فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۶ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

رفتار دفاعی

Defensive Behavior

رفتار دفاعی مجموعه‌ای از واکنش‌های ناخودآگاه یا خودآگاه است که برای محافظت از خود در برابر تهدیدات روانی، اضطراب یا واقعیت‌های ناخوشایند به کار می‌روند. این رفتارها می‌توانند شامل انکار، فرافکنی یا جابجایی احساسات باشند. هدف اصلی آن‌ها حفظ تعادل روانی و کاهش درد عاطفی در کوتاه‌مدت است.

نام‌های دیگر: رفتار دفاعی

شخصیت

روان‌پویشی

psychoanalysis

روان‌پویشی رویکردی نظری و درمانی است که توسط زیگموند فروید بنیان‌گذاری شد و بر نقش ناخودآگاه، تعارضات درونی و تجربیات دوران کودکی در شکل‌گیری شخصیت تأکید دارد. این مکتب معتقد است که رفتارهای انسانی ریشه در انگیزه‌ها و امیال سرکوب‌شده دارند که با روش‌های خاصی قابل کشف و درمان‌اند.

نام‌های دیگر: روان‌پویشی

شخصیت

روان‌درمانی آدلری

Adlerian Psychotherapy

یک رویکرد روان‌درمانی مبتنی بر نظریه روان‌شناسی فردی آلفرد آدلر است که بر احساس اجتماعی، اهداف زندگی و سبک زندگی فرد تمرکز دارد. این روش بر اهمیت تعاملات اجتماعی و تلاش برای غلبه بر احساس حقارت تأکید می‌کند.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی آدلری

شخصیت

روان‌درمانی انسان‌گرا

Humanistic psychotherapy

رویکردی در روان‌شناسی که بر پتانسیل رشد فردی، خودشکوفایی و تجربه زیسته تأکید دارد. این نوع درمان بر اهمیت خودآگاهی، ارادهٔ آزاد و نگاه مثبت به ماهیت انسانی تمرکز می‌کند.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی انسان‌گرا

شخصیت

روان‌درمانی تلفیقی آدلری

Adlerian Integrative Psychotherapy

رویکردی در روان‌درمانی است که اصول نظری روان‌شناسی فردی آدلر را با سایر مدل‌های رویکردی و تکنیک‌های درمانی مدرن ترکیب می‌کند. هدف این روش، استفاده از مفاهیم آدلری در چارچوبی منعطف‌تر برای پاسخگویی به نیازهای متنوع مراجع است.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی تلفیقی آدلری

شخصیت

روان‌درمانی وجودی

Existential therapy

رویکردی فلسفی-روان‌شناختی که بر آزادی، مسئولیت فردی و جستجوی معنا در زندگی تمرکز دارد. این مکتب معتقد است مواجهه با نگرش‌های بنیادین مانند مرگ، تنهایی و بی‌معنایی می‌تواند به رشد شخصی و اصالت منجر شود. هدف اصلی، کمک به فرد برای پذیرش مسئولیت انتخاب‌هایش و ساختن زندگی اصیل است.

نام‌های دیگر: وجودی

شخصیت

روان‌شناسی آدلری

Adlerian psychology

رویکردی روان‌شناختی که توسط آلفرد آدلر بنیان‌گذاری شد و بر حس تعلق اجتماعی، مقابله با احساسات حقارت و تلاش برای برتری تأکید دارد. این مکتب معتقد است رفتار انسان تحت تأثیر انگیزه‌های آگاهانه و ناآگاهانه برای غلبه بر چالش‌های زندگی است. در این دیدگاه، سبک زندگی فرد و اهداف خودانگاشته‌اش نقش کلیدی در شکل‌گیری شخصیت ایفا می‌کنند.

