فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۱۸ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

سازگاری اجتماعی

Social Adjustment

سازگاری اجتماعی به توانایی فرد در برقراری تعاملات مؤثر و رضایت‌بخش با محیط اجتماعی و رعایت هنجارهای پذیرفته‌شده اشاره دارد. این مفهوم شامل مهارت‌های ارتباطی، حل تعارض و انعطاف‌پذیری در برابر تغییرات محیطی است. سازگاری اجتماعی خوب با سلامت روان بالاتر و کاهش مشکلات رفتاری و هیجانی همبستگی مثبت دارد.

نام‌های دیگر: سازگاری اجتماعی

روابط

سبک دلبستگی

Attachment style

سبک دلبستگی الگوی پایدار و تکرارشونده‌ای از تعاملات عاطفی و رفتاری فرد در روابط نزدیک است. این سبک ریشه در کیفیت مراقبت‌های اولیه و پیوند کودک با مراقب اصلی دارد و در بزرگسالی نیز ادامه می‌یابد. سبک‌های اصلی شامل ایمن، اجتنابی و مضطرب-دوسوگرا هستند که بر انتظارات و رفتارهای رابطه‌ای تأثیر می‌گذارند.

نام‌های دیگر: attachment style، attachment styles

روابط

سبک دلبستگی

Attachment Style

سبک دلبستگی الگوی روانی پایدار از تعاملات عاطفی است که در اوایل زندگی شکل می‌گیرد و کیفیت روابط بعدی فرد را تعیین می‌کند. این سبک بر اساس در دسترس بودن و حساسیت مراقبان اولیه به نیازهای کودک طبقه‌بندی می‌شود. الگوهای اصلی شامل ایمن، اجتنابی، دلبار و آشفته-دوسوگرا هستند که هر کدام الگوهای خاصی از تنظیم هیجان و صمیمیت را نشان می‌دهند.

نام‌های دیگر: سبک دلبستگی

روابط

سبک دلبستگی اجتنابی

avoidant attachment style

سبک دلبستگی اجتنابی الگویی است که در آن فرد از صمیمیت عاطفی اجتناب می‌کند و استقلال افراطی را ترجیح می‌دهد. این سبک اغلب ریشه در بی‌توجهی یا طرد والدین در دوران کودکی دارد. افراد با این سبک ممکن است در بیان احساسات یا نیازهای خود مشکل داشته باشند. آن‌ها ممکن است در برقراری روابط عمیق عاطفی با دیگران دشواری تجربه کنند.

نام‌های دیگر: سبک دلبستگی اجتنابی

روابط

سبک دلبستگی اضطرابی

anxious attachment style

سبک دلبستگی اضطرابی الگویی است که در آن فرد نگرانی شدید درباره رها شدن و نیاز به تأیید مداوم دارد. این سبک معمولاً از نوسان در مراقبت والدین در دوران کودکی نشأت می‌گیرد. افراد با این سبک ممکن است در روابط خود حساسیت بالایی به نشانه‌های طرد نشان دهند. آن‌ها اغلب به دنبال صمیمیت زیاد هستند اما همزمان از دست دادن شریک خود را می‌ترسند.

نام‌های دیگر: سبک دلبستگی اضطرابی

روابط

سبک دلبستگی ایمن

secure attachment style

سبک دلبستگی ایمن الگویی از رابطه است که در آن فرد احساس امنیت و اعتماد به دیگران دارد. این سبک معمولاً در کودکی از طریق مراقبت پاسخگو و قابل پیش‌بینی شکل می‌گیرد. افراد با این سبک در بزرگسالی روابط سالم‌تر و پایدارتری را تجربه می‌کنند. آن‌ها توانایی بالایی در تنظیم هیجانات و برقراری ارتباط مؤثر دارند.

نام‌های دیگر: سبک دلبستگی ایمن

روابط

سبک‌های ارتباطی

Communication Styles

سبک‌های ارتباطی به راه‌های متمایزی اشاره دارند که افراد برای انتقال افکار، احساسات و اطلاعات از یکدیگر استفاده می‌کنند. این سبک‌ها شامل حالت‌های مختلف مانند غیرمستقیم، تهاجمی، منفعل یا قاطعانه می‌شوند. انتخاب سبک ارتباطی تحت تأثیر شخصیت، فرهنگ و موقعیت اجتماعی فرد است و بر کیفیت تعاملات اجتماعی تأثیر مستقیم دارد.

نام‌های دیگر: سبک‌های ارتباطی

روابط

سبک‌های حل تعارض

Conflict resolution styles

سبک‌های حل تعارض به الگوهای رفتاری مشخصی اشاره دارد که افراد هنگام مواجهه با اختلاف نظر یا درگیری به کار می‌برند. مدل‌های رایج شامل همکاری، اجتناب، سازش، رقابت و تسلیم است. انتخاب سبک مناسب بستگی به اهمیت موضوع و رابطه بین طرفین درگیر دارد.

