فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۱ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

بحران میانسالی

Midlife Crisis

بحران میانسالی اصطلاحی است برای توصیف دوره‌ای از اضطراب، سردرگمی و بازنگری عمیق در ارزش‌ها و اهداف زندگی که معمولاً در میانسالی رخ می‌دهد. این وضعیت اغلب با احساس گذر زمان، نگرانی درباره دستاوردهای گذشته و ترس از پیری همراه است. اگرچه همه افراد این تجربه را ندارند، اما می‌تواند محرکی برای رشد شخصی و تغییرات اساسی در سبک زندگی باشد.

نام‌های دیگر: بحران میانسالی

رشد

بزرگسال

Adult

مرحله‌ای از چرخه حیات است که پس از دوران بلوغ و رشد جسمانی و روانی آغاز می‌شود. در این مرحله، فرد معمولاً به استقلال فردی و مسئولیت‌پذیری در نقش‌های اجتماعی می‌رسد.

نام‌های دیگر: بزرگسال

رشد

بزرگسالان

adults

به افرادی اطلاق می‌شود که از مراحل اولیه رشد و نوجوانی عبور کرده و به بلوغ جسمانی، جنسی و روانی-اجتماعی دست یافته‌اند. در روان‌شناسی رشد، این دوره معمولاً از پایان نوجوانی آغاز شده و تا پایان عمر ادامه می‌یابد و با ویژگی‌هایی مانند استقلال، مسئولیت‌پذیری و تثبیت هویت شناخته می‌شود.

نام‌های دیگر: adults، adult

رشد

بزرگسالان

Adults

مجموعه‌ای از افراد که دوره رشد و تکامل جسمی و روانی آن‌ها به پایان رسیده و در مراحل بعدی چرخه حیات قرار دارند. این گروه معمولاً در مطالعات رشد برای تمایز از کودکان و نوجوانان به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: بزرگسالان

رشد

بزرگسالان مسن

older adults

به افراد بزرگسالی اطلاق می‌شود که در مراحل پایانی چرخه زندگی قرار دارند و معمولاً با تغییرات فیزیولوژیک، شناختی و روان‌شناختی همراه است. این گروه سنی نیازمند توجه ویژه به مسائل سلامت روان، انطباق با بازنشستگی و حفظ استقلال عملی است. مطالعات روان‌شناسی رشد بر سازگاری و بهزیستی این گروه در مواجهه با کاهش توانایی‌ها تمرکز دارند.

نام‌های دیگر: older adults

رشد

بزرگسالان نوظهور

emerging adults

بزرگسالان نوظهور به افرادی اطلاق می‌شود که در دهه بیست زندگی خود قرار دارند و در مرز بین نوجوانی و بزرگسالی کامل قرار دارند. این مفهوم توسط روان‌شناسانی مانند جفری آرنت معرفی شد و ویژگی‌هایی مانند کاوش هویت، عدم ثبات شغلی و تحصیلی، و تمرکز بر خود را شامل می‌شود. این دوره به عنوان یک مرحله مستقل رشد شناخته می‌شود که در آن افراد به دنبال کشف مسیر زندگی خود هستند.

نام‌های دیگر: بزرگسالان نوظهور، emerging adults

رشد

بزرگسالی میانه

Middle Adulthood

بزرگسالی میانه دوره‌ای از رشد انسانی است که معمولاً از حدود چهل سالگی آغاز شده و تا پنجاه و پنج یا شصت سالگی ادامه می‌یابد. در این مرحله، افراد اغلب به اوج توانایی‌های شغلی و اجتماعی خود می‌رسند و با چالش‌هایی نظیر مراقبت از فرزندان و والدین مسن مواجه می‌شوند. تغییرات فیزیولوژیک و روان‌شناختی در این دوره بر هویت و رضایت از زندگی تأثیرگذارند.

نام‌های دیگر: بزرگسالی میانه

رشد

بقا

survival

بقا به توانایی فرد یا گونه برای زنده ماندن و ادامه حیات در برابر تهدیدات محیطی یا بیولوژیکی اشاره دارد. در روان‌شناسی تکاملی، این مفهوم با غریزه حفظ خود و پاسخ‌های هیجانی مرتبط با خطر پیوند خورده است. مکانیسم‌های روان‌شناختی متعددی برای افزایش شانس بقا در طول تاریخ تکاملی انسان شکل گرفته‌اند.

نام‌های دیگر: بقا

رشد

بی‌اختیاری ادرار (انورزیس)

Enuresis

انورزیس یا بی‌اختیاری ادرار، تکرار دفع غیرارادی ادرار در محیط‌های نامناسب (مانند رختخواب یا لباس) در سنی است که انتظار می‌رود کودک کنترل مثانه را کسب کرده باشد. این اختلال می‌تواند اولیه (همیشگی) یا ثانویه (بعد از دوره‌ای خشکی) باشد. عوامل ژنتیکی، هورمونی و روان‌شناختی در بروز آن نقش دارند.

نام‌های دیگر: بی‌اختیاری ادرار (انورزیس)

رشد

بی‌اختیاری مدفوع (انکوپرزیس)

Encopresis

انکوپرزیس یا بی‌اختیاری مدفوع، تکرار دفع مدفوع در مکان‌های نامناسب توسط کودکانی است که سن تکاملی کافی برای کنترل روده را دارند. این وضعیت اغلب با یبوست شدید و احتباس مدفوع همراه است که منجر به نشت مدفوع مایع می‌شود. جنبه‌های روان‌شناختی مانند مقاومت در برابر آموزش توالت یا استرس‌های محیطی نیز در آن دخیل هستند.

نام‌های دیگر: بی‌اختیاری مدفوع (انکوپرزیس)

رشد

بیش‌فعالی و نقص توجه

ADHD

یک اختلال عصبی-تحولی است که با الگوهای مداوم بی‌توجهی، تکانشگری و یا بیش‌فعالی همراه است. این وضعیت بر توانایی فرد در سازماندهی فعالیت‌ها، تمرکز بر وظایف و کنترل تکانه‌ها تأثیر می‌گذارد.

نام‌های دیگر: ADHD

رشد