فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۵۰۸ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۲ از ۶

پدیده

Phenomenon

هر امر یا رویدادی که قابل مشاهده، قابل تجربه یا قابل مطالعه باشد. در روان‌شناسی، پدیده به وقایع یا رفتارهایی اطلاق می‌شود که از طریق مشاهده یا تجربه درونی قابل شناسایی هستند.

نام‌های دیگر: Phenomenon

سایر

پذیرش مراجع

Unconditional positive regard

یکی از شرایط اصلی در رویکرد انسان‌گرا که در آن درمانگر مراجع را بدون قضاوت، با تمام ویژگی‌ها و رفتارهایش می‌پذیرد. این نگرش مثبت و بی‌قیدوشرط، بستری امن برای رشد و تغییر مراجع فراهم می‌کند.

نام‌های دیگر: پذیرش مراجع

سایر

پرسشنامه

questionnaire

ابزاری استاندارد برای گردآوری داده‌ها از طریق مجموعه‌ای از پرسش‌ها که از فرد پاسخ می‌گیرد. این ابزار در پژوهش‌های روان‌شناختی برای سنجش ویژگی‌ها، نگرش‌ها یا رفتارهای هدف استفاده می‌شود.

نام‌های دیگر: questionnaire

سایر

پرسش‌نامه

inventory

پرسش‌نامه نوعی ابزار سنجش ساختاریافته است که مجموعه‌ای از سوالات یا گویه‌ها را برای ارزیابی ویژگی‌های خاص روان‌شناختی، رفتاری یا هیجانی شامل می‌شود. برخلاف مصاحبه، این ابزار معمولاً به صورت نوشتاری ارائه شده و پاسخ‌دهنده به صورت مستقل آن را تکمیل می‌کند. پرسش‌نامه‌ها در تحقیقات و بالین برای غربالگری و تشخیص استفاده می‌شوند.

نام‌های دیگر: inventory

سایر

پروفایل تروریست

Terrorist Profile

پروفایل تروریست مجموعه‌ای از ویژگی‌های رفتاری، روان‌شناختی و جمعیت‌شناختی است که معمولاً با افراد درگیر در اقدامات تروریستی مرتبط دانسته می‌شود. این مفهوم در روان‌شناسی جنایی برای درک انگیزه‌ها و الگوهای تصمیم‌گیری استفاده می‌شود، هرچند که تعمیم‌های نادرست در این حوزه رایج است.

نام‌های دیگر: پروفایل تروریست

سایر

پروفایل‌سازی

profiling

پروفایل‌سازی فرآیند طبقه‌بندی افراد بر اساس ویژگی‌های مشخص یا رفتارهای پیش‌بینی‌شده است. در روان‌شناسی جنایی، به تحلیل رفتارهای مجرم برای شناسایی ویژگی‌های شخصیتی او اطلاق می‌شود. همچنین در بازاریابی و منابع انسانی، برای پیش‌بینی تمایلات یا عملکرد افراد به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: profiling

سایر

پریود (موسیقی)

Period (music)

یک واحد ساختاری در موسیقی که از مجموعه‌ای از عبارت‌های موسیقایی تشکیل شده و دارای یک ساختار کامل است. این مفهوم در تحلیل‌های مربوط به ریتم و ساختار صوتی کاربرد دارد.

نام‌های دیگر: Period (music)

سایر

پزشکی

Medical

این واژه صفتی است که به هر آنچه مرتبط با علم، هنر و عمل درمان بیماری‌ها، تشخیص عوارض و مراقبت از بیماران است، اطلاق می‌شود. در روان‌شناسی، این اصطلاح معمولاً برای تمایز مداخلات مبتنی بر شواهد علمی از روش‌های غیررسمی یا غیرعلمی به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: MEDICAL

سایر

پزشکی بالینی

Clinical Medicine

شاخه‌ای از پزشکی است که مستقیماً با بیماران درگیر شده و بر تشخیص، درمان و پیشگیری از بیماری‌ها تمرکز دارد. این حوزه شامل ارزیابی بالینی، تفسیر نتایج آزمایشگاهی و تجویز درمان‌های دارویی یا جراحی می‌شود و پایه‌ای برای همکاری‌های بین‌رشته‌ای در سلامت روان است.

نام‌های دیگر: Clinical Medicine

سایر

پزشکی داخلی

Internal Medicine

تخصص پزشکی که بر پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری‌های غیرجراحی در بزرگسالان تمرکز دارد. پزشکان داخلی با بررسی سیستم‌های مختلف بدن و مدیریت بیماری‌های مزمن یا حاد، نقش مهمی در تشخیص علل جسمانی اختلالات روان‌شناختی ایفا می‌کنند.

نام‌های دیگر: Internal Medicine

سایر

پزشکی مبتنی بر شواهد

Evidence-Based Medicine

رویکردی در تصمیم‌گیری‌های درمانی است که در آن به‌کارگیری بهترین شواهد پژوهشی موجود، همراه با تجربه بالینی پزشک و ترجیحات بیمار، صورت می‌گیرد. این روش بر ضرورت استفاده از داده‌های علمی معتبر برای اثربخشی مداخلات تأکید دارد و در روان‌شناسی نیز الگوی مشابهی تحت عنوان روان‌شناسی مبتنی بر شواهد وجود دارد.

نام‌های دیگر: Evidence-Based Medicine، Evidence-based medicine

سایر

پژوهش بالینی

clinical research

نوعی مطالعه علمی که با هدف بررسی اثربخشی مداخلات، تشخیص دقیق‌تر اختلالات و درک بهتر مکانیسم‌های بیماری‌های روانی انجام می‌شود. این پژوهش‌ها بر داده‌های حاصل از مشاهده و ارزیابی مستقیم مراجعان تمرکز دارند.

نام‌های دیگر: پژوهش بالینی

سایر

پژوهش عملی مشارکتی

Participatory action research

پژوهش عملی مشارکتی رویکردی تحقیقاتی است که در آن پژوهشگران و اعضای جامعه یا گروه مورد مطالعه به صورت همکارانه در تمام مراحل پژوهش مشارکت می‌کنند. هدف این روش نه تنها تولید دانش، بلکه ایجاد تغییر مثبت و حل مسائل عملی در محیط واقعی است. این رویکرد بر توانمندسازی شرکت‌کنندگان و بهبود شرایط از طریق اقدام و بازاندیشی متوالی تأکید دارد.

