فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۴۶ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

رابطه بلندمدت

Long-term Relationship

رابطه بلندمدت نوعی پیوند عاطفی و اجتماعی پایدار است که در طول زمان توسعه می‌یابد و حفظ می‌شود. این روابط معمولاً با تعهد متقابل، صمیمیت عمیق و تداوم تعاملات مشخص می‌شوند. پایداری این روابط نیازمند مهارت‌های ارتباطی موثر، حل تعارض سازنده و سازگاری با تغییرات زندگی است.

نام‌های دیگر: رابطه بلندمدت

روابط

رابطه درمانی

therapeutic relationship

پیوند حرفه‌ای و همدلانه میان درمانگر و مراجع که بر پایه اعتماد، احترام متقابل و پذیرش بدون قضا شکل می‌گیرد. این رابطه بستر لازم برای ایجاد تغییرات درمانی موثر را فراهم کرده و به عنوان یکی از قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های موفقیت درمان شناخته می‌شود.

نام‌های دیگر: رابطه‌ی درمانی، رابطه درمانی

روابط

رابطه زناشویی

Marital Relationship

رابطه زناشویی پیوند عاطفی، اجتماعی و قانونی میان دو همسر است که با الگوهای تعاملی خاص خود شناخته می‌شود. کیفیت این رابطه تحت تأثیر مهارت‌های ارتباطی، سازگاری و رضایت متقابل از نیازهای عاطفی و جنسی قرار دارد. روان‌شناسی خانواده بر پویایی‌های قدرت، صمیمیت و حل تعارض در این بستر تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: ارتباط زناشویی

روابط

راهبرد جفت‌گیری

Mating strategy

الگوهای رفتاری و تصمیم‌گیری‌های سازمان‌یافته‌ای که افراد برای انتخاب جفت و افزایش موفقیت تولیدمثلی به کار می‌گیرند. این راهبردها شامل انتخاب زمان، نوع جفت و میزان سرمایه‌گذاری در رابطه است.

نام‌های دیگر: راهبرد جفت‌گیری

روابط

رضایت از رابطه

Relationship satisfaction

ارزیابی ذهنی و احساسی فرد از کیفیت و میزان مطلوبیت پیوند عاطفی یا اجتماعی خود با دیگری. این مفهوم نشان‌دهنده میزان همخوانی انتظارات فرد با واقعیت‌های موجود در رابطه است.

نام‌های دیگر: رضایت از رابطه

روابط

رضایت زناشویی

Marital satisfaction

میزان ارزیابی ذهنی و احساسی فرد از کیفیت رابطه و تعاملات با همسر خود است. این مفهوم نشان‌دهنده میزان همسویی نیازهای عاطفی، اجتماعی و جنسی در چارچوب زندگی مشترک می‌باشد.

نام‌های دیگر: رضایت زناشویی

روابط

رفتار دلبستگی

Attachment behavior

رفتارهایی ابراز وجود می‌کنند که هدف آن‌ها حفظ نزدیکی به یک فرد مراقب یا شریک عاطفی در زمان استرس یا خطر است. این رفتارها ریشه در نیاز بیولوژیکی به امنیت و بقا دارند و در نظریه دلبستگی به خوبی تبیین شده‌اند. الگوهای دلبستگی ایمن یا ناایمن بر کیفیت این رفتارها در بزرگسالی تأثیر می‌گذارند.

نام‌های دیگر: رفتار دلبستگی

روابط

رُمانتیک

erotic

این اصطلاح به محرک‌های جنسی، تحریک‌کننده‌های عاطفی یا محتوایی اشاره دارد که هدف آن برانگیختن تمایلات جنسی یا لذت حسی است. در روان‌شناسی، بررسی واکنش‌های شناختی و هیجانی به محرک‌های ارگوتیک برای درک بهتر عملکرد جنسی اهمیت دارد. تفکیک بین تحریک سالم و ناسالم در این حوزه مورد توجه است.

