گرچه علل و عوامل متعددي بر ميزان خواب مورد نياز تاثير ميگذارد، توصيهي عمومي در اين مورد هشت ساعت می باشد. با اين حال احتياجات فردي بسيار متفاوتند. گرچه عوامل متعددی بر ميزان خواب احتياجي بدن اثر ميی گذارد، طي آمارگرفته شده اكثر جوانان بالغ در شبهاي وسط هفته حدود 7/30 (ساعت) و در شبهای تعطيل 8/30 (ساعت) می خوابند و توصيهی معمول نيز 8 ساعت می باشد. البته احتياجات افراد مختلف به خواب باهم فرق دارد. بعضی افراد طبيعتاً» کمخواب هستند و 5/30 ساعت خواب برايشان اكتفا می كند، درحالیکه بعضی نيز پرخواب بوده و تا 9/30 ساعت می خوابد.
عوامل بسياری بر ميزان خواب مورد احتیاج فرد اثر دارند:
- احتياجات ژنتيكی ارثی شما
- بهداشت خواب شما (فعاليتهای روزمرهی مؤثر در خواب مثل نوشيدن قهوه يا الكل، سيگار كشيدن و فعاليت بدنی)
- كيفيت خواب شما
- چرخه ی 24 ساعته روزمره ی شما روند شبانهروزی» نام دارد.
بهطور مثال استعمال دخانيات، نوشيدن الكل و ميزان فعاليت بدني و ورزش تأثیرات شگرفي بر ميزان خواب شما ميگذارد. همچنين فعاليتهاي شما در رختخواب (مثل مطالعه يا تماشاي تلويزيون) و ميزان نوري كه چشمان شما در معرض آن قرار ميگيرد (مثلاً خيره شدن به صفحهي روشن كامپيوتر تا نیمهشب) كيفيت و كميت خواب شمارا به طرز چشمگيري تغيير ميدهند. تمام اين موارد دستبهدست هم داده ميزان خوابي را كه شما نياز داريد تا بااحساس تازگي و شادابي بيدار شده و در طول روز هوشيار بمانيد را تعيين ميكنند. اين نتیجهگیری قديمي از كجا آمده است كه بدن به هشت ساعت خواب در طول شبانهروز نياز دارد؟ طي يك تحقيق قديمي محققان فرد داوطلبي را به مدت سي روز در اتاقي فاقد پنجره و با نور کنترلشده نگه داشتند. چراغ شانزده ساعت روشن و هشت ساعت خاموش بود، البته فرد طبق اراده خود آن را روشن يا خاموش ميكرد.
ميزان خواب فرد داوطلب قبل از اين تحقيق 6/30 ساعت بود. وي شب اول 8 ساعت، شب دوم 10 ساعت، شب سوم 12 ساعت و شب چهارم 14 ساعت خوابيد. بعد از گذشت چند روز ساعات خواب او رو به كاهش گذاشت و نهایتاً به ميزان ثابت 8 ساعت 13 دقيقه نزول پيدا كرد. اين تحقيق روي افراد متفاوتی صورت گرفت و نتايج مشابهی به دست آمد. پس توصيه به 8 ساعت خواب از اين تحقيق ناشی می شود.
بدهكاری به خواب:
بسيار خوب، پس چطور می توان به ميزان واقعی خواب موردنیاز خود پی برد؟
ابتدا بهتر است باهم نگاهي بهحساب بانكی شما بی اندازیم و ببينيم كه آيا به ميزان خواب خود بدهكار هستيد يا خير. 8 ساعت از (24 ساعت) حساب خود كم كرده و به بدهكاري خود بی افزایید. اگر هر شب 8 ساعت بخوابيد بازهم می توانيد حساب خود را پرکنید. درصورتیکه فقط 6/30 ساعت بخوابيد بازهم 1/30ساعت بدهكار خواهيد بود و اگر 5 شب به همين منوال پيش برويد يعنی بهاندازه یکشب كامل كمخوابي داريد! ازاینرو بايستی ساعات خواب روزهای بعد را بيشتر كنيد تا حسابتان از نو پر شود.
چقدر می خوابيد؟ آيا شما هم كمبود خوابدارید؟
می توانيد با اين تست ساده جواب خود را دريافت كنيد:
از يك روز يكشنبه شروع كنيد. الكل يا كافئين ننوشيد، سيگار نكشيد، در ساعت معمول هر شب به رختخواب برويد. 7 الي 8 ساعت بخوابيد. سپس صبح روز شنبه دير از خواب بيدار شويد. ببينيد بدنتان چقدر محتاج خواب است؟ اگر اين ميزان بيش از خواب وسط هفته بود معلوم ميشود كه كمبود خوابدارید. پس بايد از اين به بعد هر شب ساعات بيشتری بخوابيد تا جبران شود. شايد به نظرتان خيلی سخت باشد. نه؟ خب، چارهاي نيست؛ امتحانش كنيد. چراکه نه؟
كيفيت و كميت نامناسب و ناكافی خواب نتايج نامطلوبی به دنبال دارد. طبق نتايج تحقيقات انجامشده كمبود خواب به ميزان هشياری و توانايی انسان اثر منفی می گذارد. كاهش فقط 1/30 ساعت از خواب یکشب باعث می شود ميزان هشياری فرد حدود 1/3 كاهش بيابد.
خوابآلودگی زياد در طول روزبه حافظه ضرر رسانده، توانايي تفكر و پردازش اطلاعات فرد را كم ميكند و باعث افزايش ريسك صدمات شغلي ميشود. در آخر بازهم متذكر ميشويم كه صبح بايد با سرزندگي و نشاط از خواب برخاسته و در طول روز هيچگونه احساس خوابآلودگي نداشته باشيد. در غير اين صورت ممكن است دچار بيماري نهفتهی خواب شده باشيد و لازم است به دكتر خود يا به متخصص خواب رجوع كنيد.