نام‌های دیگر: Participatory action research، participatory action research

سایر

پس از تعارض

post-conflict

دوره یا وضعیتی که در پی پایان یافتن یک دوره درگیری، جنگ یا تنش شدید ایجاد می‌شود. این مرحله بر بازسازی روابط، تثبیت صلح و مدیریت پیامدهای روانی و اجتماعی ناشی از دوران درگیری تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: post-conflict

سایر

پویایی (موسیقی)

Dynamics (music)

پویایی در موسیقی به تغییرات شدت صدا و نواهای مختلف اشاره دارد که بر خلق‌وخو و تأثیر عاطفی اثر می‌کشد. در روان‌شناسی موسیقی، این ویژگی‌ها می‌توانند بر تحریک هیجانی، تمرکز و تنظیم حالت روانی تأثیر بگذارند. درک پویایی به تحلیل نحوه تأثیرگذاری ساختار موسیقی بر تجربه درونی فرد کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: Dynamics (music)

سایر

پیشگیری

prevention

تدابیر و مداخلاتی که با هدف کاهش احتمال وقوع یک پدیده نامطلوب، بیماری یا اختلال انجام می‌شوند. این فرآیند می‌تواند پیش از بروز مشکل (پیشگیری اولیه) یا در مراحل اولیه برای جلوگیری از تشدید آن صورت گیرد.

نام‌های دیگر: prevention

سایر

پیشگیری از خودکشی

Suicide prevention

پیشگیری از خودکشی مجموعه‌ای از راهبردها و اقدامات ساختاری و فردی است که هدف آن کاهش عوامل خطر و افزایش عوامل محافظت‌کننده در برابر رفتار خودکشی است. این فرآیند شامل شناسایی علائم هشداردهنده، ارزیابی ریسک، ارائهٔ حمایت روان‌اجتماعی و دسترسی به خدمات تخصصی می‌شود. هدف نهایی، حفظ جان فرد و کاهش پیامدهای روان‌شناختی بحران است.

نام‌های دیگر: پیشگیری از خودکشی

سایر

تاریخ آسایشگاه‌ها

History of asylums

مطالعه‌ای تاریخی درباره سیر تحول نهادهای مراقبتی و بستری برای افراد دارای اختلالات روانی است. این حوزه به بررسی تغییرات اجتماعی، اخلاقی و پزشکی در نحوه برخورد با بیماران روانی و مدیریت مراکز نگهداری می‌پردازد.

نام‌های دیگر: تاریخ آسایشگاه‌ها

سایر

تاریخ اندیشه

History of Ideas

بررسی تحولات نظری، مفهومی و روش‌شناختی در روان‌شناسی و سایر علوم انسانی در طول زمان. شناخت تاریخ اندیشه به درک بهتر زمینه‌های فرهنگی و فلسفی شکل‌گیری نظریه‌های روان‌شناختی کنونی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: تاریخ اندیشه

سایر

تاریخ اندیشهٔ سیاسی

History of political thought

این شاخه به مطالعهٔ تحولات نظری و مفهومی در مورد حکومت، جامعه و روابط انسانی در طول تاریخ می‌پردازد. درک این تاریخ به روان‌شناسان کمک می‌کند تا زمینه‌های فرهنگی و ایدئولوژیک مؤثر بر رفتار جمعی را بهتر تحلیل کنند. این دانش بستر درک تفاوت‌های ارزشی در جوامع مختلف را فراهم می‌آورد.

نام‌های دیگر: تاریخ اندیشه سیاسی

سایر

تاریخ روان‌درمانی

History of Psychotherapy

تاریخ روان‌درمانی به بررسی سیر تحول روش‌ها، نظریه‌ها و مکاتب درمانی در روان‌شناسی و روان‌پزشکی می‌پردازد. این حوزه شامل گذار از روش‌های اولیه و غیرعلمی تا ظهور رویکردهای ساختاریافته مانند روانکاوی، شناختی-رفتاری و انسان‌گرا است. مطالعه این تاریخ به درک زمینه‌های فرهنگی و علمی شکل‌گیری مداخلات درمانی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: تاریخ روان‌درمانی

سایر

تاریخ روان‌شناسی

history of psychology

مطالعه سیر تحول اندیشه‌ها، نظریه‌ها و روش‌های پژوهشی که در طول زمان در حوزه روان‌شناسی شکل گرفته‌اند. این حوزه به بررسی ریشه‌های فلسفی و علمی و گذار از رویکردهای سنتی به پارادایم‌های مدرن می‌پردازد.

نام‌های دیگر: تاریخ روان‌شناسی، تاریخ روانشناسی

سایر

تاریخ علم

history of science

تاریخ علم مطالعهٔ سیر تحول دانش، روش‌ها و نهادها در جوامع انسانی در طول زمان است. این رشته به بررسی چگونگی شکل‌گیری، گسترش و تغییر پارادایم‌های علمی می‌پردازد. در روان‌شناسی، شناخت تاریخ علم به درک بهتر ریشه‌های نظری و روش‌شناختی این رشته کمک شایانی می‌کند.

نام‌های دیگر: تاریخ علم

سایر

تاریخ علم

history of science

مطالعهٔ سیر تکامل دانش و روش‌های تولید معرفت در طول تاریخ. این حوزه به بررسی چگونگی شکل‌گیری نظریه‌ها، تغییر پارادایم‌ها و تأثیر متقابل علم و جامعه می‌پردازد.

نام‌های دیگر: history of science

سایر

تاریخ مفهومی

Conceptual History

تاریخ مفهومی رویکردی در علوم انسانی است که تغییرات معنایی واژگان کلیدی را در بستر زمان و جامعه بررسی می‌کند. این روش نشان می‌دهد که چگونه درک انسان‌ها از پدیده‌ها با گذشت زمان دگرگون می‌شود. در روان‌شناسی، این دیدگاه به درک بهتر ریشه‌های تاریخی مفاهیم روان‌شناختی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: تاریخ مفهومی

سایر

تاریخچه روان‌شناسی

history of psychology

این حوزه به بررسی سیر تحول اندیشه‌ها، مکاتب و روش‌های پژوهشی در روان‌شناسی از گذشته تاکنون می‌پردازد. شناخت تاریخچه به درک بهتر چرایی شکل‌گیری نظریه‌های فعلی و پارادایم‌های علمی کمک می‌کند. این دانش شامل مطالعه نقش چهره‌های تأثیرگذار و تحولات اجتماعی مؤثر بر این رشته است.