نام‌های دیگر: erotic

روابط

روابط

relationships

پیوندهای عاطفی، اجتماعی و رفتاری میان دو یا چند فرد که بر اساس تعاملات متقابل شکل می‌گیرد. این مفهوم طیف وسیعی از ارتباطات از جمله خانواده، دوستی و روابط عاشقانه را در بر می‌گیرد. کیفیت این روابط تأثیر عمیقی بر سلامت روان و بهزیستی فرد دارد. پویایی و ثبات روابط نقش کلیدی در سازگاری روان‌شناختی ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: relationships، Relationships

روابط

روابط اجتماعی

Social relationships

روابط اجتماعی به شبکه‌ای از تعاملات و پیوندهای میان‌فردی اشاره دارد که در آن افراد با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند و تأثیر متقابل دارند. این روابط می‌توانند شامل خانواده، دوستان، همکاران و آشنایان باشند و نقش مهمی در سلامت روان و بهزیستی فرد ایفا می‌کنند. کیفیت و کمیت این روابط بر احساس تعلق، حمایت اجتماعی و رضایت از زندگی تأثیر مستقیم دارد.

نام‌های دیگر: Social relationships، Social relationship

روابط

روابط اجتماعی

Social relationships

پیوندهای میان‌فردی و تعاملات مستمری که میان دو یا چند نفر برقرار می‌شود. این روابط شامل ابعاد مختلفی از جمله صمیمیت، حمایت اجتماعی و تعاملات رسمی در ساختارهای اجتماعی است.

نام‌های دیگر: روابط اجتماعی

روابط

روابط بلندمدت

Long-term relationships

پیوندهای عاطفی و اجتماعی پایدار که در طول بازه‌های زمانی طولانی میان افراد برقرار می‌ماند. این روابط بر پایه تعهد، آشنایی عمیق و تداوم تعاملات اجتماعی شکل می‌گیرند.

نام‌های دیگر: روابط بلندمدت

روابط

روابط بین‌فردی

Interpersonal Relations

روابط بین‌فردی به نوع و کیفیت تعاملات دوطرفه میان دو یا چند فرد اشاره دارد که بر اساس نیازهای اجتماعی و عاطقی شکل می‌گیرد. این روابط شامل طیف وسیعی از پیوندها از آشنایان ساده تا دوستی‌های عمیق و روابط حرفه‌ای است. پایداری و رضایت از این روابط تحت تأثیر عواملی مانند صمیمیت، اعتماد و سازگاری رفتاری قرار دارد.

نام‌های دیگر: interpersonal relations

روابط

روابط بین‌فردی

interpersonal relationships

روابط بین‌فردی به پویایی‌ها و الگوهای تعاملی میان دو یا چند نفر اطلاق می‌شود که بر اساس نیازهای عاطفی، اجتماعی و شناختی شکل می‌گیرد. کیفیت این روابط تأثیر عمیقی بر سلامت روان، بهزیستی و سازگاری اجتماعی افراد دارد. عواملی مانند ارتباط موثر، اعتماد و مرزهای سالم در پایداری این روابط نقش دارند.

نام‌های دیگر: روابط بین فردی، روابط بین‌فردی

روابط

روابط بین‌فردی

Interpersonal relationships

روابط بین‌فردی به الگوهای تکرارشونده‌ای از تعامل، احساسات و افکار میان دو یا چند فرد اشاره دارد که در بسترهای اجتماعی و فرهنگی شکل می‌گیرند. این روابط شامل ابعاد شناختی، هیجانی و رفتاری هستند و نقش کلیدی در سازگاری روان‌شناختی و حمایت اجتماعی ایفا می‌کنند. کیفیت این تعاملات می‌تواند بر سلامت روان، رضایت از زندگی و توسعه‌ی هویت فردی تأثیر مستقیم بگذارد.

