فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۲۰ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

پارتیتاها

partitas

پارتیتا مجموعه‌ای از رقص‌ها یا قطعات موسیقایی مستقل است که معمولاً به هم مرتبط هستند. در مطالعات روان‌شناسی موسیقی، این ساختارها برای بررسی حافظه فعال، یادگیری توالی‌های حرکتی و هماهنگی بین‌نواحی مغزی در پاسخ به تغییرات ریتمیک مورد توجه قرار می‌گیرند.

نام‌های دیگر: partitas

سایر

پایان درمان

termination

مرحله‌ای در فرآیند روان‌درمانی که در آن رابطهٔ درمانی میان درمانگر و مراجع به طور رسمی خاتمه می‌یابد. این مرحله شامل بازبینی دستاوردهای درمان و مدیریت فرآیند جدایی است.

نام‌های دیگر: پایان درمان

سایر

پایان زندگی

End-of-life

به دوره زمانی حساس در مراحل نهایی حیات اشاره دارد که فرد با فرآیند مرگ و محدودیت‌های جسمانی روبروست. این مفهوم شامل مراقبت‌های ویژه و حمایت‌های روان‌شناختی برای مدیریت بحران‌های ناشی از مرگ قریب‌الوقوع است.

نام‌های دیگر: پایان زندگی

سایر

پدیده

Phenomenon

هر امر یا رویدادی که قابل مشاهده، قابل تجربه یا قابل مطالعه باشد. در روان‌شناسی، پدیده به وقایع یا رفتارهایی اطلاق می‌شود که از طریق مشاهده یا تجربه درونی قابل شناسایی هستند.

نام‌های دیگر: Phenomenon

سایر

پذیرش مراجع

Unconditional positive regard

یکی از شرایط اصلی در رویکرد انسان‌گرا که در آن درمانگر مراجع را بدون قضاوت، با تمام ویژگی‌ها و رفتارهایش می‌پذیرد. این نگرش مثبت و بی‌قیدوشرط، بستری امن برای رشد و تغییر مراجع فراهم می‌کند.

نام‌های دیگر: پذیرش مراجع

سایر

پرسشنامه

questionnaire

ابزاری استاندارد برای گردآوری داده‌ها از طریق مجموعه‌ای از پرسش‌ها که از فرد پاسخ می‌گیرد. این ابزار در پژوهش‌های روان‌شناختی برای سنجش ویژگی‌ها، نگرش‌ها یا رفتارهای هدف استفاده می‌شود.

نام‌های دیگر: questionnaire

سایر

پرسش‌نامه

inventory

پرسش‌نامه نوعی ابزار سنجش ساختاریافته است که مجموعه‌ای از سوالات یا گویه‌ها را برای ارزیابی ویژگی‌های خاص روان‌شناختی، رفتاری یا هیجانی شامل می‌شود. برخلاف مصاحبه، این ابزار معمولاً به صورت نوشتاری ارائه شده و پاسخ‌دهنده به صورت مستقل آن را تکمیل می‌کند. پرسش‌نامه‌ها در تحقیقات و بالین برای غربالگری و تشخیص استفاده می‌شوند.

نام‌های دیگر: inventory

سایر

پروفایل تروریست

Terrorist Profile

پروفایل تروریست مجموعه‌ای از ویژگی‌های رفتاری، روان‌شناختی و جمعیت‌شناختی است که معمولاً با افراد درگیر در اقدامات تروریستی مرتبط دانسته می‌شود. این مفهوم در روان‌شناسی جنایی برای درک انگیزه‌ها و الگوهای تصمیم‌گیری استفاده می‌شود، هرچند که تعمیم‌های نادرست در این حوزه رایج است.

نام‌های دیگر: پروفایل تروریست

سایر

پروفایل‌سازی

profiling

پروفایل‌سازی فرآیند طبقه‌بندی افراد بر اساس ویژگی‌های مشخص یا رفتارهای پیش‌بینی‌شده است. در روان‌شناسی جنایی، به تحلیل رفتارهای مجرم برای شناسایی ویژگی‌های شخصیتی او اطلاق می‌شود. همچنین در بازاریابی و منابع انسانی، برای پیش‌بینی تمایلات یا عملکرد افراد به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: profiling

سایر

پریود (موسیقی)

Period (music)

یک واحد ساختاری در موسیقی که از مجموعه‌ای از عبارت‌های موسیقایی تشکیل شده و دارای یک ساختار کامل است. این مفهوم در تحلیل‌های مربوط به ریتم و ساختار صوتی کاربرد دارد.