نام‌های دیگر: history

سایر

تاریخچه روان‌شناسی

History of Psychology

تاریخچه روان‌شناسی مطالعه‌ی سیر تحول اندیشه‌ها، مکاتب و روش‌های پژوهشی در این رشته از دوران باستان تاکنون است. این حوزه به بررسی چگونگی تبدیل روان‌شناسی از فلسفه به یک علم مستقل و آزمایشگاهی می‌پردازد. شناخت این تاریخ به درک بهتر مبانی نظری و روش‌شناختی روان‌شناسی کنونی کمک شایانی می‌کند.

نام‌های دیگر: history of psychology

سایر

تأثیرات درمانگر

Therapist effects

تغییرات یا پیامدهایی که حضور، ویژگی‌های شخصیتی و مهارت‌های درمانگر بر روند فرآیند درمان و نتایج آن اعمال می‌کند. این تأثیرات می‌تواند شامل عوامل محافظتی یا آسیب‌رسان در رابطهٔ درمانی باشد.

نام‌های دیگر: تأثیرات درمانگر

سایر

تبعیض

Discrimination

رفتار یا برخورد ناعادلانه و نامتوازن با افراد یا گروه‌ها بر اساس ویژگی‌هایی نظیر نژاد، جنسیت، سن یا توانایی‌های فردی است. این پدیده می‌تواند منجر به محرومیت از فرصت‌ها و ایجاد استرس‌های روانی مزمن در افراد آسیب‌پذیر شود.

نام‌های دیگر: تبعیض

سایر

تجربه معنوی

spiritual experience

حالات ذهنی و احساسی که فرد را با معنای عمیق‌تر هستی یا نیرویی فراتر از خود مرتبط می‌سازد. این تجربه‌ها می‌توانند بر جهان‌بینی و سلامت روان فرد تأثیرات بنیادین داشته باشند.

نام‌های دیگر: spiritual experience

سایر

تجربه‌ی تشخیص

Diagnostic experience

فرآیند ذهنی و عاطفی فرد در مواجهه با دریافت یک تشخیص روان‌شناختی یا روان‌پزشکی. این تجربه شامل واکنش‌های مختلف از جمله پذیرش، انکار، یا بازتعریف هویت خود در پی دریافت اطلاعات مربوط به وضعیت سلامت روان است.

نام‌های دیگر: تجربه‌ی تشخیص

سایر

تحلیل فیلم

film analysis

رویکردی بین‌رشته‌ای است که از مفاهیم روان‌شناسی برای تفسیر لایه‌های پنهان، شخصیت‌پردازی و نمادهای درون آثار سینمایی بهره می‌برد. این روش به درک انگیزه‌های کاراکترها، تعارضات ناخودآگاه و بازتاب واقعیت‌های روانی جامعه می‌پردازد. تحلیل فیلم می‌تواند ابزاری آموزشی برای خودشناسی و درک پویایی‌های انسانی باشد.

نام‌های دیگر: تحلیل فیلم

سایر

تحلیل موسیقی

music analysis

بررسی ساختار، فرم و عناصر سازندهٔ آثار موسیقایی برای درک بهتر آن‌ها. در روان‌شناسی موسیقی، این فرایند می‌تواند به درک تأثیرات عاطفی و شناختی موسیقی بر شنونده کمک کند. تحلیل موسیقی شامل بررسی ریتم، ملودی، هارمونی و بافت صوتی است.

نام‌های دیگر: music analysis

سایر

تحول تعارض

conflict transformation

رویکردی جامع برای مدیریت و حل تعارضات است که فراتر از حل مسئلهٔ فوری، به تغییر ساختارها، روابط و الگوهای فکری زمینه‌ساز تعارض می‌پردازد. این مفهوم بر این باور استوار است که تعارضات ذاتاً اجتناب‌ناپذیرند و می‌توانند محرکی برای رشد فردی و اجتماعی باشند. هدف نهایی، ایجاد روابط پایدارتر و عادلانه‌تر میان طرفین درگیر است.

نام‌های دیگر: conflict transformation

سایر

تروریسم

Terrorism

تروریسم استفاده از خشونت یا تهدید به آن برای ایجاد هراس عمومی و دستیابی به اهداف سیاسی، ایدئولوژیک یا مذهبی است. از دیدگاه روان‌شناسی، این پدیده نیازمند تحلیل انگیزه‌های فردی و گروهی، فرآیندهای رادیکال‌شدن و مکانیسم‌های روان‌شناختی خشونت‌ورزی است.

نام‌های دیگر: تروریسم

سایر

تروریسم

terrorism

تروریسم به استفاده از خشونت یا تهدید به آن برای رسیدن به اهداف سیاسی، ایدئولوژیک یا مذهبی اطلاق می‌شود. این پدیده با ایجاد ترس گسترده در جمعیت هدف و ایجاد بی‌ثباتی اجتماعی همراه است. در روان‌شناسی، بررسی انگیزه‌های روانی مجریان و تأثیرات روان‌شناختی بر قربانیان و جامعه مورد توجه قرار می‌گیرد.

نام‌های دیگر: terrorism

سایر

تسویه (املاک)

Closing (real estate)

تسویه یا کلوزینگ در بازار املاک، مرحله نهایی انتقال مالکیت ملک از فروشنده به خریدار است که در آن اسناد رسمی امضا و وجه پرداخت می‌شود. اگرچه این اصطلاح عمدتاً حقوقی و اقتصادی است، اما در روان‌شناسی کاربردی و مشاوره املاک، به استرس‌ها، هیجانات و فرآیندهای تصمیم‌گیری پیچیده‌ای اشاره دارد که طرفین در این مرحله تجربه می‌کنند.

نام‌های دیگر: Closing (real estate)

سایر

تشخیص

diagnosis

تشخیص در روان‌شناسی به فرآیند شناسایی و طبقه‌بندی یک اختلال یا وضعیت روانی بر اساس معیارهای بالینی و نشانه‌های مشاهده‌شده اطلاق می‌شود. این فرآیند معمولاً از طریق مصاحبه بالینی، آزمون‌های روان‌سنجی و بررسی تاریخچه فرد انجام می‌گیرد. هدف اصلی تشخیص، ایجاد یک برچسب معتبر برای هدایت برنامه درمانی مناسب است.

