فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۹ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

بارداری

Pregnancy

بارداری دوره‌ای فیزیولوژیک و روانی است که در آن جنین در رحم مادر رشد می‌کند. این مرحله با تغییرات گسترده هورمونی، جسمی و هویتی همراه است که می‌تواند بر سلامت روان مادر و سازگاری‌های روانی-اجتماعی او تأثیر بگذارد. روان‌شناسی بارداری بر بررسی این تحولات و حمایت از سلامت روان در این دوره تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: Pregnancy، pregnancy

سلامت جسمی

باروری

Fertility

توانایی بیولوژیک یک موجود زنده برای تولید نسل جدید و داشتن فرزند. این مفهوم به ظرفیت سیستم تولیدمثلی برای انجام فرآیند بارداری و زادآوری اشاره دارد.

نام‌های دیگر: باروری

سلامت جسمی

بازتوانی

rehabilitation

بازتوانی فرآیندی جامع و چندبعدی است که هدف آن کمک به افراد دارای معلولیت یا آسیب‌دیدگی برای دستیابی به حداکثر استقلال و بهبود کیفیت زندگی آن‌هاست. این فرآیند شامل مداخلات پزشکی، روان‌شناختی، آموزشی و شغلی است تا فرد بتواند مهارت‌های خود را بازیابی یا جبران کند. در روان‌شناسی، بازتوانی بر توانمندسازی و سازگاری مثبت با شرایط جدید تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: rehabilitation، Rehabilitation

سلامت جسمی

بدن

Body

بدن به ساختار فیزیکی و بیولوژیک انسان اطلاق می‌شود که بستر مادی برای وقوع فرآیندهای روان‌شناختی است. در روان‌شناسی بدن‌گرا، تأثیر وضعیت فیزیکی، حواس و سیستم عصبی بر خلق‌وخو و شناخت مورد توجه ویژه قرار می‌گیرد. سلامت جسمانی و روانی در این دیدگاه به هم پیوسته هستند.

نام‌های دیگر: بدن

سلامت جسمی

برانگیختگی

arousal

برانگیختگی به سطح کلی فعالیت فیزیولوژیک و روانی سیستم عصبی مرکزی اشاره دارد که شامل هوشیاری و آمادگی برای پاسخگویی به محرک‌هاست. این حالت می‌تواند از سطح پایین و آرام تا سطح بسیار بالا و هیجانی متغیر باشد. برانگیختگی نقش مهمی در توجه، یادگیری و عملکرد بهینه در موقعیت‌های مختلف ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: arousal، Arousal

سلامت جسمی

بی‌اختیاری مدفوع

Fecal Incontinence

بی‌اختیاری مدفوع به معنای ناتوانی کنترل‌کننده در دفع مدفوع به‌صورت ناخواسته و غیرارادی است. این وضعیت می‌تواند ناشی از ضعف عضلات کف لگن، آسیب‌های عصبی یا اختلالات روده‌ای باشد. در روان‌شناسی بالینی، این مسئله اغلب با مسائل روان‌شناختی، استرس یا اختلالات رشدی مرتبط بررسی می‌شود.

نام‌های دیگر: بی‌اختیاری مدفوع

سلامت جسمی

بی‌اشتهایی و پرخوری عصبی

Bulimia Nervosa

بی‌اشتهایی و پرخوری عصبی یک اختلال خوردن جدی است که با چرخه‌های مکرر پرخوری افراطی و سپس تلاش‌های جبرانی برای جلوگیری از افزایش وزن مشخص می‌شود. اقدامات جبرانی شامل استفراغ عمدی، مصرف ملین‌ها، روزه‌داری یا ورزش افراطی است. این اختلال معمولاً با نارضایتی شدید از تصویر بدن و احساس گناه ناشی از پرخوری همراه است.

نام‌های دیگر: بی‌اشتهایی و پرخوری عصبی

سلامت جسمی

بی‌حسی جنسی

frigidity

اصطلاحی که در متون قدیمی‌تر برای توصیف کاهش یا فقدان پاسخ جنسی و لذت در زنان به کار می‌رفت. امروزه این مفهوم در روان‌شناسی مدرن با دقت بیشتری در قالب اختلالات پاسخ جنسی بررسی می‌شود.

نام‌های دیگر: frigidity

سلامت جسمی

بی‌خوابی

Insomnia

اختلالی شایع در خواب است که با دشواری در به خواب رفتن، حفظ خواب یا خوابیدن زودرس همراه است و با کیفیت پایین خواب همراه می‌باشد. این وضعیت باعث می‌شود فرد در طول روز احساس خستگی، بی‌حالی و کاهش تمرکز کند. بی‌خوابی می‌تواند حاد یا مزمن باشد و اغلب با استرس، اضطراب یا عادات ناسالم خواب مرتبط است.

نام‌های دیگر: بی‌خوابی

سلامت جسمی

بی‌خوابی

Insomnia

بی‌خوابی اختلالی است که با دشواری در به خواب رفتن، حفظ خواب یا زود بیدار شدن همراه است و منجر به اختلال در عملکرد روزانه می‌شود. این وضعیت می‌تواند ناشی از عوامل استرس‌زا، اختلالات روان‌شناختی یا الگوهای ناسالم خواب باشد. بی‌خوابی مداوم بر خلق‌وخو، تمرکز و سلامت عمومی تأثیر منفی می‌گذارد.

