فکر بنیان

واژه‌نامهٔ یکپارچهٔ روان‌شناسی

اصطلاحات فارسی و انگلیسی، تعریف‌های علمی بازنویسی‌شده و پیوند آثار مرتبط در بانک‌های فکر بنیان. نشانی اصلی واژه‌نامه

۳۱ اصطلاح منتشرشده · صفحهٔ ۱ از ۱

ماموریت شخصی

personal mission

ماموریت شخصی بیانیه‌ای از هدف، ارزش‌ها و انگیزه‌های بنیادین فرد است که جهت‌دهندهٔ تصمیم‌گیری‌ها و اقدامات اوست. این مفهوم در روان‌شناسی مثبت‌گرا و توسعه فردی، به معنای حس عمیق معنا و purpose در زندگی تعریف می‌شود. فرد با داشتن ماموریت شخصی، احساس تعلق و جهت‌گیری روشن‌تری نسبت به آینده دارد.

نام‌های دیگر: ماموریت شخصی

بهزیستی

مداخلات مبتنی بر ذهن‌آگاهی

Mindfulness-based interventions

رویکردهای درمانی و آموزشی که بر تمرکز بر لحظه حال و مشاهده بدون قضاوت تمرکز دارند. این مداخلات با تقویت حضور ذهنی، به مدیریت بهتر هیجانات و کاهش تنش‌های روانی کمک می‌کنند.

نام‌های دیگر: مداخلات مبتنی بر ذهن‌آگاهی

بهزیستی

مدیتیشن

Meditation

یک تمرین ذهنی و روانی است که بر تمرکز و توجه آگاهانه تمرکز دارد. این فعالیت با هدف دستیابی به حالت‌های روانی شفاف، آرام و باثبات از طریق کنترل جریان افکار انجام می‌شود.

نام‌های دیگر: مدیتیشن

بهزیستی

مدیتیشن

Meditation

مدیتیشن یک تمرین ذهن‌آگاهی و توجه‌محور است که در آن فرد با تمرکز آگاهانه بر لحظه حال، به مشاهده افکار و احساسات بدون قضاوت می‌پردازد. این روش با کاهش واکنش‌های خودکار و افزایش پذیرش درونی، به بهبود تنظیم هیجانی و کاهش استرس کمک می‌کند. مدیتیشن اغلب به صورت منظم و در زمان‌های مشخصی از روز انجام می‌شود تا ثبات ذهنی و آرامش روانی را تقویت نماید.

نام‌های دیگر: Meditation، meditation

بهزیستی

مدیتیشن ذهن‌آگاهی

Mindfulness meditation

مدیتیشن ذهن‌آگاهی یک تمرین ذهنی است که در آن فرد توجه خود را به لحظه حال و تجربیات درونی و بیرونی بدون قضاوت معطوف می‌کند. این روش در روان‌شناسی مثبت‌گرا و درمان‌های مبتنی بر پذیرش و تعهد مورد استفاده قرار می‌گیرد و به کاهش استرس، بهبود تمرکز و افزایش آگاهی درونی کمک می‌کند. مدیتیشن ذهن‌آگاهی به عنوان یک ابزار خودتنظیمی شناخته می‌شود.

نام‌های دیگر: Mindfulness meditation، mindfulness meditation

بهزیستی

مدیریت استرس

Stress management

مدیریت استرس مجموعه‌ای از تکنیک‌ها، روش‌ها و استراتژی‌هایی است که برای کنترل سطح استرس، کاهش اثرات منفی آن و بهبود سازگاری فرد طراحی شده‌اند. این فرآیند شامل مداخلاتی نظیر آگاهی‌ورزی، تکنیک‌های تنفسی، مدیریت زمان و تغییرات سبک زندگی می‌شود. هدف نهایی مدیریت استرس، ارتقای سلامت روان و افزایش تاب‌آوری فرد در برابر فشارهای روانی است.

نام‌های دیگر: Stress management، stress management

بهزیستی

مراقبت از خود

Self-care

مجموعه‌ای از فعالیت‌ها و رفتارهای آگاهانه که فرد برای حفظ و ارتقای سلامت جسمی، روانی و عاطفی خود انجام می‌دهد. مراقبت از خود شامل مدیریت استرس، حفظ مرزهای شخصی و پاسخگویی به نیازهای اساسی بدن و ذهن است.