نام‌های دیگر: diagnosis، Diagnosis

سایر

تشخیص دوگانه

Dual diagnosis

تشخیص دوگانه به حضور همزمان یک اختلال روان‌شناختی و یک اختلال مصرف مواد در یک فرد اشاره دارد. این وضعیت نیازمند رویکردی یکپارچه برای درمان است، زیرا هر دو اختلال بر یکدیگر تأثیر متقابل دارند. شناسایی دقیق هر دو وضعیت برای برنامه‌ریزی درمانی مؤثر و پیشگیری از عود بیماری ضروری است.

نام‌های دیگر: تشخیص دوگانه

سایر

تشخیص روان‌پزشکی

Psychiatric Diagnosis

فرایند شناسایی و طبقه‌بندی اختلالات روانی بر اساس الگوهای بالینی مشخص و معیارهای استاندارد است. این فرآیند توسط متخصصان سلامت روان برای درک ماهیت مشکلات بیمار و تعیین مسیر درمانی مناسب انجام می‌شود. تشخیص دقیق به تفکیک اختلالات با علائم مشابه و ارائه مداخلات هدفمند کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: تشخیص روان‌پزشکی

سایر

تشخیص و طبقه‌بندی

Diagnosis and Classification

تشخیص فرآیند شناسایی یک اختلال روانی خاص بر اساس مجموعه‌ای از معیارهای بالینی است، در حالی که طبقه‌بندی دسته‌بندی سیستماتیک این اختلالات است. این فرآیندها برای ایجاد انسجام در گفتگوی علمی، انتخاب روش درمانی مناسب و پیش‌آگهی دقیق انجام می‌شوند. دقت در این مرحله پایهٔ اصلی مراقبت‌های روان‌شناختی و روان‌پزشکی محسوب می‌شود.

نام‌های دیگر: تشخیص و طبقه‌بندی

سایر

تصاویر آرشیوی بالینی

Clinical archival images

مجموعه‌ای از تصاویر و مستندات بصری که در طول فرآیند درمان یا بررسی‌های پزشکی ثبت شده‌اند. این تصاویر برای بررسی روند تغییرات بالینی و مستندسازی تاریخچه سلامت فرد در آرشیوهای پزشکی نگهداری می‌شوند.

نام‌های دیگر: تصاویر آرشیوی بالینی

سایر

تصمیم‌گیری اخلاقی

ethical decision-making

فرآیند تحلیل و انتخاب میان گزینه‌های مختلف بر اساس اصول اخلاقی و ارزش‌های حرفه‌ای در موقعیت‌های پیچیده است. این فرآیند مستلزم ارزیابی پیامدها و رعایت مسئولیت‌های اخلاقی در مواجهه با چالش‌های عملی است.

نام‌های دیگر: تصمیم‌گیری اخلاقی

سایر

تصورات از خدا

God images

تصویر ذهنی و ادراک فرد از ویژگی‌ها، صفات و ماهیت خداوند که بر باورهای مذهبی و تجربه معنوی او تأثیر می‌گذارد. این تصورات می‌توانند بر نحوه تعامل فرد با مفاهیم قدسی و معنای زندگی اثرگذار باشند.

نام‌های دیگر: تصورات از خدا

سایر

تطبیق درمان

treatment adaptation

فرآیند اصلاح و شخصی‌سازی مداخلات درمانی برای انطباق بیشتر با ویژگی‌های فرهنگی، زبانی یا اجتماعی مراجع است. این رویکرد با هدف افزایش اثربخشی درمان و احترام به تفاوت‌های فردی در فرآیند کمک‌رسانی انجام می‌شود.

نام‌های دیگر: تطبیق درمان

سایر

تفسیر (فلسفه)

Interpretation (philosophy)

در فلسفه، تفسیر فرآیندی است که طی آن معنای متون، پدیده‌ها یا تجربیات انسانی کشف و تبیین می‌شود. این مفهوم بر این باور استوار است که درک واقعیت همواره از طریق چارچوب‌های زبانی و پیش‌فهم‌های تفسیرگر شکل می‌گیرد. در روان‌شناسی، این رویکرد به درک عمیق‌تر از معانی شخصی و زمینه‌ای رفتارهای انسانی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: Interpretation (philosophy)

سایر

تکلیف منزل

Homework assignment

تکلیف منزل در روان‌درمانی به فعالیت‌های ساختاریافته‌ای اطلاق می‌شود که درمانگر بین جلسات به مراجع واگذار می‌کند. این تمرین‌ها با هدف تقویت مهارت‌های یادگیری‌شده، آزمایش رفتارهای جدید و انتقال آموخته‌های درمان به زندگی روزمره طراحی می‌شوند. اجرای این تکالیف نقش کلیدی در تثبیت نتایج درمان و افزایش خودکارآمدی مراجع ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: Homework assignment

سایر

تکنیک صندلی خالی

Empty chair technique

یک روش در روان‌درمانی تجربه‌گرا که در آن فرد با تصور حضور یک شخص یا بخشی از خود بر روی یک صندلی خالی، به گفت‌وگو می‌پردازد. این تکنیک به بازنمایی درونی و حل تعارضات روانی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: صندلی خالی

سایر

تلفیقی

integrative

رویکردی در روان‌درمانی که با ترکیب عناصر، تکنیک‌ها و نظریه‌های مختلف از مدارس گوناگون، یک چارچوب درمانی منعطف ایجاد می‌کند. هدف از این رویکرد، تطبیق روش‌های درمانی با نیازهای منحصربه‌فرد مراجع است.

نام‌های دیگر: integrative

سایر

تم موسیقی

Musical Theme

الگوی تکرارشونده یا ملودی مشخصی است که در یک اثر موسیقایی به عنوان یک واحد معنایی یا ساختاری عمل می‌کند. این تم می‌تواند در طول قطعه برای ایجاد انسجام و وحدت ساختاری تکرار یا تغییر یابد.

نام‌های دیگر: تم موسیقی

سایر

تماشاگری جنسی فعال

active scopophilia

تماشاگری جنسی فعال به کشش بیمارگونه برای تماشای افراد دیگر در حین انجام فعالیت‌های جنسی یا مشاهده اندام‌های تناسلی آنان اطلاق می‌شود. این تمایل می‌تواند به عنوان یک انحراف جنسی بروز کند که در آن فرد از طریق مشاهده، تحریک جنسی می‌شود.

نام‌های دیگر: active scopophilia، تماشاگری جنسی فعال

سایر

تناقض

Contradiction

وجود دو یا چند ویژگی، ایده یا گزاره که با یکدیگر در تضاد هستند و نمی‌توانند به‌طور هم‌زمان درست باشند. در تحلیل‌های نظری، تناقض می‌تواند نشان‌دهنده شکاف میان نظریه و واقعیت باشد.