نام‌های دیگر: روابط

روابط

روابط بین‌فردی

Interpersonal Relationships

پویایی‌های روان‌شناختی و رفتاری حاکم بر تعاملات و پیوندهای عاطفی میان دو یا چند فرد است. این روابط شامل الگوهای ارتباطی، صمیمیت، تعارض و سازگاری هستند که کیفیت زندگی روانی افراد را تعیین می‌کنند. کیفیت این روابط تأثیر مستقیمی بر سلامت روان، بهزیستی و سازگاری اجتماعی فرد دارد.

نام‌های دیگر: Interpersonal Relationships، Interpersonal relationship، interpersonal relationships

روابط

روابط بین‌فرهنگی

cross-cultural relationships

روابط بین‌فرهنگی به تعاملات و پیوندهای عاطفی بین افراد متعلق به فرهنگ‌ها، قومیت‌ها یا بک‌گراند‌های ارزشی متفاوت اشاره دارد. این نوع روابط نیازمند مهارت‌های ارتباطی بالا، همدلی و درک تفاوت‌های فرهنگی برای مدیریت تعارضات احتمالی است. موفقیت در این روابط اغلب به انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و پذیرش تفاوت‌ها وابسته است.

نام‌های دیگر: روابط بین فرهنگی

روابط

روابط جنسی

Gender Relationships

این مفهوم به پویایی‌ها، انتظارات و تعاملات میان افراد با جنسیت‌های مختلف در بافت‌های اجتماعی و شخصی اشاره دارد. مطالعات در این حوزه به بررسی تفاوت‌ها و شباهت‌های رفتاری، عاطفی و شناختی و تأثیر آن‌ها بر کیفیت روابط می‌پردازد. درک این روابط برای کاهش کلیشه‌های جنسیتی و ارتقای سلامت روان در روابط زوجین اهمیت دارد.

نام‌های دیگر: روابط زن و مرد

روابط

روابط خانوادگی

Family Relationships

شبکه‌ای از تعاملات، پیوندها و الگوهای ارتباطی میان اعضای یک خانواده که زیربنای رشد اجتماعی و عاطفی افراد است. کیفیت این روابط بر سلامت روان و شکل‌گیری هویت اعضای خانواده تأثیر مستقیم دارد.

نام‌های دیگر: روابط خانوادگی

روابط

روابط خانوادگی و زناشویی

Family and Marital Relationships

روابط خانوادگی و زناشویی به الگوهای تعاملی، عاطفی و ارتباطی میان اعضای خانواده و همسران اشاره دارد. این روابط نقش کلیدی در سلامت روان، رشد شخصیت و بهزیستی روان‌شناختی افراد ایفا می‌کنند. کیفیت این روابط تحت تأثیر مهارت‌های ارتباطی، انتظارات و پویایی‌های قدرت در خانواده است.

نام‌های دیگر: روابط خانوادگی و زناشویی

روابط

روابط خواهر و برادر

Sibling relationships

روابط خواهر و برادر یکی از طولانی‌ترین و تأثیرگذارترین پیوندهای انسانی است. این روابط الگوهای اجتماعی، رقابت و حمایت را در دوران کودکی شکل می‌دهند. دینامیک این ارتباطات می‌تواند بر عزت‌نفس و مهارت‌های ارتباطی فرد تأثیر مستقیم بگذارد. کیفیت این پیوند اغلب پیش‌بینی‌کننده سلامت روان در بزرگسالی است.

نام‌های دیگر: روابط خواهر و برادر

روابط

روابط درمانی

therapeutic relationship

نوعی پیوند عاطفی و حرفه‌ای میان درمانگر و مراجع است که بر پایه اعتماد، همدلی و پذیرش بنا می‌شود. این رابطه بستری امن برای فرآیند تغییر و تسهیل رشد روانی مراجع فراهم می‌آورد.