نام‌های دیگر: مراقبت از خود

بهزیستی

مراقبت تأییدگر هویت جنسیتی

Gender-affirming care

مجموعه‌ای از خدمات و حمایت‌های تخصصی که با هدف حمایت از هویت جنسیتی فرد و کاهش تنش‌های ناشی از عدم انطباق آن ارائه می‌شود. این مراقبت‌ها می‌تواند شامل حمایت‌های روان‌شناختی، اجتماعی و پزشکی باشد تا سلامت روان فرد ارتقا یابد.

نام‌های دیگر: مراقبت تأییدگر هویت جنسیتی

بهزیستی

مراقبت فردمحور

Person-centered care

رویکردی در درمان و مراقبت که در آن تمرکز اصلی بر نیازها، ارزش‌ها و ترجیحات منحصر‌به‌فرد فرد قرار دارد. در این شیوه، فرد به عنوان یک شریک فعال در فرآیند درمان در نظر گرفته می‌شود و هدف آن احترام به استقلال و کرامت اوست.

نام‌های دیگر: مراقبت فردمحور

بهزیستی

مراقبه ذهن‌آگاهی

Mindfulness meditation

یک تمرین روان‌شناختی است که بر توجه آگاهانه و بدون قضاوت به لحظه حال تمرکز دارد. این مراقبه به فرد کمک می‌کند تا تجربیات حسی و افکار خود را بدون واکنش‌های خودکار مشاهده کند.

نام‌های دیگر: مراقبه ذهن‌آگاهی

بهزیستی

مرگ و فناپذیری

Death and Finitude

آگاهی از پایان حتمی حیات و محدودیت زمانی وجود انسان. این مفهوم در روان‌شناسی بر چگونگی مواجهه با اضطراب ناشی از مرگ و معنابخشی به زندگی در مواجهه با ناپایداری تأکید دارد.

نام‌های دیگر: مرگ و فناپذیری

بهزیستی

مشاوره سلامت

Health counseling

نوعی مداخله حمایتی است که بر ارتقای رفتارهای سالم و مدیریت مسائل روانی مرتبط با وضعیت جسمانی تمرکز دارد. هدف آن کمک به افراد برای پذیرش شرایط جسمانی و بهبود سبک زندگی برای دستیابی به بهزیستی است.

نام‌های دیگر: مشاوره سلامت

بهزیستی

معنا

meaning

معنا به احساس ضرورت، اهمیت و هدفمندی در زندگی و تجربات فردی اشاره دارد. در روان‌شناسی، داشتن معنا با سلامت روان بهتر و تاب‌آوری بالاتر در برابر استرس مرتبط است. این مفهوم شامل درک چرایی وجود و جایگاه فرد در جهان می‌شود. معنا معمولاً از طریق ارتباطات عمیق، تعهد به اهداف و تفسیر سازنده از رنج‌ها شکل می‌گیرد.

نام‌های دیگر: meaning

بهزیستی

معنا

Meaning

در روان‌شناسی، معنا به احساس سازگاری، هدفمندی و اهمیت در زندگی اشاره دارد که از درون فرد سرچشمه می‌گیرد. این مفهوم شامل دو جنبهٔ درک شخصی از هدف زندگی و احساس تعلق به چیزی فراتر از خود است. فقدان معنا می‌تواند منجر به پوچی و مشکلات روان‌شناختی شود، در حالی که وجود آن با بهزیستی و تاب‌آوری مرتبط است.

نام‌های دیگر: معنا

بهزیستی

معنا (اگزیستانسیال)

Meaning (existential)

احساس هدفمندی و اهمیت در زندگی که فرد از طریق تعهد به ارزش‌ها و فعالیت‌های معنادار کسب می‌کند. در روان‌شناسی اگزیستانسیال، جستجوی معنا به‌عنوان نیروی محرکه اصلی رفتار انسان در نظر گرفته می‌شود. فقدان معنا می‌تواند منجر به پوچی و اختلالات روان‌شناختی شود.