نام‌های دیگر: آدلری

شخصیت

روان‌شناسی تحلیلی

Analytical psychology

رویکردی در روان‌شناسی که توسط کارل گوستاو یونگ بنیان‌گذاری شد و بر مفاهیمی چون ناخودآگاه جمعی و آرکی‌تایپ‌ها تمرکز دارد. این مکتب به بررسی فرآیندهای روان‌شناختی برای دستیابی به خودشکوفایی و یکپارچگی شخصیت می‌پردازد.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی تحلیلی (یونگ)

شخصیت

روان‌شناسی تحلیلی

Analytical Psychology

رویکردی در روان‌شناسی که بر بررسی فرآیندهای ناخودآگاه و ساختارهای روانی تمرکز دارد. این مکتب با تأکید بر مفاهیمی چون کهن‌الگوها و فرآیند تفرد، به تحلیل دینامیک‌های روانی می‌پردازد.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی تحلیلی

شخصیت

روان‌شناسی شخصیت

personality psychology

شاخه‌ای از روان‌شناسی که به مطالعه الگوهای پایدار تفکر، احساس و رفتار در افراد می‌پردازد. این حوزه بر تفاوت‌های فردی و ساختارهای زیربنایی که باعث تمایز انسان‌ها می‌شود، تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی شخصیت، روانشناسی شخصیت

شخصیت

روان‌شناسی عمقی

Depth Psychology

شاخه‌ای از روان‌شناسی که بر بررسی لایه‌های زیرین و ناخودآگاه ذهن تمرکز دارد. این رویکرد معتقد است برای درک رفتار، باید به ریشه‌های پنهان و فرآیندهای ناخودآگاه فرد توجه کرد.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی عمقی

شخصیت

روان‌شناسی مردان

Psychology of men

شاخه‌ای از روان‌شناسی که به مطالعهٔ ویژگی‌های روان‌شناختی، تجربیات زیسته و سازوکارهای رفتاری مردان می‌پردازد. این حوزه بر تأثیر نقش‌های جنسیتی و ساختارهای اجتماعی بر سلامت روان مردان تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی مردان

شخصیت

روان‌شناسی مردانگی

psychology of masculinity

این شاخه به بررسی ساختارهای روانی، هیجانی و رفتاری مرتبط با هویت مردانه می‌پردازد. تمرکز اصلی بر تأثیر هنجارهای اجتماعی و انتظارات فرهنگی بر شکل‌گیری شخصیت و سلامت روان مردان است. این حوزه چالش‌هایی مانند سرکوب هیجانات، الگوهای مقابله‌ای و تعارضات نقش جنسیتی را تحلیل می‌کند.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی مردانگی

شخصیت

روان‌کاوی انسان‌گرا

Humanistic Psychoanalysis

روان‌کاوی انسان‌گرا رویکردی است که عناصر روان‌کاوی فروید را با تأکید انسان‌گرایان بر پتانسیل ذاتی انسان، آزادی اراده و رشد شخصی تلفیق می‌کند. این مکتب بر تجربه زیسته فرد، خودآگاهی و جستجو برای معنا تمرکز دارد و انسان را موجودی فعال و خلاق می‌داند.

نام‌های دیگر: روان‌کاوی انسان‌گرا

شخصیت

رویکرد مراجع‌محور

Person-centered approach

رویکردی انسان‌گرا که توسط کارل راجرز توسعه یافت و بر ظرفیت ذاتی فرد برای خودشکوفایی تأکید دارد. این روش بر ایجاد رابطه‌ای درمانی مبتنی بر همدلی، پذیرش بی‌قید و شرط و اصالت درمانگر استوار است. در این چارچوب، مراجع به عنوان متخصص زندگی خود شناخته می‌شود و فرآیند تغییر از درون آغاز می‌گردد.

نام‌های دیگر: مراجع‌محور

شخصیت

رویکرد مراجع‌محور

client-centered approach

یک رویکرد روان‌شناختی که بر توانمندی ذاتی مراجع برای رشد و خوداصلاحی تأکید دارد. در این رویکرد، درمانگر با ارائه پذیرش بی‌قید و شرط و همدلی، شرایط را برای خودآگاهی مراجع فراهم می‌کند.

نام‌های دیگر: رویکرد مراجع‌محور

شخصیت