چرا ما خواب می بينيم؟ مردم هميشه مجذوب و شيفته رمز و راز سفرهاي شبهنگام خود هستند. در طي مهرومومهای متمادي نظريههاي بسياري براي روشن ساختن اينكه چرا خواب ميبينيم و كاركرد و نقش خواب چيست؛ ارائهشده است. در حال حاضر کتابهای بسياری در زمینه ی تعبير نشانهها و معانی خواب وجود دارد، اما اين كتب بر اساس مقدماتی محدود منتشر شدند كه یک علامت، كل نشانهها را دربر می گرفت. درك انقلابی جديد خواب، نشان می دهد كه تعبير خواب قبلی اشتباه بوده و ذهن هر فرد بهنوبه خود، بر اساس نیازهای فردی، با نشانهها و خوابهایی مواجه میشود.
نفوذ (پيشرفت)خواب
جديدترين تحقيقات روانشناس مشهور، جوزف گريفين، به ما ميگويد كه چرا خواب توسط ما به وجود ميآيد. براي نخستين بار زیستشناسی و روانشناسي خواب با يكديگر تركيب شدند تا مدلی به وجود بياورند كه مورد تائید بسياری از روانشناسان صاحبنام سراسر جهان قرار گيرد. پروفسور هانس آيزنك در كتاب منشأ خواب به قلم جو گريفين، می گويد: بسیار خوب و متقاعدکننده است. حتی بيشتر از نظريههای فرويدی و يونگی. تعبير و تفسير جو گريفين از خوابهای آنان، كاملاً و تماماً منطقی است.
خوابها برانگيختگی هیجانی را تخلیه می كنند.
اين نكته كه بعضیاوقات خواب با احساسات و هيجانات شما سروکار دارد؛ قابلقبول و پذيرفتني است؛ اما بااینوجود همهی احساسات و هيجانات منجر به خواب ديدن نمی شوند. فقط برانگيختگی و تحريكات احساسی ما كه در زمان بيداری، ابراز نشدهاند منجر به خواب ديدن ما می شوند. بهعنوانمثال اگر شما دعوايي پر سروصدا با معشوق يا همسر خود داشته باشيد؛ بعيد است كه در اين مورد خواب ببينيد. به خاطر اينكه برانگيختگی احساسي شما سرشار از عبارات و الفاظی بوده كه شما را به نوعی تخلیه كرده است. بااینهمه مثلاً اگر شما در محل كار خود از كسی ناراحت يا عصبانی شويد و نتوانيد عصبانيت خود را ابراز كنيد؛ اين رنجش احتمالاً در زمان خواب و خواب ديدن شما بروز خواهد كرد (اين موضوع، دليلی برای اين است كه چرا خواب و خوابهای مصنوعی به هم مرتبط و پيوسته هستند).
خوابها چگونه عمل می كنند؟
ذهن ما يا بهتر بگوييم مغز ما، برانگيختگی احساسی و هيجانی را با شکلدهی خواب، بهصورت يك قصه كه درست موازی و همراستاي زندگی واقعی است؛ سرازير ميكند. به عبارتی يك استعاره ميسازد. بنابراين، چنين همكار و يا دستياری كه توضيح آن داده شد، ممكن است يك هيولا را به ما نشان دهد. در اين مورد عصبانيت شما براي اينكه به خالق اين خواب حمله كنيد و او را نابود سازيد (همان عصبانيتي كه ابراز نشده) مجاز می باشد. اگر در روز بعد، شما با عصبانيت به همان موضوع فكر كنيد (نشخوار ذهنی داشته باشيد)؛ اين امكان وجود دارد كه خوابهای تكراري ببينيد كه در آن، مغز شما مشكل را بهوسیله همان راهحل می كند.
نشخوار فكری موجب خواب ديدن می شود.
يكي از راههای بسيار رايج، براي به وجود آوردن برانگيختگيهاي احساسي ابراز نشده، نشخوار فكري است. معمولا بهندرت موقعيتي پيش ميآيد تا بتوان احساسات را درجایی بيان كرد؛ به اين دليل كه ما اين كار را در ذهن خود انجام ميدهيم. افراد افسرده بيش از افراد عادي يعنی آنان كه افسرده نيستند خواب ميبينند؛ به اين دليل كه آنان معمولاً بيشتر نشخوار ذهنی و فكری دارند. اين موضوع می تواند نتيجه فرسودگی ذهنی و جسمی باشد (برای كسب اطلاعات بيشتر در اين مورد ر. ك. به راه يادگيری در “افسردگی بالينی“).