نام‌های دیگر: Meaning (existential)

بهزیستی

معنا در زندگی

Meaning in life

معنا در زندگی به درک فرد از هدفمندی، ارزشمندی و پیوستگی تجربیات خود در جهان اشاره دارد. داشتن معنا در زندگی با افزایش تاب‌آوری و بهبود کیفیت زندگی مرتبط است.

نام‌های دیگر: معنا در زندگی

بهزیستی

معنا و ارزش‌ها

Meaning and values

معنا و ارزش‌ها به باورهای بنیادین و معیارهایی اشاره دارند که به زندگی فرد جهت، هدف و اهمیت می‌بخشند. این مفاهیم در چارچوب‌های فرهنگی، اخلاقی و شخصی شکل می‌گیرند و به عنوان قطب‌نمایی برای تصمیم‌گیری‌ها و رفتارها عمل می‌کنند. احساس معنا در زندگی با بهزیستی روان‌شناختی بالاتر و تاب‌آوری بیشتر در برابر استرس مرتبط است.

نام‌های دیگر: معنا و ارزش‌ها

بهزیستی

معناجویی

Meaning-making

فرآیند ذهنی و روانی که در آن فرد تلاش می‌کند به تجربیات زندگی، به‌ویژه تجربیات دشوار، معنا و مفهوم ببخشد. این فرآیند به بازسازی ساختار روانی و یافتن هدف در زندگی کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: معناجویی

بهزیستی

معناداری

Meaningfulness

معناداری به معنای درک و احساس ارزشمندی، هدفمندی و اهمیت در تجربیات، فعالیت‌ها یا روابط انسانی اشاره دارد. این مفهوم نشان‌دهنده‌ی آن است که فرد چقدر احساس می‌کند اعمال و زندگی‌اش دارای جهت‌گیری و اهمیت عمیق است. در روان‌شناسی مثبت‌گرا، معناداری یکی از ارکان اصلی بهزیستی روان‌شناختی و رضایت از زندگی محسوب می‌شود.

نام‌های دیگر: معناداری

بهزیستی

معنادرمانی

logotherapy

رویکردی وجودگرا در روان‌درمانی است که توسط ویکتور فرانکل بنیان‌گذاری شده و بر جستجوی معنا به عنوان انگیزه اصلی زندگی انسان تأکید دارد. این روش به فرد کمک می‌کند تا با یافتن معنا در رنج‌ها، خلاقیت یا مواجهه با لحظات سخت، به سلامت روان دست یابد. معنادرمانی بر آزادی اراده و مسئولیت‌پذیری فرد در قبال زندگی‌اش تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: معنادرمانی

بهزیستی

معناسازی

Meaning-making

فرآیند ذهنی ایجاد یا بازسازی معنا و اهمیت در تجربه زندگی، به‌ویژه در مواجهه با رویدادهای دشوار یا بحران‌ها است. این فرآیند به فرد کمک می‌کند تا با وقایع زیسته خود پیوند برقرار کرده و به انسجام روانی برسد.

نام‌های دیگر: معناسازی

بهزیستی

معنای زندگی

Meaning in life

معنای زندگی به احساس درونی فرد از هدف‌مندی، اهمیت و سازگاری با جهان اطراف اطلاق می‌شود. این مفهوم شامل دو جنبهٔ شناختی (درک هدف) و عاطفی (احساس رضایت از معنا) است. وجود معنای زندگی با سلامت روان، تاب‌آوری در برابر استرس و افزایش بهزیستی روان‌شناختی ارتباط مستقیم دارد.

نام‌های دیگر: معنای زندگی

بهزیستی

معنویت

Spirituality

معنویت به باورها، ارزش‌ها و جستجوی فردی برای معنا و هدف در زندگی اشاره دارد که فراتر از ملاحظات مادی است. این مفهوم می‌تواند شامل ارتباط با خود، دیگران، طبیعت یا یک نیروی برتر باشد و به ارتقای سلامت روان و تاب‌آوری کمک می‌کند.

نام‌های دیگر: معنویت

بهزیستی

معنویت

spirituality

جست‌وجوی فرد برای یافتن معنا، هدف و پیوند با چیزی فراتر از خود، که لزوماً با دین یا مذهب گره نخورده است. این مفهوم بر جنبه‌های درونی و وجودی زندگی و تلاش برای درک جایگاه انسان در جهان تمرکز دارد.