نام‌های دیگر: Insomnia، insomnia

سلامت جسمی

بیمار سالمند

Elderly patient

فردی که در مراحل پایانی چرخه حیات قرار دارد و به دلیل فرآیندهای بیولوژیک یا تغییرات روان‌شناختی، نیازمند مراقبت‌های ویژه است. این اصطلاح در بافت‌های بالینی برای توصیف نیازهای متفاوت مراقبتی در سنین بالا به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: بیمار سالمند

سلامت جسمی

بیماران بستری

Inpatient patients

بیماران بستری، افرادی هستند که به دلیل شدت علائم روان‌شناختی یا نیاز به مراقبت شبانه‌روزی، در مراکز درمانی اقامت دارند. این گروه از مراجعین معمولاً در محیط‌های ساختاریافته‌تری تحت درمان قرار می‌گیرند و دسترسی به تیم درمانی برای آن‌ها همواره امکان‌پذیر است. مداخلات در این سطح بر ثبات‌بخشی و کاهش خطر متمرکز است.

نام‌های دیگر: بیماران بستری

سلامت جسمی

بیماران سرطانی

Cancer patients

بیماران سرطانی افرادی هستند که به دلیل تکثیر غیرطبیعی و کنترل‌نشدهٔ سلول‌ها در بدن، مبتلا به بیماری نئوپلاسم بدخیم شده‌اند. این گروه اغلب با چالش‌های روان‌شناختی متعددی از جمله اضطراب، افسردگی و استرس پس از سانحه دست‌وپنجه نرم می‌کنند. مداخلات روان‌شناختی برای این گروه بر بهبود سازگاری با بیماری و افزایش کیفیت زندگی تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: بیماران سرطانی

سلامت جسمی

بیماری جسمی

Physical illness

به هرگونه اختلال یا آسیب در ساختار یا عملکرد اندام‌ها و سیستم‌های بدن گفته می‌شود. این حالات می‌توانند بر سلامت روان و تعاملات شناختی و هیجانی فرد تأثیرگذار باشند.

نام‌های دیگر: بیماری جسمی

سلامت جسمی

بیماری قلبی عروقی

Coronary heart disease

مجموعه‌ای از شرایط که در آن رگ‌های خون‌رسان قلب دچار آسیب یا بیماری می‌شوند. این وضعیت می‌تواند منجر به کاهش جریان خون به عضله قلب و بروز مشکلات جدی در عملکرد قلبی شود.

نام‌های دیگر: Coronary heart disease

سلامت جسمی

بیماری کرونا ویروس ۲۰۱۹

Coronavirus disease 2019 (COVID-19)

یک بیماری عفونی ناشی از ویروس کرونا که با علائم تنفسی شناخته می‌شود و می‌تواند بر سلامت روان و سلامت جسمی افراد تأثیرات گسترده‌ای بگذارد. این بیماری در دوران پاندمی، عوامل استرس‌زا و اضطرابی متعددی را در جوامع ایجاد کرد.

نام‌های دیگر: Coronavirus disease 2019 (COVID-19)

سلامت جسمی

بیماری مزمن

Chronic Illness

وضعیت‌های سلامتی که معمولاً طولانی‌مدت هستند و با روند کند پیشرفت یا ماندگاری در بدن همراه می‌باشند. مدیریت این بیماری‌ها نیازمند مراقبت‌های مستمر و تأثیرگذاری عمیق بر سلامت روان و کیفیت زندگی فرد است.

نام‌های دیگر: بیماری مزمن

سلامت جسمی

بیماری‌ها

Diseases

در روان‌شناسی بالینی، بیماری‌ها به شرایطی اطلاق می‌شوند که با الگوهای رفتاری یا روان‌شناختی معنادار همراه بوده و باعث رنج یا نقص در عملکرد فرد می‌گردند. این اصطلاح معمولاً در چارچوب طبقه‌بندی اختلالات روانی و تشخیص‌های بالینی استفاده می‌شود. توجه به تمایز میان ناراحتی موقت و بیماری پایدار در این مفهوم نهفته است.

نام‌های دیگر: Diseases، Disease

سلامت جسمی

بیماری‌های قلبی-عروقی

Cardiovascular Diseases

بیماری‌های قلبی-عروقی گروهی از اختلالات قلب و رگ‌های خونی هستند که شامل فشار خون بالا، بیماری عروق کرونر و سکته قلبی می‌شوند. عوامل روان‌شناختی مانند استرس مزمن، افسردگی و اضطراب می‌توانند در بروز یا تشدید این بیماری‌ها نقش داشته باشند. مدیریت استرس و بهبود سبک زندگی از مداخلات روان‌شناختی مؤثر در پیشگیری و کنترل این عوارض هستند.

نام‌های دیگر: بیماران قلبی-عروقی

سلامت جسمی