يك نمونه: تعبير خواب
اين نمونه، خواب يك خانم است: او در يك روز آفتابي پشت سكان يك كشتي بود. همهچیز خوب پيش می رفت تا اينكه ناگهان زني جادوگر كه دو سر داشت به او حملهور شد. زن جادوگر وانمود كرد كه می خواهد كشتي را از مسير اصلی منحرف كند.
در اين خواب، اين خانم احساس برآشفتگي و خشم كرده بود اما احساس میکرد كه گويی دستهایش به دليل اينكه بايد كشتی را هدايت كند؛ بسته است. ناگهان جادوگر، چاقوی تيزی پدید آورد و به سمت او حملهور شد، كه معمولاً در اين لحظهی خواب، اين خانم عرق كرده و خيس از خواب بيدارمی شود.
از وی خواسته شد تا اگر موضوعی در زمان بيداری او وجود دارد كه موجب عصبانيت و ايجاد حس دافعه در وي می شود؛ بيان كند. او در ابتدا اظهار داشت كه هيچ نكته خاصی وجود ندارد، اما پس از بررسیهای بيشتر گفت كه مادر شوهرش يكشنبهها به ديدن او ميآيد (همان روز آفتابی در خواب). بهعلاوه، اكثر اين ملاقات بدون اطلاع قبلی و دعوت، صورت ميپذيرد (همان حمله در خواب است كه بدون آگاهي قبلی رخ می دهد). مادر شوهر او هميشه احترام عروس خود را حفظ كرده است اما اين خانم ميداند كه مادر شوهرش حرفهای تحقيرآميز و توهينآميز بسياری را درباره او به شوهرش گفته و به همين دليل تقريباً می توان گفت كه فرد دورويی است(جادوگر خواب هم داراي دو سر می باشد). در اين بازديدها و ملاقاتها، مادر شوهر سعی كرده كه از چگونگی انجام كارهای خانه و رسيدگی به فرزندان كه وظیفهی عروسش است؛ به نوعی سر دربیاورد و خود را به نوعی جانشين عروسش كند و كارها را از اختيار او خارج كند (جادوگر خواب نيز قصد داشت هدايت كشتی را از دست او خارج كند و بنابراين، اين اتفاق می افتد). اين زن احساس می كند كه مورد حمله قرارگرفته و زمانی كه مادر شوهرش او را ترك می كند، احساس آرامش و رهايی می كند. او احساس میكند كه نمی تواند چيزی بگويد (درست مثل خوابش كه حس میكرد دستهایش بسته است).
دكتر اندرو ميز، دستيار تهيه و ويراست “خواب و خواب” ديدن میگويد: كتاب “منشأ خواب” معنی و مفاد بيشتری را نسبت به نظريات فرويد و يونگ در مورد خواب به وجود می آورد.
چگونه بفهمید معنای خواب شما چیست؟
نمادگرایی در خواب اغلب بهصورت خيلی ساده از اتفاقات اخير قرض گرفته میشود. اولين باری كه خواب مذكور براي آن خانم اتفاق افتاد، درست پس از تماشای برنامهی تلویزیونی دربارهی قایقرانی بود. نشانهها و علائم معمولاً اتفاقی و تصادفی هستند؛ اين همان احساسی است كه در خواب موجب نگهداری كليد برای باز کردن خوابها و معنی و مفهوم آنها می شود.
احساسات ما در خواب، معمولاً نوع اغراقآميز احساس ما در زندگي واقعی نسبت به موضوعی خاصی است كه موجب ميشود خواب آن را ببينيم. اگر شما در خواب احساس وحشت كنيد و به اين فكر كنيد كه اخیراً كی در هنگام بيداري اين اتفاق برای شما افتاده؛ مسلماً كمی خواهيد ترسيد؛ و يا اگر شما به شكلی ديوانهوار می خنديد، دنبال آخرين زمانی بگرديد كه چيزی خندهدار ديديد اما احتمالاً خنده شما برای آن مسئله، ساختگی، زوری و به شكل قهقهه بوده است.
هنگامی كه برای يك خواب، همتا و تطبيقی يافتيد اين احساس را می كنيد كه وارد جای ديگری شدهايد. درست مثل درك و استنباطی كه بيشتر از يك توجيه عقلی است.
