فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۲ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

رنج روان‌شناختی

emotional distress

رنج روان‌شناختی به حالت ناخوشایند هیجانی و روانی اشاره دارد که ناشی از فشارهای روانی، تروما یا اختلالات روحی است. این مفهوم شامل علائمی مانند اندوه، اضطراب، خشم و احساس درماندگی می‌شود که عملکرد روزمره فرد را مختل می‌کند. رنج روان‌شناختی یک نشانه است و نه یک تشخیص مستقل، و نیاز به ارزیابی دقیق بالینی دارد.

نام‌های دیگر: emotional distress، Emotional distress

هیجان و خلق

رنجش

Resentment

یک حالت هیجانی منفی و پایدار که از احساس مورد بی‌عدالتی قرار گرفتن یا مورد بی‌احترامی واقع شدن حاصل می‌شود. این احساس معمولاً با خشم فروخورده و میل به انتقام همراه است و می‌تواند بر سلامت روان اثرگذار باشد.

نام‌های دیگر: رنجش

هیجان و خلق

رنجش

Distress

حالت عاطفی ناخوشایند و دردناک که شامل تجربه فشار روانی، اضطراب یا ناراحتی شدید می‌شود. این وضعیت می‌تواند ناشی از عوامل محیطی یا درونی باشد و بر عملکرد فرد تأثیر بگذارد.

نام‌های دیگر: Distress، distress

هیجان و خلق

روان‌پریشی

psychosis

روان‌پریشی یک وضعیت روان‌شناختی است که با از دست دادن ارتباط با واقعیت، شامل توهم، هذیان و تفکر آشفته مشخص می‌شود. در این حالت، توانایی فرد برای پردازش اطلاعات به درستی مختل شده و درک او از محیط و خود دچار تحریف می‌گردد. این وضعیت می‌تواند ناشی از اختلالات روان‌پزشکی، مصرف مواد یا شرایط پزشکی باشد.

نام‌های دیگر: psychosis، Psychosis

هیجان و خلق

روان‌پریشی شیدایی-افسردگی

Manic-depressive psychosis

یک اصطلاح تاریخی برای توصیف وضعیتی که امروزه تحت عنوان اختلال دو قطبی شناخته می‌شود. این وضعیت با نوسانات شدید میان دوره‌های ماتی یا شیدایی و دوره‌های افسردگی مشخص می‌گردد.

نام‌های دیگر: روان‌پریشی شیدایی افسردگی (اصطلاح تاریخی)

هیجان و خلق

روان‌پریشی شیدایی-افسردگی

Manic-depressive psychosis

اصطلاحی قدیمی برای توصیف وضعیتی که در آن فرد با نوسانات شدید میان هیجان مفرط (مانیا) و افسردگی عمیق روبرو می‌شود. این مفهوم پیش‌زمینه‌ای تاریخی برای تشخیص امروزی اختلال دو قطبی محسوب می‌شود.

نام‌های دیگر: روان‌پریشی شیدایی ـ افسردگی (اصطلاح تاریخی)

هیجان و خلق

روان‌درمانی پویایی‌شناختی تجربه‌ای شتابان

Accelerated experiential dynamic psychotherapy (AEDP)

رویکردی درمانی است که بر تسریع فرآیند تغییر هیجانی و ترمیم پیوندهای دلبستگی تمرکز دارد. این روش با ایجاد فضایی امن، به مراجع کمک می‌کند تا هیجانات سرکوب‌شده را تجربه کند و از طریق تجربه‌های تصحیح‌کننده، الگوهای ناسازگار را تغییر دهد. هدف نهایی، تقویت ظرفیت‌های خودتنظیمی و ایجاد حس شادکاهی و زنده‌بودن در فرد است.

نام‌های دیگر: Accelerated experiential dynamic psychotherapy (AEDP)

هیجان و خلق

روان‌درمانی روان‌پویشی

Psychodynamic psychotherapy

روان‌درمانی روان‌پویشی رویکردی است که بر تأثیر تجربیات ناخودآگاه، به‌ویژه در کودکی، بر افکار، احساسات و رفتارهای کنونی تمرکز دارد. این روش با بررسی الگوهای تکرارشونده و مکانیسم‌های دفاعی، به فرد کمک می‌کند تا بین گذشته و حال ارتباط برقرار کند. هدف اصلی، افزایش خودآگاهی و درک عمیق‌تر از خود و روابط با دیگران است.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی روان‌پویشی

هیجان و خلق

روان‌درمانی مشارکتی

collaborative psychotherapy

رویکردی درمانی است که در آن رابطه بین درمانگر و مراجع بر پایه مشارکت فعال، شراکت در تصمیم‌گیری و همکاری دوجانبه شکل می‌گیرد. در این مدل، مراجع نه به‌عنوان دریافت‌کننده منفعل، بلکه به‌عنوان شریک فعال در فرآیند تغییر و کشف مسائل خود شناخته می‌شود. این رویکرد بر قدرت‌بخشی به مراجع و احترام به دیدگاه‌های او تأکید دارد.

نام‌های دیگر: collaborative psychotherapy

هیجان و خلق

روانشناسی جنسیت

psychology of sex and gender

شاخه‌ای از روان‌شناسی که به بررسی تأثیرات متقابل عوامل زیستی، روان‌شناختی و اجتماعی-فرهنگی بر شکل‌گیری هویت جنسیتی، نقش‌های جنسیتی و رفتارهای مرتبط با آن می‌پردازد. این حوزه به درک تفاوت‌ها و شباهت‌های روان‌شناختی میان زنان و مردان می‌پردازد و از کلیشه‌های جنسیتی انتقاد می‌کند.

نام‌های دیگر: علوم و جنسیت

هیجان و خلق

روان‌شناسی هیجان

Emotion Psychology

حوزه‌ای از روان‌شناسی که به مطالعه ماهیت، کارکرد و فرآیندهای هیجانی در انسان می‌پردازد. این شاخه شامل بررسی ریشه‌های زیستی، نقش هیجانات در شناخت و تأثیر آن‌ها بر رفتار و سازگاری است.

نام‌های دیگر: Emotion Psychology

هیجان و خلق

رویکردهای درمانی

therapy approaches

رویکردهای درمانی چارچوب‌های نظری و عملی هستند که درمانگران برای حل مشکلات روان‌شناختی از آن‌ها استفاده می‌کنند. هر رویکرد بر اساس اصول خاصی از یادگیری، شناخت یا پویایی‌های ناخودآگاه شکل گرفته است. انتخاب رویکرد بستگی به تشخیص و نیاز مراجع دارد.

نام‌های دیگر: therapy approaches

هیجان و خلق