نام‌های دیگر: Contradiction

سایر

تنوع

diversity

تنوع به تفاوت‌های فردی و گروهی در ویژگی‌های روان‌شناختی، فرهنگی و اجتماعی اشاره دارد. این مفهوم شامل تفاوت‌هایی در نژاد، جنسیت، باورها و سبک‌های یادگیری می‌شود. درک تنوع برای ایجاد محیط‌های فراگیر و سالم در روان‌شناسی اهمیت دارد.

نام‌های دیگر: تنوع

سایر

تنوع فرهنگی در روان‌درمانی

Cultural Diversity in Psychotherapy

این مفهوم به اهمیت توجه به باورها، ارزش‌ها، هنجارها و زمینه‌های فرهنگی مراجع در فرآیند درمان اشاره دارد. روان‌درمانی حساس به فرهنگ تلاش می‌کند تا مداخلات را با هویت فرهنگی مراجع هماهنگ کند تا اثربخشی درمان افزایش یابد. نادیده گرفتن تنوع فرهنگی می‌تواند منجر به سوءتفاهم، گسست درمانی و نتایج ناکارآمد شود.

نام‌های دیگر: تنوع فرهنگی در روان‌درمانی

سایر

جامعه‌شناسی

Sociology

جامعه‌شناسی علمی است که مطالعهٔ ساختار، نهادها و تحولات جوامع انسانی را بر عهده دارد. این رشته به بررسی الگوهای تعاملات اجتماعی، فرهنگ و تأثیر متقابل فرد و جامعه می‌پردازد. اگرچه ریشه در علوم اجتماعی دارد، اما درک بافت اجتماعی برای روان‌شناسی بالینی و اجتماعی ضروری است.

نام‌های دیگر: جامعه‌شناسی

سایر

جامعه‌شناسی

sociology

جامعه‌شناسی مطالعه علمی ساختار، نهادها و روابط در جوامع انسانی است. این رشته به بررسی الگوهای رفتاری جمعی، فرهنگ و تأثیر محیط اجتماعی بر رفتار افراد می‌پردازد. اگرچه حوزه‌ای مجزا از روان‌شناسی است، اما درک بافت اجتماعی برای تحلیل رفتارهای روان‌شناختی ضروری است.

نام‌های دیگر: sociology

سایر

جان مینارد کینز

John Maynard Keynes

جان مینارد کینز اقتصاددان برجسته بریتانیایی است که نظریه‌های او پایه‌های اقتصاد کلان مدرن را شکل داد. اگرچه او روان‌شناس نیست، اما در روان‌شناسی اقتصادی و رفتار مصرف‌کننده، به‌ویژه در بحث‌های مربوط به «انتظارات» و «اعتماد» در شرایط عدم قطعیت، ارجاع داده می‌شود. تحلیل رفتارهای گروهی و روان‌شناسی توده‌ها در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی از دغدغه‌های مرتبط با آثار اوست.

نام‌های دیگر: کینز

سایر

جان مینارد کینز

John Maynard Keynes

جان مینارد کینز اقتصاددان برجستهٔ بریتانیایی است که مکتب کینزی را پایه‌گذاری کرد. نظریات او بر نقش دولت در تنظیم اقتصاد و تأثیر تقاضای کل بر تولید و اشتغال تمرکز دارد. اگرچه تخصص اصلی او اقتصاد است، اما دیدگاه‌های او دربارهٔ رفتار غیرعقلایی انسان‌ها در شرایط عدم قطعیت، با روان‌شناسی اقتصادی و تصمیم‌گیری ارتباط دارد.

نام‌های دیگر: Keynes

سایر

جعبه‌ابزار

Toolbox

مجموعه‌ای از مهارت‌ها، استراتژی‌ها یا تکنیک‌های کاربردی است که فرد برای مدیریت موقعیت‌های مختلف یا حل مسائل روان‌شناختی از آن‌ها استفاده می‌کند. این ابزارها به فرد کمک می‌کنند تا با چالش‌های محیطی یا درونی به‌صورت سازگارانه مقابله کند.

نام‌های دیگر: Toolbox

سایر

جمعیت عمومی

General Population

مجموعه بزرگی از افراد که ویژگی‌های آماری و رفتاری آن‌ها در مطالعات روان‌شناسی به عنوان معیار مقایسه استفاده می‌شود. این گروه شامل تمامی افراد جامعه بدون در نظر گرفتن ویژگی‌های بالینی خاص است.

نام‌های دیگر: جمعیت عمومی

سایر

جنگ

war

جنگ به درگیری مسلحانه گسترده و سازمان‌یافته میان گروه‌های انسانی، جوامع یا ملت‌ها اطلاق می‌شود که با خشونت سیستماتیک و تلفات انسانی همراه است. از دیدگاه روان‌شناسی، جنگ تأثیرات عمیقی بر سلامت روان، رفتارهای تهاجمی و پویایی‌های گروهی دارد و اغلب ریشه در رقابت بر سر منابع، ایدئولوژی یا ترس از تهدید دارد.

نام‌های دیگر: جنگ

سایر

جنگ دنیاها

War of the Worlds

یک اثر داستانی علمی-تخیلی که به موضوع حمله موجودات فرازمینی به زمین می‌پردازد. این اثر در تاریخ ادبیات و رسانه به دلیل تأثیرگذاری بر ادراک مخاطبان و ایجاد هیجان جمعی مورد توجه قرار گرفته است.

نام‌های دیگر: جنگ دنیاها

سایر

جهانی‌شدن

globalization

جهانی‌شدن فرآیندی پیچیده از افزایش تعاملات و وابستگی‌های متقابل بین جوامع، اقتصادها و فرهنگ‌های مختلف در سراسر جهان است. این پدیده تأثیرات عمیقی بر هویت فردی، ارزش‌های فرهنگی و ساختارهای اجتماعی دارد. از دیدگاه روان‌شناسی، جهانی‌شدن می‌تواند هم فرصت‌های جدید برای رشد و هم چالش‌هایی نظیر استرس فرهنگی و بیگانگی را به همراه داشته باشد.