نام‌های دیگر: روابط درمانی

روابط

روابط دوگانه

dual relationships

وضعیتی در اخلاق حرفه‌ای که در آن درمانگر هم‌زمان با مراجع، رابطه دیگری (مانند دوستانه، کاری یا تجاری) برقرار می‌کند. این نوع روابط می‌تواند باعث تداخل در فرآیند درمان و آسیب به حریم حرفه‌ای شود.

نام‌های دیگر: روابط دوگانه

روابط

روابط دوگانه

dual relationships

وضعیتی در اخلاق حرفه‌ای که در آن درمانگر هم‌زمان با مراجع، رابطه دیگری (مانیا دوستانه، کاری یا تجاری) برقرار می‌کند. این نوع روابط می‌تواند باعث تداخل در فرآیند درمان و آسیب به حریم حرفه‌ای شود.

نام‌های دیگر: dual relationships

روابط

روابط زناشویی

Marital relationships

روابط زناشویی پویایی تعاملی میان همسران است که شامل ابعاد عاطفی، جنسی، اجتماعی و اقتصادی می‌شود. کیفیت این رابطه بر اساس رضایت طرفین، نحوه حل تعارضات و میزان صمیمیت و حمایت متقابل سنجیده می‌شود. ثبات و سلامت این پیوند نقش کلیدی در بهزیستی روانی افراد و ساختار خانواده ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: روابط زناشویی

روابط

روابط زوجین

Marital Relations

روابط زوجین به الگوهای تعاملی، عاطفی و رفتاری میان دو همسر در یک پیوند زناشویی اشاره دارد. این مفهوم شامل ابعاد مختلفی همچون صمیمیت، رضایت زناشویی، حل تعارض و سازگاری با تغییرات زندگی مشترک است. روان‌شناسی خانواده و زوج‌درمانی بر بهبود کیفیت این روابط و پیشگیری از فروپاشی آن‌ها تمرکز دارند.

نام‌های دیگر: روابط زوجین

روابط

روابط عاشقانه

Romantic Relationships

روابط عاشقانه نوعی پیوند عاطفی عمیق و صمیمانه بین دو فرد است که با اشتیاق، دلبستگی و تعهد همراه است. این روابط بر اساس مدل مثلثی عشق، از سه مؤلفه صمیمیت، شور و شوق و تعهد تشکیل می‌شوند. کیفیت این روابط تأثیر مستقیمی بر بهزیستی روانی و رضایت از زندگی افراد دارد.

نام‌های دیگر: روابط عاشقانه

روابط

روابط عاطفی

emotional relationships

روابط عاطفی به پیوندهای عمیق و پویای میان افراد گفته می‌شود که در آن‌ها احساسات، صمیمیت و حمایت متقابل نقش کلیدی دارند. این روابط بستر اصلی برای تجربه‌ی دلبستگی ایمن و رشد روانی-اجتماعی هستند. کیفیت این پیوندها تأثیر مستقیمی بر سلامت روان، تنظیم هیجانی و بهزیستی کلی فرد دارد.

نام‌های دیگر: روابط عاطفی

روابط

روابط مادر و فرزند

Mother-child relationships

الگوی تعاملی و پیوند عاطفی میان مادر و کودک که نقش بنیادینی در شکل‌گیری سلامت روان دارد. این روابط زیربنای اصلی توسعه مهارت‌های اجتماعی و تنظیم هیجانی در مراحل اولیه رشد است.

نام‌های دیگر: روابط مادر و فرزند

روابط

روابط مدرسه‌ای

School Relationships

روابط مدرسه‌ای به کیفیت تعاملات میان دانش‌آموزان، معلمان و کارکنان مدرسه اطلاق می‌شود. این روابط شامل پیوندهای عاطفی، حمایت اجتماعی و جو کلی مدرسه است که بر یادگیری و سلامت روان تأثیر مستقیم دارد. کیفیت این روابط نقش کلیدی در احساس تعلق و انگیزش تحصیلی ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: روابط مدرسه

روابط

روابط مراقبتی

Caregiving Relationships

روابط مراقبتی به پیوندهای عاطفی و رفتاری بین فرد مراقب و کسی که نیاز به حمایت دارد اطلاق می‌شود. این روابط نقش کلیدی در شکل‌گیری دلبستگی و رشد عاطفی کودک ایفا می‌کنند. کیفیت این تعاملات بر سلامت روان و سازگاری اجتماعی فرد در طول عمر تأثیر مستقیم دارد.