نام‌های دیگر: سبک‌های حل تعارض

روابط

سبک‌های عشق

Love styles

الگوهای متمایز و نظام‌مند در تجربه و ابراز عاطفه در روابط بین‌فردی. این سبک‌ها نشان می‌دهند که افراد چگونه محبت، تعهد و صمیمیت را در روابط خود مدیریت و تجربه می‌کنند.

نام‌های دیگر: Love styles

روابط

سبک‌های عشق

Styles of Love

سبک‌های عشق الگوهای متمایزی از تجربه و ابراز عشق هستند که ریشه در ویژگی‌های شخصیتی و تجربیات دلبستگی دارند. جان لی شش سبک اصلی شامل ارگاسموس (عشق هوس‌آمیز)، لادوس (عشق بازیگوشانه)، استورگه (عشق دوستانه) و سایرین را معرفی کرد. این سبک‌ها تعیین می‌کنند که افراد چگونه شریک زندگی انتخاب کرده و در روابط رفتار می‌کنند.

نام‌های دیگر: سبک‌های عشق

روابط

سخنرانی تاریخی

historical disclosure

فرآیندی در روان‌درمانی که طی آن مراجع اطلاعات یا تجربیات گذشته خود را که پیش‌تر بازگو نکرده بود، برای درمانگر شرح می‌دهد. این افشاگری می‌تواند به درک عمیق‌تر ریشه‌های مشکلات فعلی کمک کند.

نام‌های دیگر: سخنرانی تاریخی

روابط

سرخوردگی زناشویی

Marital dissatisfaction

سرخوردگی زناشویی به احساس نارضایتی، ناامیدی و دلسردی در رابطه زناشویی اشاره دارد. این حالت می‌تواند ناشی از تعارضات حل‌نشده، کمبود ارتباط موثر یا انتظارات برآورده‌نشده باشد. این پدیده اغلب با کاهش صمیمیت و افزایش تنش‌های عاطفی همراه است. سرخوردگی زناشویی می‌تواند بر سلامت روان و عملکرد کلی افراد تأثیر بگذارد.

نام‌های دیگر: سرخوردگی زناشویی

روابط

سرمایه اجتماعی

social capital

سرمایه اجتماعی به شبکه روابط، هنجارها و اعتمادی اشاره دارد که همکاری و هماهنگی در یک گروه یا جامعه را تسهیل می‌کند. این مفهوم شامل اعتماد متقابل، هنجارهای بازگشت و شبکه‌های ارتباطی است که دسترسی به منابع و حمایت‌های اجتماعی را ممکن می‌سازد. وجود سرمایه اجتماعی بالا با سلامت روان بهتر و تاب‌آوری اجتماعی مرتبط است.

نام‌های دیگر: سرمایه اجتماعی

روابط

سرمایه‌گذاری والدینی

Parental investment

میزان منابع، زمان و انرژی که والدین برای بقا، حفاظت و رشد فرزندان خود صرف می‌کنند. این سرمایه‌گذاری می‌تواند شامل مراقبت‌های فیزیکی، تغذیه و حمایت‌های عاطفی باشد.

نام‌های دیگر: سرمایه‌گذاری والدینی

روابط

سکوت درمانی

Therapeutic silence

استفاده هدفمند از وقفه‌های زمانی در جریان گفتگو برای فراهم کردن فضا جهت تأمل، پردازش هیجانی یا بازتاب تجربیات توسط مراجع است. این سکوت بخشی از استراتژی‌های مداخله‌ای است که به جای توقف فرآیند، به تعمیق تجربه درمانی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: سکوت درمانی

روابط

سکوت درمانی

Therapeutic silence

استفاده هدفمند از وقفه‌های زمانی در جریان گفتگو برای فراهم کردن فضا جهت تأمل، پردازش هیجانی یا بازتاب تجربیات توسط مراجع است. این سکوت بخشی از استراتژی‌های مداخله‌ای است که به جای توقف فرآیند، به تعمیق تجربه درمانی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: Therapeutic silence

روابط

سوگ پدر

Father bereavement

فرآیند روانی و عاطفی ناشی از فقدان و مرگ پدر است که شامل مراحل مختلف واکنش‌های هیجانی و بازسازی زندگی پس از فقدان می‌شود. این تجربه می‌تواند بر سلامت روان و فرآیندهای رشد روانی فرد تأثیرات عمیقی بگذارد.

نام‌های دیگر: سوگ پدر

روابط

سیستم‌های خانواده

family systems

دیدگاهی در روان‌شناسی که خانواده را به عنوان یک واحد یا سیستم پویا و متقابل در نظر می‌گیرد. در این رویکرد، رفتار هر فرد بر اساس تعاملات، الگوهای ارتباطی و ساختارهای موجود در کل سیستم خانواده تحلیل می‌شود.

نام‌های دیگر: family systems، Family systems

روابط