فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۴ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

تجربه‌پذیری

Openness to experience

یکی از ابعاد پنج‌گانه شخصیت که میزان کنجکاوی ذهنی، خلاقیت و تمایل فرد به تجربه‌های جدید و هنری را نشان می‌دهد. این ویژگی با پذیرش ایده‌های نو و داشتن تخیل بالا همراه است.

نام‌های دیگر: تجربه پذیری

شخصیت

تحلیل شخصیت

Personality Analysis

فرآیند سیستماتیک بررسی و ارزیابی الگوهای رفتاری، هیجانی و شناختی فرد برای شناسایی ویژگی‌های بنیادین شخصیت اوست. این رویکرد معمولاً از طریق روش‌های استاندارد مانند پرسش‌نامه‌ها، مصاحبه‌های بالینی و آزمون‌های فرافکن انجام می‌شود. هدف اصلی، ارائه تصویری جامع از نقاط قوت، ضعف و سازوکارهای سازگاری فرد در بافت‌های مختلف زندگی است.

نام‌های دیگر: تحلیل شخصیت

شخصیت

تحمل پایین ناکامی

Low frustration tolerance

وضعیت یا ویژگی شخصیتی که در آن فرد توانایی مقابله با موانع یا تأخیر در رسیدن به خواسته‌ها را ندارد. این ویژگی منجر به واکنش‌های هیجانی سریع و دشواری در مدیریت تنش‌های روزمره می‌شود.

نام‌های دیگر: تحمل پایین ناکامی

شخصیت

تحمل ناکامی

Frustration Tolerance

توانایی فرد در مواجهه با موانع، تأخیر در رسیدن به خواسته‌ها یا شرایط نامطلوب بدون از دست دادن کنترل هیجانی. این ویژگی نشان‌دهنده ظرفیت روانی برای مدیریت تنش‌های ناشی از عدم دستیابی فوری به هدف است.

نام‌های دیگر: تحمل ناکامی

شخصیت

تفاوت‌های جنسیتی

Gender Differences

این اصطلاح به بررسی شباهت‌ها و تفاوت‌های رفتاری، شناختی و هیجانی بین زنان و مردان می‌پردازد. روان‌شناسی معاصر بر تعامل پیچیده عوامل زیستی و اجتماعی-فرهنگی در پیدایش این تفاوت‌ها تأکید دارد. هدف، پرهیز از قضاوت ارزشی و درک تنوع درون‌گروهی در کنار تفاوت‌های میان‌گروهی است.

نام‌های دیگر: تفاوت‌های جنسیتی

شخصیت

تفاوت‌های جنسیتی

gender differences

تفاوت‌های مشاهده‌شده در ویژگی‌های روان‌شناختی، شناختی یا رفتاری میان زنان و مردان که ناشی از ترکیبی پیچیده از عوامل بیولوژیکی و محیطی است. روان‌شناسی معاصر بر این باور است که این تفاوت‌ها اغلب خرد و هم‌پوشانی زیادی دارند و نباید به عنوان مبنایی برای تعیین محدودیت‌های فردی استفاده شوند.

نام‌های دیگر: gender differences

شخصیت

تفاوت‌های جنسیتی

sex differences

تفاوت‌های جنسیتی به تمایلات و ویژگی‌های رفتاری، شناختی یا بیولوژیکی اشاره دارد که به‌طور میانگین بین مردان و زنان مشاهده می‌شود. این تفاوت‌ها تحت تأثیر تعامل پیچیده عوامل زیستی (مانند هورمون‌ها و ژنتیک) و محیطی (مانند فرهنگ و تربیت) شکل گرفته‌اند و موضوع اصلی مطالعات روان‌شناسی تفاوت‌های جنسیتی هستند.

نام‌های دیگر: sex differences

شخصیت

تفاوت‌های فردی

Individual differences

تفاوت‌های فردی به ویژگی‌های متمایزکننده افراد از یکدیگر در زمینه‌های روان‌شناختی، رفتاری و زیستی اشاره دارد. این تفاوت‌ها شامل هوش، شخصیت، انگیزش، سبک‌های یادگیری و توانایی‌های خاص می‌شوند. درک این تفاوت‌ها برای طراحی مداخلات آموزشی، درمانی و سازمانی که متناسب با نیازهای خاص هر فرد باشد، ضروری است.

نام‌های دیگر: individual differences

شخصیت

تفسیر ماکیاولی

Machiavellian interpretation

رویکردی در تحلیل رفتار که بر گرایش افراد به فریبکاری، دست‌کاری روانی و بهره‌کشی از دیگران برای رسیدن به قدرت تمرکز دارد. این تفسیر معمولاً در بررسی مثلث تاریک شخصیت کاربرد دارد.

نام‌های دیگر: تفسیر ماکیاولی

شخصیت

تقاطع‌مندی

Intersectionality

رویکردی نظری برای درک چگونگی پیوند و درهم‌تنیدگی هویت‌های اجتماعی مختلف مانند جنسیت، نژاد و طبقه با یکدیگر. این مفهوم نشان می‌دهد که چگونه این عوامل در کنار هم، تجربه‌های منحصربه‌فردی از امتیاز یا تبعیض را ایجاد می‌کنند.

نام‌های دیگر: تقاطع‌مندی (درهم‌تنیدگی هویت‌ها و موقعیت‌های اجتماعی)

شخصیت

تکنیک دوصندلی

Two-chair technique

یک روش مداخله‌ای در درمان مبتنی بر تجربه‌گرایی است که در آن فرد با تصور حضور یک بخش از خود یا یک شخص دیگر بر روی صندلی مقابل، به گفتگو می‌پردازد. این تکنیک برای حل تعارض‌های درونی و بازنمایی گفتگوهای ذهنی استفاده می‌شود.

نام‌های دیگر: تکنیک دوصندلی، تکنیک دو صندلی

شخصیت

تلاش برای موفقیت

Achievement striving

مجموعه‌ای از انگیزه‌ها و رفتارهای هدفمند که فرد را به سمت دستیابی به استانداردهای بالا و اهداف شخصی سوق می‌دهد. این ویژگی می‌تواند به عنوان یک عامل سازنده در رشد فردی یا عاملی در ایجاد فشار روانی عمل کند.

نام‌های دیگر: تلاش برای موفقیت

شخصیت

تمامیت شخصی

Personal integrity

وضعیت همسویی میان باورهای درونی، ارزش‌ها و رفتارهای بیرونی یک فرد که منجر به احساس یکپارچگی و اصالت می‌شود. تمامیت شخصی زمانی محقق می‌شود که فرد در مواجهه با چالش‌ها، اصول اخلاقی و هویتی خود را حفظ کند.

نام‌های دیگر: تمامیت شخصی

شخصیت

تیپ‌های روان‌شناختی

Psychological types

الگوهای نسبتاً پایدار در نگرش، ترجیحات و رفتار فرد که نشان‌دهنده سبک خاص او در سازگاری با محیط و پردازش اطلاعات است. این تیپ‌ها معمولاً بر اساس نظریه‌های شخصیت مانند مدل یونگ یا مدل پنج عاملی شخصیت طبقه‌بندی می‌شوند. آن‌ها به درک تفاوت‌های فردی در نحوه تعامل با جهان کمک می‌کنند.

نام‌های دیگر: تیپ‌های روان‌شناختی

شخصیت