نام‌های دیگر: روابط مراقبتی

روابط

روابط والد ـ فرزند

Parent-child relationship

این مفهوم به کیفیت و الگوی تعاملات دوسویه میان والدین و فرزندان اشاره دارد که در طول زمان شکل می‌گیرد. این روابط بستر اصلی برای رشد عاطفی، اجتماعی و شناختی کودک فراهم می‌کند و تأثیر عمیقی بر الگوهای دلبستگی و سازگاری آینده دارد. کیفیت این پیوند تحت تأثیر سبک فرزندپروری، پاسخگویی والدین و ویژگی‌های ذاتی کودک است.

نام‌های دیگر: روابط والد ـ فرزند

روابط

روابط والد و فرزند

Parent-child relationship

الگوی تعاملات عاطفی، رفتاری و اجتماعی میان والدین و فرزندان که زیربنای رشد روانی و اجتماعی کودک است. این روابط بر شکل‌گیری سبک‌های دلبستگی و سلامت روان در مراحل بعدی زندگی تأثیرگذار است.

نام‌های دیگر: روابط والد و فرزند

روابط

روابط والد-فرزند

parent-child relationships

تعاملات عاطفی، اجتماعی و رفتاری میان والدین و فرزندان که زیربنای اصلی رشد روانی فرد است. کیفیت این پیوندها بر شکل‌گیری سبک‌های دلبستگی و مهارت‌های اجتماعی در آینده نقش حیاتی دارد.

نام‌های دیگر: روابط والد فرزند، روابط والد-فرزند

روابط

روان‌درمانگر و مراجع

Psychotherapist and patient

رابطه‌ای حرفه‌ای و درمانی که در آن متخصص سلامت روان با فردی که به دنبال حل مشکلات روانی یا بهبود عملکرد خود است، تعامل می‌کند. این رابطه بر پایه اصول اخلاقی، اعتماد و هدفمندی درمانی بنا می‌شود.

نام‌های دیگر: Psychotherapist and patient

روابط

روان‌درمانی بین‌فردی

Interpersonal Psychotherapy (IPT)

یک نوع روان‌درمانی کوتاه‌مدت و ساختاریافته است که بر بهبود روابط بین‌فردی و حل مشکلات مربوط به تعاملات اجتماعی تمرکز دارد. هدف این درمان، بهبود کیفیت روابط و مدیریت گذارهای زندگی از طریق تغییر در الگوهای ارتباطی است.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی بین‌فردی

روابط

روان‌درمانی شخص‌محور

person-centered psychotherapy

یک رویکرد روان‌شناختی که بر توانایی ذاتی فرد برای خودسازی و رشد تأکید دارد. در این شیوه، تمرکز بر تجربیات درونی مراجع است و درمانگر نقش تسهیل‌گر را ایفا می‌کند.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی شخص‌محور

روابط

روان‌درمانی گروهی

Group Psychotherapy

یک روش درمانی که در آن یک یا چند درمانگر با گروهی از مراجعان در یک فضای مشترک کار می‌کنند. هدف از این رویکرد، بهره‌گیری از تعاملات بین‌فردی و حمایت گروهی برای بهبود سلامت روان و رشد شخصی است.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی گروهی

روابط

روان‌درمانی گروهی روان‌پویشی بین‌فردی

Group Psychodynamic Interpersonal Psychotherapy

نوعی مداخله روان‌درمانی گروهی است که بر تعاملات بین‌فردی و الگوهای رابطه‌ای تمرکز دارد. این رویکرد با استفاده از پویایی‌های گروهی، به بررسی و اصلاح چالش‌های ارتباطی و مسائل ناشی از روابط در میان اعضای گروه می‌پردازد.