نام‌های دیگر: جهانی‌شدن

سایر

جهانی‌شدن

globalisation

جهانی‌شدن فرآیندی است که در آن مرزهای فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی کمرنگ شده و تعاملات بین‌افردی و بین‌فرهنگی گسترش می‌یابد. از دیدگاه روان‌شناسی، این پدیده بر هویت فردی، احساس تعلق و سازگاری روانی افراد در جوامع متنوع تأثیر می‌گذارد. چالش‌های ناشی از آن شامل بحران هویت، انزوا یا گسترش همدلی بین‌فرهنگی است.

نام‌های دیگر: globalisation

سایر

جهت‌گیری‌های هدف پیشرفت

achievement goal orientations

الگوهای انگیزشی که تعیین می‌کنند افراد چگونه اهداف خود را تعریف کرده و برای رسیدن به آن‌ها تلاش می‌کنند. این جهت‌گیری‌ها شامل تمرکز بر یادگیری مهارت‌ها یا تمرکز بر نمایش توانمندی در برابر دیگران است.

نام‌های دیگر: achievement goal orientations، achievement goal orientation

سایر

چارلز داروین

Charles Darwin

زیست‌شناس و نظریه‌پرداز برجسته‌ای که با ارائه نظریه انتخاب طبیعی، تأثیر عمیقی بر درک روان‌شناسی تکاملی داشت. دیدگاه‌های او بر پایه تغییرات تدریجی گونه‌ها در طول زمان استوار است.

نام‌های دیگر: چارلز داروین

سایر

چت‌بات

Chatbot

چت‌بات نرم‌افزاری هوشمند است که از طریق پیام‌رسان‌ها یا وب‌سایت‌ها با کاربران گفت‌وگو می‌کند و پاسخ‌های خودکار ارائه می‌دهد. این ابزارها اغلب از پردازش زبان طبیعی و یادگیری ماشین برای شبیه‌سازی گفت‌وگوی انسانی استفاده می‌کنند. چت‌بات‌ها در روان‌شناسی به‌عنوان ابزارهای کمکی در مداخلات اولیه، پایش خلق‌وخو و ارائه آموزش‌های خودیار مورد استفاده قرار می‌گیرند.

نام‌های دیگر: Chatbot، chatbots

سایر

چهار شاخص پریشانی، اختلال در کارکرد، انحراف از هنجار و خطر

The 4Ds (Distress, Dysfunction, Deviance, Danger)

چهار معیار کلیدی برای بررسی و تعریف ناهنجاری‌های روانی که شامل تجربه درد عاطفی، اختلال در فعالیت‌های روزمره، تفاوت با هنجارهای اجتماعی و احتمال آسیب به خود یا دیگران است. این شاخص‌ها به درک شدت و ماهیت وضعیت روانی کمک می‌کنند.

نام‌های دیگر: چهار شاخص پریشانی، اختلال در کارکرد، انحراف از هنجار و خطر (4Ds)

سایر

چهره‌به‌چهره (۱۹۵۹)

Face to Face (1959)

نام یک مستند تلویزیونی کلاسیک است که به بررسی دیدگاه‌های روان‌کاوی و تحلیل شخصیت می‌پردازد. این اثر به بازنمایی مفاهیم روان‌شناختی در قالب گفتگوهای مستند می‌پردازد.

نام‌های دیگر: چهره‌به‌چهره (۱۹۵۹)

سایر

چینی-آمریکایی

Chinese American

اصطلاحی برای توصیف افرادی که از تبار چینی هستند و در جامعه ایالات متحده زندگی می‌کنند. این مفهوم در روان‌شناسی برای بررسی تأثیرات فرهنگی و فرآیندهای مهاجرت بر سلامت روان و هویت فردی به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: Chinese American، Chinese Americans

سایر

حافظه جمعی

collective memory

مجموعه‌ای از یادها، تجربیات و دانش‌های مشترکی که توسط یک گروه یا جامعه حفظ و بازنمایی می‌شود. این حافظه به گروه‌ها کمک می‌کند تا پیوستگی تاریخی خود را حفظ کرده و بر اساس تجربیات گذشته عمل کنند.

نام‌های دیگر: حافظه جمعی

سایر

حساسیت فرهنگی

cultural sensitivity

حساسیت فرهنگی به توانایی متخصصان روان‌شناسی برای درک، احترام و توجه مؤثر به باورها، ارزش‌ها و زمینه‌های فرهنگی مراجع اشاره دارد. این مهارت مستلزم آگاهی از تعصبات خود و پرهیز از قضاوت‌های نادرست ناشی از پیش‌فرض‌های فرهنگی است. اعمال حساسیت فرهنگی به ایجاد رابطه درمانی موثر و ارائه خدمات دقیق‌تر کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: حساسیت فرهنگی

سایر

حقوق بشر

Human Rights

حقوق بشر اصولی اخلاقی و حقوقی هستند که به هر انسانی صرف‌نظر از نژاد، جنسیت یا مذهب تعلق دارند. در روان‌شناسی، این مفهوم به بررسی تأثیر نقض یا احقاق این حقوق بر سلامت روان، عزت‌نفس و هویت فردی می‌پردازد. احساس بی‌عدالتی یا نقض حقوق بنیادین می‌تواند منجر به آسیب‌های روانی عمیق و اختلال در عملکرد اجتماعی شود.

نام‌های دیگر: حقوق بشر

سایر

حقوق بشر

human rights

حقوق بشر مجموعه‌ای از اصول اخلاقی و هنجاری است که بر اساس آن، هر انسان صرف‌نظر از نژاد، جنسیت یا مذهب، دارای حقوق ذاتی و غیرقابل‌انتقالی برای زندگی، آزادی و کرامت است. این حقوق شامل آزادی بیان، برابری در برابر قانون و دسترسی به نیازهای اولیه می‌شود. در روان‌شناسی، تأکید بر حقوق بشر به حمایت از کرامت روانی و رفاه فردی در جوامع مختلف می‌پردازد.

نام‌های دیگر: human rights

سایر

حقوق بیماران

patient rights

مجموعه‌ای از استانداردهای اخلاقی و قانونی که بر احترام به استقلال، حریم خصوصی و حق تصمیم‌گیری آگاهانه بیمار تأکید دارد. این حقوق در فرآیند درمان و مراقبت‌های روان‌شناختی الزامی است.

