فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۲ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

عدالت انتقالی

transitional justice

مجموعه‌ای از سازوکارهای حقوقی و اجتماعی که در دوران گذار از جنگ یا حکومت‌های مستبد به دموکراسی برای رسیدگی به حقوق قربانیان و بازسازی ساختارهای اجتماعی به کار می‌رود. این فرآیند شامل ابعاد مختلفی نظیر پاسخگویی، حقیقت‌یابی و جبران خسارت است.

نام‌های دیگر: عدالت انتقالی

سایر

علائم عبوری

cross-cutting symptoms

علائم عبوری به نشانه‌های بالینی گفته می‌شود که در طیف وسیعی از اختلالات روان‌شناختی مشترک هستند و محدود به یک تشخیص خاص نمی‌باشند. این علائم مانند اضطراب یا افسردگی می‌توانند در تشخیص‌های مختلف دیده شوند و به ارزیابی جامع‌تر از بیماری کمک می‌کنند. شناسایی این علائم برای درک شدت کلی اختلال ضروری است.

نام‌های دیگر: cross-cutting symptoms

سایر

علم

Science

علم فرآیندی سیستماتیک برای کسب دانش دربارهٔ جهان طبیعی از طریق مشاهده، آزمایش و استدلال منطقی است. در روان‌شناسی، علم به معنای استفاده از روش‌های تجربی و کمی برای آزمون فرضیه‌ها و کشف قوانین حاکم بر رفتار و فرآیندهای ذهنی است. این رویکرد به پرهیز از حدس‌های شخصی و تکیه بر شواهد عینی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: علم

سایر

علم پیشگیری

prevention science

حوزه‌ای علمی که بر شناسایی عوامل خطر و توسعهٔ مداخلات برای کاهش احتمال بروز اختلالات یا مشکلات روان‌شناختی تمرکز دارد. این علم به دنبال کاهش میزان شیوع آسیب‌ها پیش از وقوع آن‌ها در افراد یا جوامع است.

نام‌های دیگر: prevention science

سایر

علم و دین

Science and Religion

علم و دین به رابطه و تعامل میان روش‌های علمی برای شناخت جهان و باورهای دینی برای درک معنا و ارزش‌ها اشاره دارد. روان‌شناسی این حوزه را از طریق بررسی باورهای مذهبی، تأثیر آن‌ها بر سلامت روان و سازگاری فردی مطالعه می‌کند. این موضوع به تقابل یا هم‌گرایی میان خرد علمی و شهود دینی می‌پردازد.

نام‌های دیگر: علم و دین

سایر

علم و روان‌شناسی

Science and Psychology

این عبارت به رابطه میان روش‌های علمی و مطالعه روان‌شناسی اشاره دارد. روان‌شناسی مدرن تلاش می‌کند تا با استفاده از روش‌های تجربی و سیستماتیک، رفتار و فرآیندهای ذهنی را بررسی کند. این رویکرد بر مشاهده عینی، اندازه‌گیری دقیق و آزمون فرضیه‌ها تأکید دارد.

نام‌های دیگر: علم و روان‌شناسی

سایر

علوم اجتماعی

Social Sciences

علوم اجتماعی شاخه‌ای از دانش است که به مطالعه نظام‌های اجتماعی و روابط میان افراد و جوامع می‌پردازد. این حوزه شامل رشته‌هایی مانند جامعه‌شناسی، روان‌شناسی اجتماعی، علوم سیاسی و انسان‌شناسی می‌شود. هدف اصلی علوم اجتماعی درک الگوهای رفتاری، ساختارهای اجتماعی و پدیده‌های فرهنگی در جوامع انسانی است.

نام‌های دیگر: علوم اجتماعی

سایر

علوم انسانی

Humanities

علوم انسانی حوزه‌ای گسترده از دانش است که به مطالعهٔ شرایط انسانی، ارزش‌ها و فرهنگ می‌پردازد. این رشته‌ها شامل فلسفه، تاریخ، ادبیات و هنر می‌شوند و بر درک تجربهٔ بشری تمرکز دارند. اگرچه روان‌شناسی گاهی در علوم اجتماعی طبقه‌بندی می‌شود، اما ریشه‌های عمیقی در علوم انسانی دارد.

نام‌های دیگر: علوم انسانی

سایر

علوم رفتاری

behavioral sciences

علوم رفتاری شاخه‌ای میان‌رشته‌ای است که مطالعه علمی رفتار انسان و حیوانات را با رویکردهای سیستماتیک و تجربی بررسی می‌کند. این حوزه شامل رشته‌هایی چون روان‌شناسی، علوم اعصاب، جامعه‌شناسی و انسان‌شناسی می‌شود. هدف اصلی آن درک مکانیسم‌های زیربنایی تصمیم‌گیری، یادگیری و تعاملات اجتماعی در بافت‌های مختلف زیستی و فرهنگی است.

نام‌های دیگر: behavioral sciences، behavioral science

سایر

عمل‌کرد درمانی

therapeutic practice

مجموعه اقدامات، تکنیک‌ها و مداخلاتی که توسط درمانگر در طول فرآیند روان‌درمانی برای کمک به مراجع اجرا می‌شود. این عمل شامل ایجاد رابطه درمانی و به‌کارگیری روش‌های علمی برای بهبود سلامت روان است.

نام‌های دیگر: therapeutic practice

سایر

عمومی

General

این دسته شامل مفاهیم، نظریه‌ها و یافته‌های گسترده‌ای است که به شاخه‌های خاص روان‌شناسی محدود نمی‌شوند و جنبه‌های پایه‌ای و همگانی این علم را پوشش می‌دهند. اصطلاحات عمومی ممکن است شامل اصول اولیه یادگیری، حافظه، ادراک و انگیزه باشند که در زیرمجموعه‌های مختلف کاربرد دارند. این دسته به عنوان چارچوب کلی برای درک رفتار انسان عمل می‌کند.

نام‌های دیگر: General

سایر

عوامل مشترک

Common factors

ویژگی‌ها یا عناصر مشترکی که در تمامی روش‌های روان‌درمانی مؤثر هستند، فارغ از تفاوت‌های نظری. این عوامل شامل مواردی نظیر اتحاد درمانی، همدلی و انتظار بهبود توسط مراجع است.

نام‌های دیگر: عوامل مشترک

سایر