نام‌های دیگر: spirituality، Spirituality

بهزیستی

معنویت در آموزش

Spirituality in Education

معنویت در آموزش به بررسی و پرورش ابعاد وجودی عمیق‌تر انسان، شامل جستجوی معنا، هدف و ارتباط با فراتر از خود در فرآیند یادگیری اشاره دارد. این مفهوم بر توسعه همدلی، خرد و مسئولیت اخلاقی در محیط‌های آموزشی تمرکز دارد. هدف آن کمک به فراگیران برای یافتن معنا در تجربیات یادگیری و رشد شخصیت فراتر از دانش فنی است.

نام‌های دیگر: معنویت در آموزش

بهزیستی

منابع

resources

منابع در روان‌شناسی به هرگونه دارایی مادی، اجتماعی یا روان‌شناختی اطلاق می‌شود که فرد یا گروه برای مقابله با استرس، دستیابی به اهداف یا حفظ بهزیستی از آن‌ها استفاده می‌کند. این مفهوم شامل حمایت اجتماعی، ثروت، زمان و مهارت‌های مقابله‌ای است که در مدل‌های استرس و سازگاری نقش حیاتی دارند.

نام‌های دیگر: منابع

بهزیستی

موسیقی

music

موسیقی یک پدیده شنیداری سازمان‌یافته است که بر اساس الگوهای ریتمیک و هارمونیک شکل می‌گیرد و تأثیرات عمیقی بر فرآیندهای شناختی و هیجانی انسان دارد. در روان‌شناسی، موسیقی به‌عنوان ابزاری برای تنظیم خلق‌وخو، کاهش استرس و تحریک حافظه مورد بررسی قرار می‌گیرد. گوش دادن یا نواختن موسیقی می‌تواند باعث آزادسازی نوروترنسمیترهایی مانند دوپامین شود.

نام‌های دیگر: موسیقی

بهزیستی

موسیقی

Music

موسیقی به عنوان یک پدیده شنیداری سازمان‌یافته، تأثیرات عمیقی بر سیستم عصبی، تنظیم خلق‌وخو و کاهش استرس دارد. در روان‌شناسی، از موسیقی برای تسکین درد، بهبود تمرکز و ایجاد حالت‌های آرامش‌بخش استفاده می‌شود. این هنر می‌تواند به عنوان ابزاری کمکی در درمان‌های روان‌شناختی و ارتقای بهزیستی روان‌شناختی مورد توجه قرار گیرد.

نام‌های دیگر: music

بهزیستی

موسیقی‌درمانی

Music Therapy

رشته‌ای بالینی و حرفه‌ای در حوزهٔ سلامت که از موسیقی و عناصر آن (نوا، آهنگ و ریتم) برای بهبود سلامت جسمی، روانی و اجتماعی افراد استفاده می‌کند. این رویکرد توسط متخصصان آموزش‌دیده برای اهدافی مانند کاهش استرس، بهبود خلق‌وخو و تسهیل ارتباط به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: تحلیل موسیقی

بهزیستی

مهارت‌های بخشش

Forgiveness Skills

مجموعه‌ای از توانمندی‌های شناختی و رفتاری است که به فرد اجازه می‌دهد فرآیند بخشیدن دیگران را مدیریت کند. این مهارت‌ها شامل تنظیم هیجانات، تغییر نگرش نسبت به آسیب‌رسان و توانایی رهاسازی خشم برای بهبود سلامت روان است.

نام‌های دیگر: مهارت‌های بخشش

بهزیستی

مهارت‌های زندگی

Life Skills

مهارت‌های زندگی به توانایی‌های سازگارانه و عملیاتی اطلاق می‌شود که برای مقابله مؤثر با نیازها و چالش‌های روزمره زندگی ضروری هستند. سازمان بهداشت جهانی این مهارت‌ها را شامل هوشیاری، تفکر انتقادی، خلاقیت، تصمیم‌گیری، حل مسئله، ارتباط مؤثر، همدلی، مدیریت هیجان و مدیریت استرس می‌داند. کسب این مهارت‌ها به ارتقای بهزیستی روان‌شناختی و اجتماعی افراد کمک شایانی می‌کند.

نام‌های دیگر: مهارت‌های زندگی

بهزیستی