولاً در دوران کودکی رخ میدهند و منجر به نقصهای بالینی در عملکرد فردی، آموزشی، شغلی یا سایر زمینههای مهم زندگی میشوند. این اختلالات ناشی از تکامل ناسالم یا اختلال در رشد سیستم عصبی مرکزی هستند و بر تواناییهای شناختی، اجتماعی یا رفتاری تأثیر میگذارند.
نامهای دیگر: اختلالات عصبرشدی
رشد
Neurodevelopmental Disorders
گروهی از اختلالات که با نقص در رشد و تکامل سیستم عصبی مرکزی مشخص میشوند و معمولاً در دوران کودکی آغاز میگردند. این اختلالات بر عملکرد شناختی، اجتماعی، رفتاری یا حرکتی فرد تأثیر میگذارند.
نامهای دیگر: اختلالات عصبیرشدی، اختلالات عصبی رشدی
رشد
learning disabilities
اختلالات یادگیری گروهی ناهمگن از اختلالات در یک یا چند فرآیند روانشناختی پایه شامل درک، شنیدن، گفتار، خواندن، نوشتن، استدلال یا ریاضیات است. این اختلالات ناشی از نقص در پردازش اطلاعات هستند و نه از کمتوانی ذهنی، اختلال حسی یا محرومیت آموزشی. افراد مبتلا معمولاً در کسب و استفاده از تواناییهای تحصیلی خود با دشواری مواجهاند.
نامهای دیگر: ناتوانیهای یادگیری
رشد
Sexual selection
فرآیندی در تکامل که در آن ویژگیهای خاصی در یک جنس، شانس جفتگیری و تولیدمثل را افزایش میدهد. این انتخاب میتواند بر اساس تواناییهای رقابتی یا جذابیتهای ظاهری و رفتاری صورت گیرد.
نامهای دیگر: انتخاب جنسی
رشد
Sexual selection
فرآیندی در تکامل که در آن برخی ویژگیها به دلیل افزایش شانس جفتگیری و تولیدمثل، در یک جمعیت حفظ میشوند. این فرآیند میتواند منجر به ایجاد ویژگیهای خاصی در جنس نر یا ماده شود.
نامهای دیگر: Sexual selection، sexual selection
رشد
Cultural Transmission
فرآیند انتقال باورها، ارزشها، آداب و رسوم و دانش از یک نسل به نسل دیگر یا از یک گروه اجتماعی به گروه دیگر در یک جامعه. این پدیده نقش کلیدی در شکلگیری هویت فرهنگی و تداوم الگوهای اجتماعی ایفا میکند.
نامهای دیگر: انتقال فرهنگی
رشد
Autism
این واژه فرم اسپانیایی یا ایتالیایی کلمه اوتیسم است که به اختلال اوتیسم اشاره دارد. در متون روانشناسی فارسی، معادل دقیق و رایج آن «اوتیسم» یا «اختلال اوتیسم» است. این اختلال با چالشهای ارتباطی و رفتاری مشخص میشود و جزو اختلالات رشد عصبی طبقهبندی میگردد.
نامهای دیگر: Autismo
رشد
Autism
اختلالی رشدی است که با نقص در ارتباطات اجتماعی متقابل و الگوهای رفتاری، علایق یا فعالیتهای محدود و تکراری مشخص میشود. این اختلال معمولاً در سه ساله اول زندگی ظاهر شده و بر عملکرد فرد در زمینههای مختلف زندگی تأثیر میگذارد. اوتیسم طیف وسیعی از علائم و شدتها را در بر میگیرد.
نامهای دیگر: Autism
رشد
Autism
اوتیسم یا اختلال طیف اوتیسم (ASD) یک اختلال رشدی عصبی است که با نقص در ارتباطات اجتماعی و رفتارهای تکراری و محدود شناخته میشود. این اختلال در اوایل کودکی ظاهر شده و بر عملکرد فرد در محیطهای مختلف تأثیر میگذارد. طیف گستردهای از شدت علائم وجود دارد که از اختلالات شدید تا عملکرد بالا را شامل میشود.
نامهای دیگر: Autism.
رشد
Autism
یک وضعیت رشدی عصبی که با چالشهای پایدار در ارتباطات اجتماعی و الگوهای تکراری رفتار، علایق یا فعالیتها مشخص میشود. این اختلال طیف وسیعی از علائم و شدت را در بر میگیرد و معمولاً در اوایل کودکی ظاهر میشود. اوتیسم بر نحوه درک فرد از جهان و تعامل با دیگران تأثیر عمیق دارد.
نامهای دیگر: اوتیسم
رشد
child safety
مجموعهای از شرایط و اقدامات پیشگیرانه که هدف آنها محافظت از سلامت جسمی و روانی کودک در برابر آسیب، سوءرفتار یا خطرات محیطی است. این مفهوم بر ایجاد محیطهای امن برای رشد سالم و بدون تهدید تأکید دارد.
نامهای دیگر: ایمنی کودک
رشد
child safety
مجموعهای از اقدامات، تدابیر و محیطهای محافظتی که با هدف پیشگیری از آسیبهای جسمی و روانی در کودکان طراحی شدهاند. این مفهوم بر حفظ سلامت و جلوگیری از خطرات احتمالی در محیطهای مختلف تمرکز دارد.
نامهای دیگر: child safety
رشد