نام‌های دیگر: حقوق بیماران

سایر

حکومت (زبان‌شناسی)

Government (linguistics)

در دستور زایشی-تبدیلی، نظریه‌ای است که روابط دستوری بین واژگان را توضیح می‌دهد. بر اساس این نظریه، یک سرگروه دستوری (Head) ویژگی‌های صرفی یا نحوی خود را به واژگان دیگر در محدوده‌ای مشخص تحمیل می‌کند. این مفهوم به‌ویژه در تحلیل ساختار جملات و تعیین روابط وابستگی کاربرد دارد. هدف آن تبیین چگونگی هم‌خوانی صرفی اجزای جمله است.

نام‌های دیگر: Government (linguistics)

سایر

حل‌وفصل درمانی

Therapeutic resolution

دستیابی به مرحله‌ای در فرآیند درمان که در آن تعارضات روانی یا مشکلات اصلی فرد با موفقیت مدیریت و حل می‌شوند. این وضعیت نشان‌دهنده تغییر در ساختارهای رفتاری یا شناختی برای رسیدن به تعادل روانی است.

نام‌های دیگر: حل‌وفصل درمانی

سایر

حوزه‌های روان‌پزشکی

psychiatric domains

حوزه‌های روان‌پزشکی به ابعاد مختلف عملکرد روانی و رفتاری اشاره دارد که در ارزیابی بالینی مورد توجه قرار می‌گیرند. این حوزه‌ها شامل خلق، اضطراب، شناخت، رفتار و روابط بین‌فردی می‌شوند. بررسی این حوزه‌ها به متخصصان کمک می‌کند تا تصویر جامعی از سلامت روان فرد به دست آورند.

نام‌های دیگر: psychiatric domains

سایر

خاتمه درمان

termination of therapy

خاتمه درمان مرحله پایانی فرآیند روان‌درمانی است که در آن رابطه حرفه‌ای بین درمانگر و مراجع به صورت برنامه‌ریزی‌شده پایان می‌یابد. این مرحله نیازمند بررسی دستاوردها، تثبیت تغییرات و آمادگی مراجع برای مواجهه مستقل با چالش‌های آینده است. مدیریت صحیح این مرحله برای جلوگیری از بازگشت علائم و حفظ پیشرفت‌های درمانی حیاتی است.

نام‌های دیگر: خاتمه درمان

سایر

خشونت علیه زنان

Violence against women

هرگونه رفتار سوءرفتار یا اعمال فیزیکی، جنسی، روانی یا اقتصادی است که بر پایه جنسیت علیه زنان انجام می‌شود. این پدیده می‌تواند پیامدهای روانی و اجتماعی گسترده‌ای برای قربانیان به همراه داشته باشد.

نام‌های دیگر: خشونت علیه زنان

سایر

خواب (فراخوان سیستم)

Sleep (system call)

در مفاهیم علوم کامپیوتر و پردازش، به دستوری گفته می‌شود که وضعیت سیستم را به حالت کم‌مصرف یا آماده‌باش می‌برد. این اصطلاح با مفهوم زیستی خواب در روان‌شناسی تفاوت ساختاری دارد.

نام‌های دیگر: Sleep (system call)

سایر

خوشه (فضاپیما)

Cluster (spacecraft)

به مجموعه‌ای از فضاپیماها یا ماهواره‌ها گفته می‌شود که در یک آرایش مشخص از هم فاصله گرفته و به صورت گروهی در مدار فعالیت می‌کنند. این ساختار برای انجام ماموریت‌های پیچیده که نیازمند پوشش وسیع‌تر یا همکاری چند دستگاه است، طراحی می‌شود.

نام‌های دیگر: Cluster (spacecraft)

سایر

داغ‌دیدگی

Bereavement

فرآیند واکنش‌های عاطفی، شناختی و جسمانی است که فرد در پاسخ به از دست دادن یک شخص عزیز یا یک فقدان بزرگ تجربه می‌کند. این وضعیت شامل مراحل مختلفی از سوگ و سازگاری با واقعیت جدید است.

نام‌های دیگر: داغ‌دیدگی (سوگ ناشی از مرگ فرد عزیز)

سایر

دانش سنتی

Traditional knowledge

دانش سنتی به مجموعه‌ای از دانش‌ها، باورها و عملکردهای بومی اطلاق می‌شود که طی نسل‌های متمادی در یک جامعه یا فرهنگ خاص شکل گرفته و منتقل شده است. این دانش اغلب ریشه در تجربه‌های انباشته، سازگاری با محیط زیست و ارزش‌های فرهنگی دارد. در روان‌شناسی، توجه به این دانش برای درک بهتر باورهای سلامت روان و راهکارهای بومی مقابله با استرس اهمیت دارد.

نام‌های دیگر: Traditional knowledge

سایر

دانشنامه

Encyclopedia

مجموعه‌ای از اطلاعات و دانش تخصصی در یک حوزه مشخص که به صورت مرتب و الفبایی تدوین شده است. در روان‌شناسی، دانشنامه‌ها به طبقه‌بندی مفاهیم و ارائه تاریخچه و مبانی نظری اصطلاحات می‌پردازند.

نام‌های دیگر: دانشنامه

سایر

دانشنامه روان‌شناسی

encyclopedia of psychology

دانشنامه روان‌شناسی منبعی مرجع و جامع است که تعاریف، مفاهیم و نظریه‌های کلیدی این رشته را به صورت ساختاریافته ارائه می‌دهد. این منابع معمولاً برای پژوهشگران، دانشجویان و متخصصان جهت استناد علمی و یادگیری عمیق‌تر طراحی شده‌اند. محتوای آن‌ها بر اساس آخرین دستاوردهای علمی و اجماع متخصصان به‌روز می‌شود.

نام‌های دیگر: encyclopedia

سایر

دانیل گلمن

Daniel Goleman

روان‌شناس و نویسنده‌ای که نقش مهمی در ترویج و گسترش مفهوم هوش هیجانی در روان‌شناسی مدرن و مدیریت ایفا کرد. او بر اهمیت مهارت‌های غیرشناختی در موفقیت فردی و اجتماعی تأکید دارد.

نام‌های دیگر: دنیل گلمن

سایر

درمان

treatment

مجموعه‌ای از مداخلات علمی و عملی که با هدف کاهش علائم، بهبود عملکرد یا رفع یک وضعیت ناتوانی انجام می‌شود. این فرآیند می‌تواند شامل مداخلات روان‌شناختی، رفتاری یا سایر پروتکل‌های حمایتی باشد.

نام‌های دیگر: درمان

سایر

درمان آنلاین

Online therapy

ارائه خدمات روان‌شناختی و مداخلات درمانی از طریق پلتفرم‌های دیجیتال و ابزارهای ارتباطی از راه دور. این شیوه به بیمار اجازه می‌دهد تا فراتر از محدودیت‌های جغرافیایی و زمانی، با متخصص ارتباط برقرار کند.

