اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریفهای علمی بازنویسیشده و پیوند آثار مرتبط در بانکهای فکر بنیان. نشانی اصلی واژهنامه
Tomkins
سیلویا تامپکینز روانشناسی بود که نظریه هیجانهای اساسی را توسعه داد و بر نقش بیولوژیکی و اکتسابی هیجانات تأکید کرد. او معتقد بود هیجانات سیستمهای انگیزشی اولیه هستند که رفتار را هدایت میکنند. نظریه او پایههای مهمی برای درک ارتباط بین بیان چهرهای و تجربه درونی هیجان فراهم کرد.
نامهای دیگر: تامپکینز
هیجان و خلق
Mood stabilizer
دستهای از مداخلات یا مواد که هدف آنها کاهش نوسانات شدید بین حالتهای افسردگی و شیدایی است. این رویکرد به حفظ ثبات هیجانی و پیشگیری از بازگشت دورههای خلقی کمک میکند.
نامهای دیگر: تثبیتکننده خلق
هیجان و خلق
Admiration
تحسین یک هیجان مثبت اجتماعی است که ناشی از ارزیابی مثبت ویژگیهای برجسته یا دستاوردهای فرد دیگر میباشد. این احساس با احترام عمیق همراه است و میتواند انگیزهای برای الگوبرداری و بهبود خود باشد. در روابط بینفردی، بیان تحسین سازنده به تقویت اعتماد به نفس و صمیمیت کمک میکند.
نامهای دیگر: تحسین
هیجان و خلق
Catharsis
فرآیند رهایی از هیجانات یا تنشهای روانی انباشتهشده از طریق ابراز مستقیم آنها است. این تخلیه میتواند از طریق صحبت کردن، هنر یا سایر روشهای بیانگر، به کاهش فشار روانی کمک کند.
نامهای دیگر: تخلیه هیجانی
هیجان و خلق
Family Trauma
این مفهوم به تأثیرات روانشناختی و رفتاری ناشی از رویدادهای آزاردهنده یا آسیبزا در بستر خانواده اشاره دارد. تجربیات خانوادگی میتوانند الگوهای دلبستگی، تنظیم هیجانی و سازگاری فرد را در طول عمر تحت تأثیر قرار دهند. این آسیبها اغلب به صورت ناخودآگاه بین نسلها منتقل شده و بر سلامت روان اعضای خانواده تأثیر میگذارند.
نامهای دیگر: تروما و تجربههای خانوادگی
هیجان و خلق
Consolation
فرآیند یا نتیجهای است که در آن فردی ناراحت، از طریق کلمات یا اعمال حمایتکننده، آرامش نسبی یا کاهش اندوه را تجربه میکند. این مفهوم در روانشناسی هیجان به مکانیسمهای مقابلهای هیجانی مرتبط است که هدف آن تعدیل درد روانی پس از یک رویداد منفی است. تسلیبخشی میتواند توسط دیگران ارائه شود یا از طریق باورهای درونی و معنوی حاصل گردد.
نامهای دیگر: Consolation
هیجان و خلق
Agenda setting
فرآیندی مشارکتی است که در آن درمانگر و اعضا موضوعات اصلی مورد بحث در جلسه را مشخص و اولویتبندی میکنند. این کار به تمرکز گروه بر مسائل کلیدی و مدیریت زمان کمک شایانی میکند. دستور جلسه میتواند از پیش تعیین شده باشد یا در همان جلسه با نظرسنجی از اعضا شکل گیرد تا مشارکت و تعهد آنها افزایش یابد.
نامهای دیگر: تعیین دستور جلسه
هیجان و خلق
Mood Change
تغییر خلقی به دگرگونیهای پایدارتر و عمیقتر در وضعیت هیجانی فرد اشاره دارد که معمولاً طولانیتر از نوسانات خلقی لحظهای است. این پدیده میتواند به صورت گذار از خلق خوب به بد یا برعکس رخ دهد و بر عملکرد روزمره، تفکر و رفتار تأثیر بگذارد. در روانشناسی بالینی، تغییرات شدید یا ناگهانی خلق میتواند نشانهای از اختلالات خلقی باشد.
نامهای دیگر: تغییر هیجانی
هیجان و خلق
Emotional valence
معیاری برای تعیین جهت و کیفیت یک هیجان که نشان میدهد یک محرک یا تجربه از نظر تجربه درونی، مطلوب (مثبت) یا نامطلوب (منفی) است. این مفهوم مشخص میکند که یک حالت هیجانی به سمت لذت یا رنج متمایل است.
نامهای دیگر: Emotional valence، emotional valence
هیجان و خلق
Two-chair technique
این روش درمانی در چارچوب رواندرمانی گشتالت برای حل تعارضات درونی به کار میرود. در این تکنیک، مراجع بین دو صندلی جابهجا میشود تا بخشهای مختلف یا احساسات متضاد خود را در گفتوگو با یکدیگر بیان کند. هدف، یکپارچهسازی جنبههای فروپاشیده شخصیت و افزایش آگاهی از تجربههای درونی است.
نامهای دیگر: فن دو صندلی
هیجان و خلق
Affective focus
توجه آگاهانه و معطوف کردن تمرکز فرد بر تجربههای احساسی و هیجانی در لحظه حال. این وضعیت به فرد کمک میکند تا با ماهیت عواطف خود مواجه شده و آنها را بدون قضاوت درک کند.
نامهای دیگر: تمرکز هیجانی
هیجان و خلق
Emotion regulation
تنظیم هیجان به فرآیندهای درونی و برونفردی اشاره دارد که از طریق آنها فرد بر شدت، مدتزمان و بیان هیجانات خود اثر میگذارد. این مهارت شامل شناسایی احساسات، درک آنها و بهکارگیری راهبردهای سازگارانه برای مدیریت پاسخهای هیجانی است. تنظیم هیجان سالم به سازگاری روانی و روابط بینفردی مثبت کمک میکند.
نامهای دیگر: تنظیم هیجان، emotion regulation، Emotion regulation، Emotion Regulation
هیجان و خلق
emotional regulation
فرآیندی که در آن فرد بر چه زمانی، چگونه و با چه شدتی هیجانات خود را مدیریت و کنترل میکند. این فرآیند شامل تغییر در شدت، مدت یا نوع تجربه هیجانی برای انطباق با موقعیتهای مختلف است.
نامهای دیگر: emotional regulation، Emotional regulation
هیجان و خلق
Emotion Regulation
تنظیم هیجان به فرآیندهای خودکار و آگاهانهای اشاره دارد که از طریق آن افراد بر تجربههای هیجانی، بر بیان آنها و بر واکنشهایشان نظارت، ارزیابی و اصلاح میکنند. این مهارت شامل توانایی کاهش شدت هیجانات منفی و افزایش هیجانات مثبت در موقعیتهای مختلف است. تنظیم هیجان نقش کلیدی در سازگاری روانشناختی و عملکرد اجتماعی ایفا میکند.
نامهای دیگر: مهار هیجان
هیجان و خلق