نام‌های دیگر: Period (music)

سایر

پزشکی

Medical

این واژه صفتی است که به هر آنچه مرتبط با علم، هنر و عمل درمان بیماری‌ها، تشخیص عوارض و مراقبت از بیماران است، اطلاق می‌شود. در روان‌شناسی، این اصطلاح معمولاً برای تمایز مداخلات مبتنی بر شواهد علمی از روش‌های غیررسمی یا غیرعلمی به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: MEDICAL

سایر

پزشکی بالینی

Clinical Medicine

شاخه‌ای از پزشکی است که مستقیماً با بیماران درگیر شده و بر تشخیص، درمان و پیشگیری از بیماری‌ها تمرکز دارد. این حوزه شامل ارزیابی بالینی، تفسیر نتایج آزمایشگاهی و تجویز درمان‌های دارویی یا جراحی می‌شود و پایه‌ای برای همکاری‌های بین‌رشته‌ای در سلامت روان است.

نام‌های دیگر: Clinical Medicine

سایر

پزشکی داخلی

Internal Medicine

تخصص پزشکی که بر پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری‌های غیرجراحی در بزرگسالان تمرکز دارد. پزشکان داخلی با بررسی سیستم‌های مختلف بدن و مدیریت بیماری‌های مزمن یا حاد، نقش مهمی در تشخیص علل جسمانی اختلالات روان‌شناختی ایفا می‌کنند.

نام‌های دیگر: Internal Medicine

سایر

پزشکی مبتنی بر شواهد

Evidence-Based Medicine

رویکردی در تصمیم‌گیری‌های درمانی است که در آن به‌کارگیری بهترین شواهد پژوهشی موجود، همراه با تجربه بالینی پزشک و ترجیحات بیمار، صورت می‌گیرد. این روش بر ضرورت استفاده از داده‌های علمی معتبر برای اثربخشی مداخلات تأکید دارد و در روان‌شناسی نیز الگوی مشابهی تحت عنوان روان‌شناسی مبتنی بر شواهد وجود دارد.

نام‌های دیگر: Evidence-Based Medicine، Evidence-based medicine

سایر

پژوهش بالینی

clinical research

نوعی مطالعه علمی که با هدف بررسی اثربخشی مداخلات، تشخیص دقیق‌تر اختلالات و درک بهتر مکانیسم‌های بیماری‌های روانی انجام می‌شود. این پژوهش‌ها بر داده‌های حاصل از مشاهده و ارزیابی مستقیم مراجعان تمرکز دارند.

نام‌های دیگر: پژوهش بالینی

سایر

پژوهش عملی مشارکتی

Participatory action research

پژوهش عملی مشارکتی رویکردی تحقیقاتی است که در آن پژوهشگران و اعضای جامعه یا گروه مورد مطالعه به صورت همکارانه در تمام مراحل پژوهش مشارکت می‌کنند. هدف این روش نه تنها تولید دانش، بلکه ایجاد تغییر مثبت و حل مسائل عملی در محیط واقعی است. این رویکرد بر توانمندسازی شرکت‌کنندگان و بهبود شرایط از طریق اقدام و بازاندیشی متوالی تأکید دارد.

نام‌های دیگر: Participatory action research، participatory action research

سایر

پس از تعارض

post-conflict

دوره یا وضعیتی که در پی پایان یافتن یک دوره درگیری، جنگ یا تنش شدید ایجاد می‌شود. این مرحله بر بازسازی روابط، تثبیت صلح و مدیریت پیامدهای روانی و اجتماعی ناشی از دوران درگیری تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: post-conflict

سایر

پویایی (موسیقی)

Dynamics (music)

پویایی در موسیقی به تغییرات شدت صدا و نواهای مختلف اشاره دارد که بر خلق‌وخو و تأثیر عاطفی اثر می‌کشد. در روان‌شناسی موسیقی، این ویژگی‌ها می‌توانند بر تحریک هیجانی، تمرکز و تنظیم حالت روانی تأثیر بگذارند. درک پویایی به تحلیل نحوه تأثیرگذاری ساختار موسیقی بر تجربه درونی فرد کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: Dynamics (music)

سایر

پیشگیری

prevention

تدابیر و مداخلاتی که با هدف کاهش احتمال وقوع یک پدیده نامطلوب، بیماری یا اختلال انجام می‌شوند. این فرآیند می‌تواند پیش از بروز مشکل (پیشگیری اولیه) یا در مراحل اولیه برای جلوگیری از تشدید آن صورت گیرد.

نام‌های دیگر: prevention

سایر

پیشگیری از خودکشی

Suicide prevention

پیشگیری از خودکشی مجموعه‌ای از راهبردها و اقدامات ساختاری و فردی است که هدف آن کاهش عوامل خطر و افزایش عوامل محافظت‌کننده در برابر رفتار خودکشی است. این فرآیند شامل شناسایی علائم هشداردهنده، ارزیابی ریسک، ارائهٔ حمایت روان‌اجتماعی و دسترسی به خدمات تخصصی می‌شود. هدف نهایی، حفظ جان فرد و کاهش پیامدهای روان‌شناختی بحران است.

نام‌های دیگر: پیشگیری از خودکشی

سایر