نام‌های دیگر: درمان آنلاین

سایر

درمان اریکسونی

Ericksonian Therapy

نوعی رویکرد روان‌درمانی که بر پایه اصول میلتون اریکسون بنا شده و از تکنیک‌های غیرمستقیم و استعاری استفاده می‌کند. این روش بر بهره‌گیری از منابع درونی فرد و استفاده از حالت‌های تغییر آگاهی برای ایجاد تغییرات روان‌شناختی تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: درمان اریکسونی

سایر

درمان با جهت‌گیری زمان حال

Present-centered Therapy

رویکردی در روان‌درمانی که به جای تمرکز بر علل گذشته، بر تجربه‌های جاری و آگاهی از لحظه اکنون تأکید می‌ورزد. هدف این رویکرد کمک به فرد برای مواجهه با واقعیت‌های موجود و مدیریت تجربه‌های فعلی است.

نام‌های دیگر: درمان با جهت‌گیری زمان حال

سایر

درمان تجربه‌فرایندی

Process-oriented therapy

رویکردی در روان‌درمانی که بر تحلیل و تمرکز بر آنچه در لحظهٔ حضور در جلسه درمان رخ می‌دهد، تأکید دارد. در این روش، تمرکز از محتوای کلامی به سمت فرایندهای درونی و تعاملات جاری تغییر می‌یابد.

نام‌های دیگر: درمان تجربی‌فرایندی

سایر

درمان تلفیقی

Integrative Therapy

یک رویکرد در روان‌درمانی که از ترکیب و ادغام اصول و تکنیک‌های مختلف از مدارس گوناگون برای پاسخگویی به نیازهای منحصربه‌فرد مراجع استفاده می‌کند. در این روش، درمانگر به جای پایبندی سخت‌گیرانه به یک مکتب، از مجموعه‌ای از ابزارها برای اثربخشی بیشتر بهره می‌برد.

نام‌های دیگر: درمان تلفیقی

سایر

درمان چندفرهنگی

Multicultural therapy

رویکردی درمانی است که با در نظر گرفتن تأثیرات فرهنگ، قومیت و هویت فرد بر سلامت روان، مداخلات را متناسب با زمینه فرهنگی مراجع تنظیم می‌کند. این رویکرد بر اهمیت آگاهی درمانگر از تفاوت‌های فرهنگی و پرهیز از تحمیل ارزش‌های غالب تأکید دارد. هدف آن ایجاد فضایی امن و محترمانه برای بررسی چالش‌های خاص گروه‌های فرهنگی مختلف است.

نام‌های دیگر: درمان چندفرهنگی

سایر

درمان رابطه‌ای-فرهنگی

Cultural-relational therapy

این رویکرد درمانی، تعامل پیچیده میان پویایی‌های رابطه‌ای فرد و زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی او را مورد توجه قرار می‌دهد. درمانگر در این مدل، بافت فرهنگی مراجع را درک رفتارها و احساسات او به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت و تجربهٔ درونی‌اش می‌داند. هدف، بهبود کیفیت روابط از طریق آگاهی از تأثیرات فرهنگی و بین‌فردی است.

نام‌های دیگر: درمان رابطه‌ای-فرهنگی، درمان رابطه‌ای–فرهنگی، درمان رابطه‌ای‌‌فرهنگی

سایر

درمان روان‌شناختی

psychotherapy

فرآیندی ساختاریافته و تعاملی است که در آن یک درمانگر آموزش‌دیده با استفاده از روش‌های علمی، به فرد یا گروه کمک می‌کند تا الگوهای فکری، هیجانی و رفتاری ناسازگار را شناسایی و تغییر دهد. این رویکرد بر رشد شخصی، بهبود مهارت‌های مقابله‌ای و حل مشکلات روان‌شناختی تمرکز دارد. انواع مختلفی از جمله درمان شناختی-رفتاری و روان‌کاوی در این دسته قرار می‌گیرند.

نام‌های دیگر: درمان روان‌شناختی

سایر

درمان روایی

Narrative therapy

رویکردی درمانی است که بر اساس این باور شکل گرفته که هویت افراد از طریق داستان‌هایی که درباره زندگی خود می‌سازند، شکل می‌گیرد. در این روش، مراجعان تشویق می‌شوند تا داستان‌های غالب و محدودکننده را بازبینی کرده و روایت‌های جایگزین و توانمندساز را کشف کنند. درمانگر با پرسش‌گری و بیرون‌انگاری مشکلات، به مراجع کمک می‌کند تا از دام‌های روایی رها شود.

نام‌های دیگر: درمان روایی

سایر

درمان روایی

Narrative therapy

رویکردی درمانی است که بر اساس این باور شکل گرفته که هویت افراد از طریق داستان‌هایی که درباره زندگی خود می‌سازند، شکل می‌گیرد. در این روش، مراجعان تشویق می‌شوند تا داستان‌های غالب و محدودکننده را بازبینی کرده و روایت‌های جایگزین و توانمندساز را کشف کنند. درمانگر با پرسش‌گری و بیرون‌انگاری مشکلات، به مراجع کمک می‌کند تا از دام‌های روایی رها شود.

نام‌های دیگر: Narrative therapy، narrative therapy، Narrative Therapy

سایر

درمان فعال

active therapy

درمان فعال نوعی روان‌درمانی است که در آن درمانگر نقش هدایت‌گر و فعال‌تری ایفا می‌کند. در این رویکرد، درمانگر ممکن است عقاید، برداشت‌ها و توصیه‌های مستقیم ارائه دهد یا دستورالعمل‌های خاصی برای مواجهه با موقعیت‌های اضطراب‌آور صادر کند. این مفهوم نخستین بار توسط ساندور فرنزی ارائه شد.

نام‌های دیگر: active therapy، درمان فعال

سایر

درمان فمینیستی

Feminist Therapy

یک رویکرد روان‌درمانی که بر تأثیر عوامل اجتماعی، فرهنگی و ساختارهای قدرت بر تجربه روانی فرد تأکید می‌کند. این درمان با بررسی نابرابری‌های جنسیتی و اجتماعی، به دنبال توانمندسازی مراجع و بازتعریف روابط قدرت در فرآیند درمان است.

نام‌های دیگر: درمان فمینیستی

سایر