نام‌های دیگر: روان‌درمانی گروهی روان‌پویشی بین‌فردی (GPIP)

روابط

روانشناسی اجتماعی

Social Psychology

علمی است که چگونگی تأثیر متقابل عوامل اجتماعی و روانی را بر افکار، احساسات و رفتار افراد مطالعه می‌کند. این رشته به بررسی پدیده‌هایی مانند ادراک اجتماعی، طرد، تعصب، اطاعت و جذب بین فردی می‌پردازد. روان‌شناسی اجتماعی نشان می‌دهد که چگونه حضور واقعی یا خیالی دیگران بر فرآیندهای درونی و عملکرد فردی اثر می‌گذارد.

نام‌های دیگر: Social Psychology، social psychology

روابط

روان‌شناسی عشق و روابط

Psychology of love and relationships

شاخه‌ای از روان‌شناسی که به مطالعه الگوهای عاطفی، دلبستگی‌ها و تعاملات بین‌فردی می‌پردازد. این حوزه بر چگونگی شکل‌گیری پیوندهای عاطفی و پویایی‌های میان‌فردی در روابط عاشقانه تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: روان‌شناسی عشق و روابط

روابط

روان‌کاوی گروهی

Group Psychoanalysis

روان‌کاوی گروهی رویکردی درمانی است که اصول روانکاوی فروید و پیروانش را در بستر گروه به کار می‌گیرد. در این روش، تمرکز بر کشف ناخودآگاه، مکانیسم‌های دفاعی و تکرار الگوهای رابطه‌ای گذشته در تعاملات گروهی فعلی است. رهبر گروه با تحلیل مقاومت‌ها و انتقال‌ها، به اعضا کمک می‌کند تا بینش عمیق‌تری نسبت به ساختار شخصیت و تعارضات درونی خود کسب کنند.

نام‌های دیگر: روان‌کاوی گروهی

روابط

روشن‌سازی

Clarification

فرآیندی که در آن درمانگر برای رفع ابهام از گفته‌های مراجع، پرسش‌هایی را مطرح می‌کند تا معنای دقیق پیام مشخص شود. این تکنیک به کاهش سوءتفاهم‌ها و افزایش دقت در فرآیند گفتگو کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: روشن‌سازی

روابط

رومانتیک

Romantic

نوعی سبک یا رویکرد در روابط عاطفی که بر ایده‌آل‌گرایی، هیجان، صمیمیت شدید و تمرکز بر احساسات عمیق تأکید دارد. این ویژگی می‌تواند بخشی از الگوهای رفتاری در پیوند میان دو فرد باشد.

نام‌های دیگر: Romantic

روابط

رهاشدگی

Abandonment

احساس یا تجربهٔ از دست دادن فردی مهم یا قطع شدن پیوند عاطفی با مراقب یا شریک زندگی است. این وضعیت می‌تواند منجر به اضطراب شدید و تلاش برای بازسازی روابط جهت جلوگیری از تنهایی شود.

نام‌های دیگر: رهاشدگی

روابط

رهبری گروه

Group Leadership

رهبری گروه به سبک و شیوه‌ای اطلاق می‌شود که درمانگر یا رهبر گروه برای هدایت اعضا، ایجاد امنیت و تسهیل فرآیند درمان به کار می‌گیرد. رهبر گروه مسئول تعیین چارچوب‌ها، مدیریت تعارضات و ایجاد فضای اعتماد برای رشد اعضا است. مهارت‌های رهبری شامل همدلی، قاطعیت و توانایی تشخیص نیازهای لحظه‌ای گروه برای پیشبرد اهداف درمانی است.

نام‌های دیگر: رهبری گروه

روابط