موضوع روانشناسی
درمان هیجانمدار زوجها (EFT)
دربارهٔ این موضوع
درمان هیجانمدار زوجها (Emotionally Focused Therapy) که به اختصار EFT نامیده میشود، رویکردی ساختاریافته و تجربی است که بر پایهٔ نظریهٔ دلبستگی بزرگسالان توسط سو جانسون و لزلی گرینبرگ بنیانگذاری شد. این مدل زوجدرمانی بهجای تمرکز صرف بر آموزش مهارتهای ارتباطی یا تغییر الگوی رفتاری، بر تجربهٔ هیجانی در لحظه و نیازهای بنیادی دلبستگی میان دو شریک عاطفی تأکید دارد. هدف اصلی درمان هیجانمدار زوجها، بازسازی پیوند عاطفی و ایجاد دلبستگی ایمن است تا هر دو طرف بتوانند نیازهای خود را آشکارا بیان کنند و از سوی یکدیگر پاسخگویی و امنیت عاطفی دریافت نمایند.
سازوکار تغییر در این رویکرد بر شناسایی و توقف چرخههای تعاملی منفی، مانند الگوی تعقیب و گریز، و دسترسی به هیجانهای آسیبپذیر زیرین استوار است. درمانگر در سه مرحلهٔ ساختاری (تنشزدایی از چرخهٔ منفی، بازسازی تعاملها و یکپارچهسازی) به زوجها کمک میکند تا از واکنشهای هیجانی ثانویه مانند خشم یا کنارهگیری فاصله بگیرند و هیجانهای اولیه مانند ترس از رهاشدگی یا طرد شدن را تجربه و بیان کنند. این بازسازی هیجانی در اتاق درمان، تعاملهای تازهای را شکل میدهد که الگوی دلبستگی زوجها را به سمت امنیت و صمیمیت تغییر میدهد.
کاربردهای درمان هیجانمدار زوجها در پژوهشها بررسی شده است و شواهد پژوهشی برای کارآمدی آن در کاهش تعارضهای زناشویی، بهبود صمیمیت عاطفی و ترمیم آسیبهای دلبستگی در زوجها وجود دارد. با این حال، اجرای موفق این زوجدرمانی نیازمند احساس امنیت نسبی در رابطه و مشارکت هر دو شریک عاطفی است و برای هر نوع مسئلهٔ زناشویی مناسب نیست. در شرایطی مانند وجود خشونت خانگی فعال، مصرف مواد کنترلنشده یا روابط پنهانِ ادامه دار، این روش بدون مداخلات ایمنی و ارزیابی تخصصی پیشین به کار نمیرود و تصمیمگیری دربارهٔ آغاز آن بر عهدهٔ زوجدرمانگر است.
برای آشنایی عمیقتر با مفاهیم تغییر هیجانی و فرایندهای درمانی مبتنی بر هیجان، میتوانید ویدیوهای «درمان متمرکز بر هیجان؛ تبیین لزلی گرینبرگ درباره تغییر هیجانی» و «درمان متمرکز بر هیجان در طول زمان: شش جلسهٔ کامل» را در سامانهٔ فکر بنیان مشاهده کنید. همچنین ویدیوی «سه رویکرد رواندرمانی با یک مراجع زن: نسل تازه» دیدگاه تطبیقی ارزشمندی دربارهٔ جایگاه رویکردهای هیجانمدار در کنار سایر مکتبهای رواندرمانی ارائه میدهد.